Định hình chuẩn mực mới cho thành viên độc lập hội đồng quản trị

Trong bối cảnh các doanh nghiệp Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ để hội nhập với các chuẩn mực quốc tế, vai trò của người giám sát độc lập không còn dừng lại ở mức độ hình thức trên các bản báo cáo thường niên. Đây là lúc những người cầm lái cần một kim chỉ nam rõ ràng để thực thi quyền lực và trách nhiệm một cách thực chất nhất.

Khi các chuẩn mực về quản trị công ty như yêu cầu về tính minh bạch, liêm chính và trách nhiệm giải trình của hội đồng quản trị (HĐQT)... ngày càng được nâng cao, thành viên độc lập HĐQT ngày càng được khẳng định là một cấu phần quan trọng nhằm bảo đảm sự cân bằng lợi ích, tăng cường tính khách quan và chất lượng trong quá trình ra quyết định của HĐQT, đồng thời góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cổ đông cũng như các bên có lợi ích liên quan.

Với mục tiêu hỗ trợ việc phát huy vai trò thực chất và chuyên nghiệp của thành viên độc lập HĐQT tại Việt Nam, Hội Thành viên độc lập HĐQT doanh nghiệp Việt Nam (VNIDA) và Viện Nghiên cứu quản trị công ty VNIDA, với sự tham gia soạn thảo chính của CGS Việt Nam và hỗ trợ kỹ thuật từ Công ty Luật Indochine Counsel, đã phối hợp xây dựng và chính thức công bố “Tài liệu hướng dẫn dành cho thành viên độc lập HĐQT".

thành viên độc lập HĐQT ngày càng được khẳng định là một cấu phần quan trọng trong quá trình ra quyết định của HĐQT. Ảnh: SEO Galaxy

Tài liệu được phát triển trên cơ sở kết hợp hài hòa giữa khung pháp lý hiện hành của Việt Nam, các thông lệ quản trị công ty tốt trong nước và quốc tế, cùng với kinh nghiệm thực tiễn phong phú của các chuyên gia và nhà thực hành trong lĩnh vực quản trị doanh nghiệp.

Tài liệu hướng dẫn cung cấp cách tiếp cận có hệ thống và mang tính thực hành cao, bao quát toàn bộ vòng đời vai trò của một thành viên độc lập HĐQT, từ giai đoạn ứng cử, bổ nhiệm, thực hiện chức trách, đến việc xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình tham gia HĐQT.

Qua đó, tài liệu giúp họ hiểu rõ hơn vị trí, quyền hạn, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình trong cơ cấu quản trị doanh nghiệp, đồng thời cung cấp các định hướng, công cụ và khuyến nghị thực tiễn nhằm hỗ trợ việc thực thi vai trò này một cách hiệu quả và phù hợp với bối cảnh cụ thể của từng doanh nghiệp.

Thành viên độc lập HĐQT: "Tấm khiên" bảo vệ sự minh bạch và lợi ích cổ đông

Thành viên độc lập nắm giữ vai trò thiết yếu trong việc tạo ra cơ chế kiểm soát và đối trọng ngay tại trung tâm của cơ cấu quyền lực doanh nghiệp. Tài liệu hướng dẫn đã làm rõ những tiêu chuẩn khắt khe về tính độc lập cùng các quy tắc đạo đức nhằm đảm bảo sự khách quan tuyệt đối trong quá trình ra quyết định.

Bằng việc duy trì khoảng cách cần thiết với các mối quan hệ sở hữu và điều hành, những nhân tố này trở thành tiếng nói đại diện cho lẽ phải và bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư thiểu số. Sự hiện diện thực chất của họ giúp ngăn chặn các rủi ro từ giao dịch nội bộ và những quyết định mang tính cảm tính của nhóm cổ đông chi phối.

Khung năng lực thành viên độc lập HĐQT. Nguồn: VNIDA

Một HĐQT vững mạnh cần sự đa dạng trong tư duy và bản lĩnh dám đặt ra những câu hỏi khó trước các kế hoạch tham vọng của ban điều hành. Cuốn tài liệu cung cấp lộ trình thực hành cụ thể giúp các chuyên gia tận dụng tối đa kiến thức và kinh nghiệm để đóng góp vào tiến trình phát triển dài hạn.

Thay vì chỉ đóng vai trò đồng thuận, thành viên độc lập cần chủ động tham gia vào các ủy ban chuyên trách và trực tiếp giám sát hệ thống quản trị rủi ro. Khả năng nhìn nhận vấn đề từ bên ngoài giúp doanh nghiệp nhận diện được những điểm mù vốn thường bị bỏ qua bởi những người quá gắn bó với hoạt động vận hành hằng ngày.

Điểm nhấn quan trọng trong tài liệu hướng dẫn này nằm ở việc nâng tầm vị thế của thành viên độc lập từ thực thi pháp luật thuần túy trở thành một giá trị gia tăng thực sự.

Các doanh nghiệp niêm yết cần coi việc xây dựng đội ngũ này là khoản đầu tư chiến lược cho uy tín và niềm tin của thị trường chứng khoán. Việc áp dụng những biểu mẫu và danh mục kiểm tra chuyên nghiệp sẽ giúp thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn vận hành tại Việt Nam.

Khi mỗi cá nhân trong hội đồng quản trị hiểu rõ giới hạn quyền hạn cũng như cách thức phối hợp nhịp nhàng, bộ máy quản trị sẽ trở thành bệ phóng vững chắc cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Lam Anh