Độc đáo hội 'nhập đình' tuổi 50 ở Bắc Ninh

Hội thi xôi gà truyền thống tại Đình Phú Lộc (Bắc Ninh) thu hút sự chú ý với những mâm xôi nặng tới 20kg và gà trống hơn 4kg được dựng thẳng, tạo dáng đẹp mắt. Không chỉ là cuộc “so tài” công phu, đây còn là nghi lễ “nhập đình” đánh dấu cột mốc 50 tuổi của người đàn ông theo phong tục cổ truyền.

Hàng chục mâm xôi nặng tới 15–20kg cùng những con gà trống hơn 4kg được dựng thẳng, tạo dáng đẹp mắt đã “so tài” tại hội thi xôi gà truyền thống ở Đình Phú Lộc (phường Mão Điền, Bắc Ninh), thu hút đông đảo người dân và du khách theo dõi.

Diễn ra vào mùng 4 tháng 2 âm lịch hằng năm, hội thi không chỉ là cuộc tranh tài ẩm thực mà còn gắn liền với nghi lễ “dâng xôi – gà” và nghi thức “nhập đình” dành cho những người đàn ông tròn 50 tuổi, dấu mốc quan trọng trong đời theo phong tục cổ truyền.

Ngay từ sớm, không khí tại đình làng đã trở nên sôi động khi các đội thi lần lượt mang mâm lễ ra trình. Những con gà trống được lựa chọn kỹ lưỡng, có trọng lượng từ 4kg trở lên, mào đỏ, chân khỏe, dáng đứng vững. Sau khi làm sạch, gà được buộc lạt, dựng thẳng trên mâm và luộc theo phương pháp truyền thống để giữ nguyên hình dáng và màu sắc.

Những con gà trống nặng hơn 4kg được tạo dáng, dựng thẳng trên mâm lễ.

Theo các bậc cao niên, tiêu chí chấm gà được đúc kết ngắn gọn: “nhất dáng, nhì da, thứ ba là sống chín”. Một con gà đạt chuẩn phải có dáng đẹp, da vàng đều, không nứt, thịt chín tới thể hiện sự khéo léo và công phu của người chế biến.

Gà trống nặng hơn 4kg được dựng thẳng, tạo dáng trên mâm lễ.

Không kém phần ấn tượng là những mâm xôi đồ từ nếp cái hoa vàng, dẻo thơm, trắng mịn. Mỗi mâm xôi nặng từ 15–20kg, được tạo hình vuông vức, bề mặt phẳng mịn, đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng công đoạn.

Mâm xôi nếp cái hoa vàng nặng từ 15–20kg được đồ công phu, tạo hình vuông vức, bề mặt mịn, trắng đều.

Nhiều gia đình cho biết họ đã chuẩn bị từ rất sớm, thậm chí nuôi gà trong thời gian dài để tham gia hội thi. Ông Nguyễn Đình Tuyên (50 tuổi, phường Mão Điền) chia sẻ: “Con gà dự thi được nuôi gần hai năm. Khi đạt giải, tôi rất vui vì đây là công sức của cả gia đình. Với tôi, đây không chỉ là cuộc thi mà còn là một dấu mốc đáng nhớ”.

Từ góc nhìn du khách, anh Đào Công Long (Hải Phòng) cho biết anh bất ngờ trước sự cầu kỳ của hội thi. “Nhìn thì tưởng đơn giản nhưng thực tế rất công phu. Mỗi mâm xôi, mỗi con gà đều thể hiện sự khéo léo và kinh nghiệm của người dân. Không khí rất náo nhiệt, mang đậm màu sắc lễ hội đầu xuân”, anh nói.

Sau khi phần thi kết thúc, các mâm xôi và gà được chia lộc cho người dân và du khách. Theo quan niệm, những gia đình đạt giải sẽ gặp nhiều may mắn, tượng trưng cho một năm mới đủ đầy, thuận lợi.

Không chỉ là cuộc thi, hội xôi gà Nghi Khúc còn là dịp để cộng đồng gắn kết, gìn giữ phong tục truyền thống. Giữa nhịp sống hiện đại, những hoạt động như vậy góp phần làm sống lại không khí làng quê và lan tỏa giá trị văn hóa Kinh Bắc.

Lệ Giang