Đồng bào Xơ Đăng vào hội mừng lúa mới
Những ngày cuối tháng 9 đến nay, đồng bào Xơ Đăng khắp các rẻo cao Ngọc Linh tưng bừng tổ chức lễ cúng mừng lúa mới. Đây là một trong những nghi lễ quan trọng nhất trong năm, với mong ước mùa màng bội thu, có đủ lương thực cho gia đình trong suốt năm tới.

Đồng bào Xơ Đăng tổ chức nghi thức cúng mừng lúa mới. Ảnh: THIỆN TÙNG
Tại làng Tak Pang (thôn Trà Cang, xã Trà Tập), lễ cúng mừng lúa mới năm nay được tổ chức với quy mô lớn, lồng ghép nhiều hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian sôi nổi, thu hút đông đảo du khách tham gia.
Đối với người Xơ Đăng, khi lúa trên rẫy bắt đầu chín cũng là lúc một chu kỳ sản xuất khép lại, trước khi những cơn mưa dai dẳng và gió rét tràn về. Già làng Nguyễn Thanh Xuân cho biết, trước khi đưa những hạt lúa đầu tiên vào bữa ăn hằng ngày, người dân tổ chức lễ cúng để tạ ơn trời đất, thần linh đã phù hộ cho mùa màng, đồng thời cầu mong gia đình có cuộc sống no đủ, bình an.
[VIDEO] - Già làng Nguyễn Thanh Xuân chia sẻ về cầu mong dịp cúng lúa mới:
Giữa không gian làng, lễ cúng diễn ra trang trọng với các nghi thức truyền thống. Những hạt lúa đầu mùa vừa gặt về được chọn dâng lễ, cùng các sản vật quen thuộc do chính bà con làm ra như gà, cơm lam, trầu cau... Già làng và những người có uy tín thực hiện nghi lễ, gửi gắm lời cảm tạ cùng ước nguyện tốt đẹp cho gia đình, cộng đồng.
Sau phần lễ, hạt lúa mới chính thức đánh dấu thành quả của một mùa rẫy. Người dân cùng chia sẻ niềm vui mùa màng, thưởng thức sản vật đầu mùa và chúc nhau một năm mới đủ đầy.

Lễ cúng mừng lúa mới là dịp gắn kết cộng đồng Xơ Đăng với nhau. Ảnh: THIỆN TÙNG
Từ đầu giờ chiều, người dân và du khách hòa mình vào hành trình khám phá làng với cuộc thi chạy bộ quanh triền cỏ Mô Ham, trải nghiệm đời sống dân dã nơi núi rừng qua cuộc thi làm xe gỗ, thi hoa hậu gà, hay tham gia các trò kéo co, đẩy gậy, cùng những hoạt động ẩm thực, múa cồng chiêng đậm sắc màu vùng cao.
Không gian chợ đại ngàn cũng trở thành điểm nhấn nổi bật với các loại nông sản địa phương, sản phẩm thổ cẩm Xơ Đăng, đồ mây tre và sản phẩm từ sâm Ngọc Linh, dược liệu. Từ những sản vật gắn liền với đời sống thường ngày, người dân giới thiệu đến du khách câu chuyện về đất, rừng và văn hóa của cộng đồng.

Tak Pang trở thành điểm đến tham quan với đầy đủ yếu tố thiên nhiên, văn hóa và con người. Ảnh: THIỆN TÙNG
Theo ông Ngô Tấn Lạc, Phó Chủ tịch UBND xã Trà Tập, lễ cúng mừng lúa mới không chỉ là nghi thức đánh dấu thời điểm thu hoạch, mà còn là cách người Xơ Đăng thể hiện sự trân trọng đối với đất đai, nguồn nước, mùa màng và thành quả lao động.
"Từ hạt lúa đầu mùa, người dân gửi gắm ước vọng về một năm đủ ăn, gia đình bình an, cộng đồng đoàn kết. Khi nghi lễ được tổ chức kết hợp với các hoạt động văn hóa, trải nghiệm và quảng bá sản vật địa phương, giá trị truyền thống tiếp tục được trao truyền trong đời sống hôm nay, đồng thời mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng, giới thiệu sản phẩm địa phương, tạo thêm sinh kế và thu nhập cho người dân", ông Lạc nói.
[VIDEO] - Nghi thức cúng lúa mới của đồng bào Xơ Đăng:
Những năm qua, từ một nghi thức truyền thống vốn khu biệt giữa chốn núi rừng, lễ cúng lúa mới của đồng bào Xơ Đăng đang được nâng tầm thành lễ hội hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách đến trải nghiệm.
Khi tiếng chiêng, điệu múa, mâm cơm và câu chuyện về hạt lúa bước ra khỏi không gian làng, văn hóa không chỉ còn lưu giữ trong ký ức cộng đồng mà đã trở thành sản phẩm địa phương độc đáo. Mỗi mùa lúa mới vì thế mở ra cơ hội để nông sản, nghề truyền thống và các giá trị bản địa tìm được đầu ra, góp phần tạo sinh kế bền vững ngay trên quê hương.
