Đô thị xanh - đích đến của phát triển bền vững

Những năm gần đây, Bắc Ninh luôn nằm trong nhóm địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp, đô thị nhanh của cả nước. Tuy nhiên đó là áp lực ngày càng lớn đối với môi trường. Trước yêu cầu phát triển nhanh nhưng bền vững, tỉnh đã ưu tiên đầu tư hạ tầng môi trường theo hướng đồng bộ, hiện đại.

Hệ thống thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt từng bước được chuyên nghiệp hóa với 173 đơn vị tham gia, hàng nghìn điểm tập kết, trung chuyển rác được bố trí trên địa bàn. Tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đạt hơn 97%. Điểm sáng nổi bật là việc chuyển mạnh từ xử lý thủ công sang công nghệ hiện đại. Toàn tỉnh hiện có 3 nhà máy đốt rác phát điện và 3 nhà máy đốt rác không phát điện.

Nhà máy xử lý chất thải rắn công nghệ cao phát điện tại phường Song Liễu hoạt động góp phần giảm rác thải chôn lấp, tái tạo năng lượng.

Đối với lĩnh vực công nghiệp, 100% chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp đã xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung; 19 trong số 22 khu công nghiệp đang hoạt động đã lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động, truyền dữ liệu liên tục về cơ quan quản lý. Cơ bản các cụm công nghiệp đã có hệ thống thu gom, xử lý nước thải đáp ứng quy định.

Ngoài ra, tỉnh còn tập trung ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý với hệ thống quan trắc tự động, số hóa dữ liệu, tăng cường giám sát trực tuyến. Những kết quả đó góp phần cải thiện đáng kể chất lượng môi trường, tạo nền tảng để Bắc Ninh tiếp tục xây dựng diện mạo đô thị văn minh, hiện đại.

Bên cạnh những kết quả đạt được, tỉnh Bắc Ninh vẫn đối mặt với không ít thách thức khi tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa ngày càng nhanh. Hiện tỷ lệ nước thải đô thị được thu gom, xử lý mới đạt khoảng 34,28%; toàn tỉnh còn 73 khu xử lý chất thải quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu cần được thay thế. Công tác quản lý chất thải xây dựng, tái chế chất thải và ô nhiễm tại một số làng nghề vẫn cần tiếp tục được giải quyết.

Tỉnh Bắc Ninh xác định môi trường là một trong những trụ cột của tăng trưởng. Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là phòng ngừa ô nhiễm là chính; kết hợp hài hòa giữa kiểm soát nguồn thải, đầu tư hạ tầng môi trường và phục hồi hệ sinh thái; thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển theo hướng phát thải thấp gắn với chuyển đổi số trong quản lý môi trường. Mục tiêu đến năm 2030 xây dựng Bắc Ninh trở thành đô thị xanh, thông minh, phát thải thấp, có hệ thống hạ tầng môi trường đồng bộ, hiện đại, kiểm soát hiệu quả các nguồn ô nhiễm và nâng cao chất lượng môi trường sống của người dân.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, tỉnh sẽ tiếp tục huy động đa dạng nguồn lực đầu tư, phát triển các công trình xử lý chất thải hiện đại, tăng cường xã hội hóa trong lĩnh vực môi trường. Đồng thời, đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn, sử dụng tiết kiệm tài nguyên, phát triển kinh tế tuần hoàn và nâng cao ý thức cộng đồng. Hiện Nhà máy xử lý rác phát điện Bắc Giang tại phường Đa Mai, Nhà máy xử lý chất thải rắn xã Hiệp Hòa đang được đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm đưa vào sử dụng để đáp ứng nhu cầu trong thời gian tới.

Ông Vũ Văn Tưởng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: “Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, tỉnh xác định đến năm 2028 sẽ cơ bản xóa bỏ các khu xử lý rác thải quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu; đẩy nhanh đầu tư các nhà máy xử lý rác theo công nghệ hiện đại, hoàn thiện hệ thống thu gom, vận chuyển. UBND tỉnh đã ban hành Đề án tổng thể bảo vệ môi trường tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026 - 2030 bao quát các lĩnh vực từ môi trường nước, đất, không khí, chất thải rắn đến hệ thống quan trắc và cơ sở dữ liệu môi trường… với tổng kinh phí dự kiến thực hiện hơn 44 nghìn tỷ đồng”.

Đây sẽ là nền tảng để Bắc Ninh từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển theo hướng xanh, thông minh, phát thải thấp, xây dựng môi trường sống ngày càng trong lành, tạo nền tảng vững chắc cho hành trình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.