Độc đáo dừa kiểng bonsai ngày tết

Từ sự thân quen trong đời sống đến việc bước vào thế giới cây kiểng bonsai là hành trình không hề đơn giản. Nhưng chính tình yêu với cây dừa quê hương giúp nhiều nông dân, người chơi cây kiểng mạnh dạn thử sức, tìm tòi và sáng tạo, để rồi hình thành nên “thú chơi” mới mẻ, ngày càng được thị trường đón nhận mỗi dịp tết đến, xuân về.

TỪ ĐAM MÊ ĐẾN SẢN PHẨM NGHỆ THUẬT

Ở ấp Trung A, xã Long Định, tỉnh Đồng Tháp chú Huỳnh Quang Nhơn là một trong những người gắn bó sớm với mô hình dừa kiểng bonsai.

Chú Huỳnh Quang Nhơn chăm sóc các sản phẩm dừa kiểng bonsai chuẩn bị trưng bày và bán sản phẩm ở chợ hoa dịp Tết Bính Ngọ 2026.

Gần 10 năm trước, từ sự tò mò khi nhìn thấy những sản phẩm dừa làm kiểng, chú Nhơn bắt đầu tìm hiểu và thử nghiệm.

“Cây dừa gắn bó với người dân miền Tây từ đời này sang đời khác, nên khi thấy dừa được làm kiểng, tôi thấy vừa lạ, vừa quen, càng nhìn càng thích”, chú Nhơn chia sẻ.

Nhận thấy dừa kiểng bonsai còn khá mới, trong khi nguồn nguyên liệu tại địa phương luôn sẵn có, nên chú Nhơn càng tìm hiểu càng say mê. Thời gian đầu, do ít người chơi, chú Nhơn chủ yếu tự học qua các trang thông tin điện tử, vừa làm vừa rút kinh nghiệm.

Khó khăn lớn nhất là làm sao xử lý loại cây thân gỗ lớn, sinh trưởng nhanh phát triển chậm lại và đạt kích thước phù hợp của cây kiểng bonsai mini.

Chú Huỳnh Quang Nhơn và anh Đặng Văn Giàu trao đổi kinh nghiệm và những kỹ thuật trồng dừa kiểng bonsai.

Bằng sự kiên trì và đam mê, chú Nhơn không chỉ học hỏi qua mạng, mà còn liên kết với những người cùng sở thích để chia sẻ kinh nghiệm. Sau khoảng 1 năm, chú dần làm chủ được kỹ thuật, từ việc nắm bắt đặc tính sinh trưởng của cây, tạo dáng, tạo tán đến chăm sóc sao cho cây khỏe, tỷ lệ sống cao.

Khi đã vững tay nghề, chú mạnh dạn đầu tư, mở rộng quy mô lên khoảng 200 tác phẩm dừa kiểng, từ những cây mini vài năm tuổi cho đến những cây có tuổi đời vài chục năm tuổi và duy trì cho đến ngày nay.

Theo chú Nhơn, để hoàn thiện một sản phẩm dừa kiểng bonsai mini hàng chợ, từ lúc cây lên mầm đến khi bán được phải mất khoảng 1 năm chăm sóc.

Riêng những sản phẩm mang tính nghệ thuật, cây phải từ 3 - 5 năm tuổi trở lên. “Một cây bonsai đạt chuẩn phải có từ 4 - 5 lá trở lên, tán lá cân đối với thân, nhìn tổng thể phải hài hòa thì mới đẹp”, chú Nhơn cho biết.

Qua nhiều năm gắn bó, chú Nhơn dần xây dựng được thương hiệu riêng, khách hàng tìm đến không chỉ vào dịp lễ, tết, mà cả ngày thường. Để nâng tầm sản phẩm, chú thường mang dừa kiểng bonsai tham gia các cuộc trưng bày, triển lãm trong và ngoài tỉnh.

“Mỗi lần đi trưng bày là thêm một lần học hỏi; nhờ vậy, sản phẩm ngày càng đa dạng hơn, có chiều sâu nghệ thuật hơn”, chú Nhơn chia sẻ.

Theo chú Nhơn, nghệ thuật là phải có sự sáng tạo, không chỉ sáng tạo trong từng sản phẩm, chú còn kết hợp trồng dừa kiểng cùng các loại cây khác như phát tài, lộc vừng, mai vàng… để tạo điểm nhấn mới.

Ngoài ra, muốn khách thích sản phẩm thì cây phải có “hồn”, có cái lạ nhưng vẫn giữ được nét tự nhiên của dừa.

Với người dân Nam bộ, dừa còn mang ý nghĩa đủ đầy, tốt đẹp, thường được chọn trưng trên mâm ngũ quả ngày tết. Chính vì vậy, với chú Nhơn, dừa kiểng bonsai không chỉ là cây cảnh, mà còn mang yếu tố phong thủy, gợi nhớ vẻ đẹp yên bình của miền quê sông nước.

HÀNH TRÌNH TÌM CHỖ ĐỨNG

Không chỉ hiện diện trong các vườn kiểng, dừa kiểng bonsai ngày càng xuất hiện nhiều tại các Chợ hoa Xuân, trở thành điểm nhấn thu hút người xem.

Nhiều năm nay, anh Nguyễn Công Trí (khu phố Thới Thạnh, phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) đều mang dừa kiểng bonsai trưng bày và bán tại Chợ hoa Xuân khu vực Quảng trường Hùng Vương, phường Đạo Thạnh.

Theo anh Trí, tết là thời điểm người dân quan tâm nhiều đến hoa, kiểng, cây cảnh. Dừa kiểng bonsai vừa lạ, vừa quen, lại mang ý nghĩa phong thủy nên rất phù hợp để trưng bày trong dịp tết.

Qua mỗi năm, anh Trí nhận thấy lượng khách quan tâm ngày càng tăng. “Trước đây, nhiều người chỉ ghé xem cho biết, nhưng mấy năm gần đây, khách sẵn sàng mua về chơi tết hoặc làm quà biếu”, anh Trí chia sẻ.

Thị hiếu khách hàng cũng thay đổi theo từng năm, buộc người bán phải không ngừng sáng tạo.

Trong những năm qua, dừa kiểng bonsai được khách hàng ngày càng ưa chuộng mua trưng bày trong những ngày tết và làm quà tặng.

“Nếu chỉ giữ mẫu cũ thì rất khó thu hút. Vì vậy, mỗi năm, tôi đều thay đổi cách tạo dáng, chú trọng thêm chậu trồng, tiểu cảnh để cây vừa có tính nghệ thuật, vừa phù hợp với túi tiền”, anh Trí cho biết.

Theo anh, khách hàng hiện nay chuộng sự đơn giản nhưng phải có điểm nhấn như cây có bộ rễ phải đẹp, thân dừa lạ, tán lá hài hòa…

Ngoài ra, yếu tố phong thủy, tượng trưng cho sung túc, bền vững cũng được nhiều người quan tâm khi chọn cây chưng tết.

Với anh Trí, Chợ hoa Xuân không chỉ là nơi mua bán, mà còn là dịp để giới thiệu thú chơi dừa kiểng bonsai đến đông đảo người dân. Nhiều khách ban đầu tò mò, sau đó tìm hiểu sâu hơn rồi trở thành người chơi thực sự.

Dừa kiểng bonsai ngày nay không chỉ là cây cảnh trưng bày trong dịp tết, mà còn là sự kết tinh của thời gian, công sức và đam mê của người trồng, mang trong mình vẻ đẹp mộc mạc, ý nghĩa phong thủy tốt lành và hơi thở yên bình của làng quê sông nước, để mỗi mùa xuân về, dáng dừa nhỏ bé ấy lại nhắc nhớ người xem về sự bền bỉ, đủ đầy và những giá trị lâu dài.

Điều đó khiến anh tin rằng, dừa kiểng bonsai sẽ còn phát triển tốt trong thời gian tới.

Cùng chung niềm đam mê, anh Đặng Văn Giàu (ấp An Bình, xã Hội Cư, tỉnh Đồng Tháp) lại chọn hướng đi với dừa kiểng bonsai cổ thụ. Ban đầu chỉ là tò mò, nhưng càng chơi, anh càng bị cuốn hút bởi vẻ đẹp của những cây dừa lâu năm.

Bên cạnh đó, anh Giàu nhận thấy khách hàng ngày càng quan tâm đến dừa cổ thụ có dáng độc, nên anh tập trung đầu tư cho dòng sản phẩm này.

“Để có một cây dừa kiểng bonsai cổ thụ đẹp phải mất rất nhiều thời gian, không thể nóng vội. Khó nhất là giữ được sự hài hòa tự nhiên của cây”, anh Giàu chia sẻ.

Theo anh Giàu, dừa vốn cao và thân thẳng, nên khi đưa vào bonsai phải tính toán kỹ từ bộ rễ, độ cong thân, tán lá đến chậu trồng. Nếu làm không khéo, cây sẽ mất dáng, nhìn gượng ép. Người chơi phải thật sự kiên nhẫn và hiểu cây.

Hiện anh Giàu và những người cùng đam mê tích cực chuẩn bị ra mắt Câu lạc bộ Dừa kiểng bonsai cổ thụ. Câu lạc bộ ra đời nhằm tạo sân chơi chung để giao lưu, học hỏi và nâng tầm giá trị của dừa kiểng.

“Tôi mong muốn dừa kiểng bonsai được nhìn nhận đúng là một loại hình nghệ thuật cây cảnh, không chỉ là thú chơi nhất thời”, anh Giàu chia sẻ.

Theo anh Giàu, nếu có sự kết nối tốt giữa người trồng, người chơi và thị trường, dừa kiểng bonsai không chỉ làm đẹp ngày tết, mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững cho nhiều hộ dân.

Từ những vườn dừa quen thuộc đến các Chợ hoa Xuân rộn ràng sắc màu, dừa kiểng bonsai đang từng bước khẳng định chỗ đứng.

Không chỉ mang vẻ đẹp mộc mạc, gần gũi, mỗi chậu dừa kiểng còn chứa đựng công sức, sự kiên nhẫn và tình yêu quê hương của người trồng, góp phần làm cho mùa xuân thêm trọn vẹn.

HỮU THÔNG