Điều chỉnh quy hoạch Đà Nẵng: Đi tìm sắc thái Đà Nẵng

Đô thị trung tâm Đà Nẵng. Ảnh: XUÂN SƠN

Đích đến thành phố đáng sống, có bản sắc

Theo KTS. Phạm Thị Nhâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia, thành phố Đà Nẵng hiện sở hữu cấu trúc lãnh thổ rất đặc biệt với đầy đủ các lợi thế phát triển kinh tế - xã hội. Để trở thành một vùng đô thị sáng tạo, sinh thái và thông minh, các giải pháp quy hoạch phải linh động, kết nối với tiềm năng sẵn có vùng biển, vùng núi, phát triển đô thị phải gắn với công nghệ và bản sắc để biến Đà Nẵng trở thành một vùng lãnh thổ có mô hình đáng sống.

Theo UBND thành phố, quan điểm phát triển kinh tế - xã hội theo quy hoạch coi trọng nâng cao chất lượng cuộc sống người dân lên mức cao, xem đây là mục tiêu trung tâm của phát triển. Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế nhanh, bền vững với phát triển văn hóa, xây dựng con người Quảng Nam - Đà Nẵng tiến bộ, văn minh. Đà Nẵng chú trọng phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, ý chí con người xứ Quảng, tình người Đà Nẵng.

Khu vực đô thị Đà Nẵng hiện hữu nhiều hệ sinh thái khu bảo tồn thiên nhiên, đất ngập nước có giá trị đa dạng sinh học cao. Còn ở khu vực nông thôn lưu giữ đậm đặc kho tàng giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể. Đây là lợi thế lớn của Đà Nẵng trong việc định hình bản sắc đô thị để quy hoạch đô thị và nông thôn bổ trợ hài hòa, hợp lý, bảo vệ môi trường sinh thái (theo hướng làng trong phố, phố trong làng).

Một góc đô thị Trà My, nương tựa vào đại ngàn. Ảnh: HÀ SẤU

Là địa phương sở hữu hệ thống tài nguyên nước đa giá trị, có tác động lớn đến phát triển kinh tế, đô thị, PGS.TS Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng) cho rằng, Đà Nẵng nên chuyển từ cách tiếp cận “khai thác mặt nước” sang “đồng hành cùng mặt nước”, thiết lập các hành lang sinh thái ven sông, ven biển để thoát lũ, điều tiết khí hậu và bảo tồn đa dạng sinh học. Còn PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam khuyến nghị, Đà Nẵng cần chú ý khai thác sâu, nâng tầm chuỗi giá trị văn hóa Chăm pa ở khu vực đồng bằng, ven biển thành phố. Đây là một sắc thái riêng hiếm đô thị nào có được để định vị thêm bản sắc đô thị cho Đà Nẵng.

Kỳ vọng các dự án trọng điểm

Nội dung điều chỉnh quy hoạch thành phố đã xác định hơn 80 dự án vào danh mục dự án trọng điểm, quy mô lớn triển khai giai đoạn 2026 - 2030. Trong số này, nhiều dự án khi thành hình hài không chỉ mang ý nghĩa thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương mà còn là những nét chấm phá tạo ra bản sắc cho Đà Nẵng. Ở nhóm dự án giao thông, dự án hệ thống đường sắt đô thị trên địa bàn thành phố và dự án tuyến đường sắt đô thị (sân bay Đà Nẵng - Hội An - sân bay Chu Lai) vừa tái hiện, nối dài tuyến đường sắt từng tồn tại trong quá khứ lẫn nâng tầm giao thông đa phương thức Đà Nẵng.

Đô thị Hội An thể hiện rõ cấu trúc "phố trong làng - làng trong phố". Ảnh: HÀ SẤU

Trong khi đó, nhiều dự án với nguồn vốn lên đến hàng nghìn tỷ đồng từ nguồn đầu tư công đang triển khai được chờ đợi sẽ sớm tăng tốc, như các dự án đầu tư nâng cấp, cải tạo, mở rộng quốc lộ 14D, 14B, 14G; hoàn thiện đường ven biển 129; liên kết vùng miền Trung… Chuỗi sinh lộ này khi hoàn thành sẽ kéo giảm chênh lệch giữa các tiểu vùng của Đà Nẵng đồng thời giúp thành phố nắm bắt thời cơ trên hành lang kinh tế Đông - Tây 2.

Trong danh mục dự án trọng điểm cũng hiện diện nhiều khu đô thị lớn ven sông Cổ Cò, Trường Giang, Thu Bồn. Theo chuyên gia Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, phân bố dọc theo trục sông lớn, các dự án này sẽ hình thành những cực phát triển mới, làm đậm thêm yếu tố “đô thị nước” của Đà Nẵng, chia sẻ áp lực cho khu vực trung tâm truyền thống và hiện thực hóa định hướng chuyển đổi từ “đơn cực hướng biển” sang “đa cực - liên kết vùng”. Các dự án khu đô thị ven sông còn góp phần tạo dựng bản sắc cho đô thị Đà Nẵng - một đô thị hiện đại gắn liền với thiên nhiên và sinh thái.

HÀ SẤU