Đổi mới và kiên định, bài học vô giá

Đòi hỏi tất yếu của thời đại

Nhớ lại những năm trước đổi mới, càng thấy Đảng ta, Nhân dân ta kiên trung nhường nào. Tiếng súng chiến tranh chưa kịp lắng xuống, khó khăn lại chồng chất. Kinh tế khủng hoảng trầm trọng, các thế lực thù địch ráo riết bao vây cấm vận. Trước những “khúc cua” thăng trầm của lịch sử thế giới, niềm tin vào chủ nghĩa xã hội không khỏi dao động.

Nhận rõ các vấn đề phức tạp đặt ra, tại Đại hội VI, Đảng chỉ ra những sai lầm nghiêm trọng về chủ trương, chính sách lớn, về chỉ đạo chiến lược và tổ chức thực hiện. Không còn con đường nào khác, chỉ có đổi mới vươn lên đáp ứng đòi hỏi của thời đại. Đó là yêu cầu bức thiết, có ý nghĩa sống còn đối với dân tộc ta.

Phường Đồng Hới, trung tâm tỉnh lỵ - Ảnh: H.H

Đổi mới là quá trình nhận thức từng bước đầy đủ hơn, đúng đắn hơn về con đường đã chọn, về xu thế thời đại để vận dụng sáng tạo, linh hoạt đầy bản lĩnh, mang tầm cao trí tuệ của Đảng vào hoàn cảnh cụ thể đất nước. Sau mỗi nhiệm kỳ Đại hội Đảng, tư duy đổi mới lại được phát triển, hoàn thiện thêm, làm tiền đề cho chặng đường tiếp theo. Trước hết là đổi mới tư duy về kinh tế, xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, tiến đến đổi mới toàn diện đất nước.

Sau 40 năm thực hiện, công cuộc đổi mới để lại nhiều dấu ấn sâu đậm trên mọi lĩnh vực. Đó là đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng;  đổi mới, tinh gọn tổ chức bộ máy; đổi mới xây dựng và thi hành pháp luật; đột phá về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; phát triển kinh tế tư nhân; hội nhập quốc tế... Đặt lợi ích quốc gia-dân tộc lên trên hết, mọi chương trình, mục tiêu đổi mới đều xoay quanh con người, lấy con người làm trung tâm, làm đối tượng phục vụ.

 Với quyết định lịch sử năm 1986, những vấn đề cấp bách đặt ra từng bước được giải quyết. Từ một quốc gia thuộc nhóm 20 nước nghèo nhất thế giới, đến nay Việt Nam vươn lên nhóm 32 nền kinh tế lớn nhất toàn cầu. Tỉ lệ hộ nghèo từ khoảng 60% - 70% năm 1986, nay còn 1,3% theo chuẩn nghèo đa chiều; chỉ số hạnh phúc của Việt Nam tăng 48 bậc so với năm 2016…

Từ một đất nước bị cô lập, giờ đây, Việt Nam có quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia, trong đó có quan hệ Đối tác chiến lược và Đối tác toàn diện mới với 45 nước, bao gồm toàn bộ 5 nước Ủy viên Thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Không đổi mới, không thể giành được thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử như thế.

Đổi mới để phát triển, kiên định để thành công

Đổi mới là cuộc cải biến xã hội sâu sắc, nhằm xóa bỏ tư duy bảo thủ, trì trệ, quan liêu xa rời thực tế, vận dụng sáng tạo các quy luật khách quan để tạo động lực phát triển. Kiên định là nền tảng giữ vững ổn định chính trị, xã hội, làm tiền đề thúc đẩy đổi mới. Đổi mới nhưng không đổi màu.

Kiên định, nhưng không giáo điều máy móc. Nếu bảo thủ là lấy cái cũ làm giới hạn của tư duy, thì kiên định lấy mục tiêu làm điểm tựa để không ngừng sáng tạo. Hòa nhập nhưng không hòa tan; tự tin, tự chủ, tự lực, tự cường tiến bước cùng thời đại mà vẫn giữ gìn, phát huy tốt bản sắc văn hóa dân tộc... Đổi mới và kiên định là hai mặt thống nhất của một vấn đề. Đổi mới là quy luật của phát triển; kiên định là quy luật của thành công.

Một góc phường Nam Đông Hà - Ảnh: H.H

Là cuộc trường chinh vươn lên chính mình, con đường đổi mới không hề bằng phẳng. Mới 8 năm thực hiện đã xuất hiện bốn nguy cơ, trong đó có nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa. Nếu tại Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII, Đảng không kịp thời cảnh báo tình trạng đó thì thật nguy hiểm khôn lường cho con tàu đổi mới. Con tàu càng hiện đại, càng tăng tốc thì đòi hỏi hệ thống đường ray càng phải vững chắc.

Đổi mới cũng vậy. Càng tiến hành mạnh mẽ, càng hội nhập quốc tế sâu rộng thì càng phải kiên định mục tiêu, con đường đã  chọn. Đó chính là “đường ray” để con tàu đổi mới của Việt Nam băng qua mọi thử thách mà không chệch hướng. Ngược lại, nếu sợ tàu đi chệch đường ray mà chần chừ, dè dặt thì công cuộc đổi mới khó thành công như ngày nay. Đó là nhờ bản lĩnh, ý chí và tư duy sáng tạo không ngừng của Đảng ta.

Bài học về “bốn kiên định” giúp chúng ta đi lên bằng đôi chân của chính mình; dựa vào sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là chính, đồng thời tranh thủ tối đa các nguồn lực bên ngoài để phát triển nhanh, bền vững. Nhờ kiên định, càng ngày chúng ta càng nhận thức sâu sắc hơn, đúng hơn và bổ sung, hoàn thiện, phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; từng bước xây dựng, hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới.

Bứt phá trên nền tảng 40 năm đổi mới

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, đất nước ta càng phải đổi mới mạnh mẽ để nắm bắt thời cơ lịch sử, đồng thời càng phải kiên định mục tiêu đã đề ra. Đó chính là sự thống nhất giữa ý chí và hành động, giữa khát vọng phát triển và lý tưởng cách mạng, giữa bản lĩnh chính trị và tư duy đổi mới.

Kiên định không chỉ giữ vững mục tiêu chiến lược mà còn là bản lĩnh theo đuổi đến cùng những chủ trương lớn, mà trong quá trình thực hiện không thể tránh khỏi những thách thức, thậm chí đối mặt với cả sự hoài nghi. Nhiều quyết sách mang tính cách mạng không phải lúc nào cũng nhận được sự đồng thuận rộng rãi từ đầu, nhưng nhờ sự kiên định, kiên trì trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện, những quyết sách ấy đã hiện diện trong cuộc sống.

Cuộc cách mạng “sắp xếp lại giang sơn” theo Nghị quyết số 18-NQ/TW là một minh chứng. Khi triển khai thực hiện, nghị quyết đụng chạm đến hầu hết các cơ quan, hàng trăm nghìn cán bộ, công chức, viên chức. Không băn khoăn, lo lắng sao được. Với tinh thần chỉ đạo quyết liệt, “vừa chạy vừa xếp hàng”, sau hơn một năm thực hiện, nghị quyết mang lại nhiều kết quả, có nội dung ngoài cả mong đợi.

Mục tiêu Đại hội XIV đề ra là ý chí của Đảng và cũng là khát vọng của toàn dân tộc. Để đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước bình quân cho giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD là thách thức không nhỏ.

Đây là lúc cả hệ thống chính trị phải cùng hành động, tạo các bước chuyển từ sắp xếp tổ chức bộ máy sang nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của cả hệ thống chính trị; từ quản lý phân tán sang quản trị thống nhất không gian phát triển và nguồn lực quốc gia; từ tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng đầu vào sang phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người; từ xử lý từng nguy cơ sang chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

Thành tựu 40 năm đổi mới tạo cho đất nước ta cả thế và lực, cả sức mạnh tinh thần và lực lượng vật chất. Nhưng mùa xuân vẫn còn phía trước, tự cánh én không thể mang về. Chủ trương đã có, cơ chế đã thông thoáng. Giờ là lúc hành động và hành động, đổi mới và kiên định mục tiêu đã đề ra, tự chúng ta sẽ dệt nên mùa xuân mới cho đất nước.