Điều hành bằng dữ liệu thời gian thực

Cán bộ Trung tâm Điều hành giám sát thông minh tỉnh Thái Nguyên theo dõi, phân tích dữ liệu được tích hợp từ các ngành, lĩnh vực phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Tại Trung tâm IOC, dữ liệu từ nhiều ngành, lĩnh vực được tích hợp và hiển thị trực quan bằng biểu đồ, bản đồ số cùng các bảng điều khiển (dashboard). Đây là đầu mối tiếp nhận, tổng hợp và cung cấp thông tin phục vụ lãnh đạo tỉnh theo dõi, đánh giá tình hình phát triển kinh tế - xã hội. Điểm khác biệt của mô hình này là rút ngắn đáng kể độ trễ của thông tin. Nếu trước đây nhiều số liệu chỉ được tổng hợp theo tháng hoặc quý thì nay, với các cơ sở dữ liệu đã kết nối, lãnh đạo tỉnh có thể theo dõi diễn biến gần như theo thời gian thực, qua đó phát hiện sớm những vấn đề phát sinh và kịp thời đưa ra quyết định phù hợp.

Anh Phạm Hoài Nam, Phòng Công nghệ số, Trung tâm Phát triển khoa học, công nghệ và Đổi mới sáng tạo, cho biết: Hiện, IOC đã tích hợp 7 nhóm dữ liệu của các sở, ngành. Trong đó, dữ liệu y tế, giáo dục và kinh tế được đồng bộ theo thời gian thực thông qua hệ thống API, giúp cập nhật nhanh, giảm đáng kể độ trễ so với phương thức tổng hợp báo cáo truyền thống. Đối với những cơ sở dữ liệu chưa thể kết nối API, Trung tâm vẫn cập nhật theo biểu thống kê và duy trì cán bộ trực hằng ngày để giám sát, đối soát, kịp thời phát hiện, xử lý những dữ liệu chưa đồng nhất.

Theo anh Nam, đằng sau những con số hiển thị trên màn hình là quá trình kiểm tra, đối chiếu và làm sạch dữ liệu được thực hiện thường xuyên. Đây là khâu quyết định bởi dữ liệu chỉ có giá trị khi bảo đảm chính xác, đầy đủ và cập nhật kịp thời. Việc duy trì lực lượng trực hằng ngày cũng cho thấy IOC không chỉ là nơi hiển thị số liệu mà là nền tảng được vận hành liên tục. Chất lượng của từng nguồn dữ liệu sẽ quyết định độ tin cậy của thông tin phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của tỉnh.

Cán bộ Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông (Sở Khoa học và Công nghệ) kiểm tra hệ thống thiết bị và đường truyền, bảo đảm hạ tầng dữ liệu vận hành ổn định, thông suốt và an toàn.

Theo Đề án Phát triển dữ liệu của tỉnh, Thái Nguyên xác định xây dựng 139 cơ sở dữ liệu ưu tiên. Trong giai đoạn I, tỉnh phấn đấu tích hợp 37 cơ sở dữ liệu ngay trong quý III/2026. Cùng với mở rộng kết nối, tỉnh đang hoàn thiện các quy định về chia sẻ, chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu nhằm tạo nền tảng cho việc khai thác dữ liệu dùng chung giữa các cơ quan, đơn vị.

Ông Hoàng Văn Thiên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên, cho biết: "Tỉnh xác định chuyển từ quản lý theo sự vụ, bị động sang điều hành dựa trên dữ liệu thời gian thực, tích hợp phân tích, dự báo và quản trị rủi ro. Chúng tôi không chỉ chạy theo số lượng mà đặc biệt chú trọng chất lượng theo tiêu chí 'Đúng - Đủ - Sạch - Sống'. Dữ liệu sẽ trở thành tài nguyên số quan trọng, giúp cá nhân hóa dịch vụ công và hỗ trợ lãnh đạo tỉnh dự báo tình huống để chủ động điều hành, thay vì chỉ phản ứng sau khi sự việc đã xảy ra".

Theo đó, mục tiêu của tỉnh không chỉ là đưa nhiều dữ liệu lên hệ thống mà quan trọng hơn là xây dựng các nguồn dữ liệu có chất lượng, đủ độ tin cậy để phục vụ phân tích, dự báo và ra quyết định. Khi các nguồn dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và cập nhật liên tục, Trung tâm IOC sẽ phát huy đầy đủ vai trò hỗ trợ phân tích, cảnh báo và dự báo, giúp mỗi quyết định điều hành có thêm căn cứ khoa học, kịp thời và được lượng hóa rõ ràng hơn. Đó cũng là bước đi quan trọng để Thái Nguyên cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW, xây dựng chính quyền số hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng nhanh chóng, thuận tiện, tạo nền tảng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên số.