Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế sáng 5/1

Diễn biến thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế

Thị trường ngoại hối

Bạc xanh đã mở đầu tuần giao dịch đầy đủ đầu tiên của năm 2026 bằng đà tăng mạnh trên diện rộng, chạm mức đỉnh 3,5 tuần so với euro và thiết lập mức cao hai tuần so với yên Nhật, franc Thụy Sĩ và đô la Canada. Giới đầu tư phần lớn bỏ qua thông tin về chiến dịch đột kích của Mỹ tại Venezuela và việc bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro, thay vào đó tập trung vào chuỗi dữ liệu vĩ mô của Mỹ sắp công bố trong tuần - yếu tố then chốt có thể tác động đến định hướng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

USD tăng 0,3% lên 1,1682 USD/EUR sau khi chạm đỉnh 1,1672 - mức cao nhất kể từ 10/12/2025. Đồng USD cũng vọt lên 157,295 JPY/USD, 0,7951 CHF và 1,37771 CAD - đều là các mức cao nhất kể từ 22/12. Bạc xanh tăng 0,1% lên 1,3425 USD/GBP và tăng 0,3% lên 0,6670 USD/AUD.

Theo ông Kyle Rodda, chuyên gia phân tích tại Capital.com, biến động trên thị trường ngoại hối hiện phản ánh kỳ vọng về triển vọng chính sách của Fed hơn là rủi ro địa chính trị từ Venezuela. Chuỗi dữ liệu kinh tế Mỹ gần đây vẫn tương đối tích cực, khiến thị trường bắt đầu nghiêng về kịch bản Fed cắt giảm lãi suất chậm hơn so với dự kiến trước đó.

Các chỉ số kinh tế then chốt của Mỹ tuần này sẽ đóng vai trò định hướng chính sách tiền tệ của Fed. Loạt dữ liệu quan trọng bao gồm chỉ số ISM sản xuất (thứ Hai) và báo cáo việc làm phi nông nghiệp (thứ Sáu) sẽ là tâm điểm theo dõi.

Theo dữ liệu hợp đồng tương lai tính toán bởi LSEG, thị trường hiện kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất hai lần trong năm nay. Bên cạnh đó, giới đầu tư cũng đang chờ đợi Tổng thống Donald Trump công bố người kế nhiệm Chủ tịch Fed Jerome Powell - người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 5. Ông Trump từng tuyên bố lựa chọn sắp tới sẽ là người “ủng hộ mạnh mẽ việc hạ lãi suất, với biên độ lớn”.

Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) giữ lập trường thắt chặt tiền tệ, song đồng JPY vẫn suy yếu trước USD.

Thống đốc BoJ Kazuo Ueda tái khẳng định ngày 5/1 rằng ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục tăng lãi suất nếu điều kiện kinh tế và giá cả đi đúng hướng kỳ vọng - lập trường mà ông đã nhiều lần nhấn mạnh kể từ sau đợt tăng lãi suất lên mức cao ba thập kỷ hồi tháng 12. Tuy vậy, yên Nhật vẫn giảm nhẹ, khi giới đầu tư tập trung vào triển vọng lãi suất tương đối cao hơn của Mỹ.

Nhân dân tệ tăng mạnh lên đỉnh 32 tháng do nhu cầu mùa vụ và chính sách điều hành linh hoạt của ngân hàng trung ương Trung Quốc (PBoC).

Nhân dân tệ của Trung Quốc tiếp tục xu hướng tăng trong phiên giao dịch ngày 5/1, chạm mức cao nhất kể từ tháng 5/2023 so với đồng USD, được hỗ trợ bởi nhu cầu từ phía doanh nghiệp xuất khẩu trong mùa thanh toán cuối năm, cũng như chính sách điều tiết có kiểm soát của PBoC. Trong năm 2025, CNY đã tăng 4,5% - mức tăng hàng năm mạnh nhất kể từ 2020, sau ba năm liên tiếp giảm giá.

PBoC tiếp tục nâng tỷ giá trung tâm một cách thận trọng nhằm kiềm chế kỳ vọng đầu cơ. Ngày 5/1, PBoC ấn định tỷ giá trung tâm ở mức 7,0230 CNY/USD - mạnh nhất kể từ tháng 9/2024, nhưng vẫn thấp hơn 278 điểm cơ bản so với kỳ vọng của thị trường. Giới phân tích cho rằng việc neo tỷ giá thấp hơn kỳ vọng giúp kiểm soát tâm lý đầu cơ, ổn định thị trường và tránh tình trạng bán USD ồ ạt.

Theo chuyên gia Tommy Wu của Commerzbank, PBoC đang duy trì chiến lược “tăng giá có kiểm soát” kể từ tháng 5, đồng thời hạn chế tốc độ tăng quá nhanh của CNY.

Nhu cầu ngoại tệ tăng mạnh trước Tết Nguyên đán là yếu tố hỗ trợ CNY, dù có sự can thiệp của ngân hàng quốc doanh. Trên thị trường giao ngay, đồng CNY trong nước có thời điểm đạt 6,9802/USD - mức cao nhất kể từ tháng 5/2023 - trước khi giao dịch quanh mức 6,9829 vào lúc 03h45 GMT. CNY giao dịch quốc tế cũng giao dịch quanh mức 6,9780/USD. Giới giao dịch ghi nhận nhu cầu chuyển đổi ngoại tệ sang CNY tăng mạnh từ các doanh nghiệp để chi trả tiền thưởng cuối năm trước kỳ nghỉ Tết vào giữa tháng 2. Một số ngân hàng quốc doanh đã được cho là can thiệp bằng cách mua USD để làm chậm đà tăng của đồng nội tệ.

Dù PBoC cam kết ngăn CNY “tăng quá đà”, xu hướng tăng giá vẫn có thể tiếp diễn. Chuyên gia Wee Khoon Chong của BNY Mellon nhận định đồng CNY vẫn được hỗ trợ bởi dòng vốn ngoại ổn định và triển vọng kinh tế trong nước cải thiện. Chỉ số Shanghai Composite tăng hơn 1% trong phiên 5/1, lên mức cao nhất kể từ tháng 11, sau một năm 2025 tăng mạnh nhất kể từ 2019. Xu hướng này củng cố thêm niềm tin rằng nhân dân tệ sẽ còn dư địa tăng trong những tuần tới.

Thị trường chứng khoán

Chứng khoán Nhật Bản khởi đầu năm mới thăng hoa, Nikkei tăng gần 3% bất chấp căng thẳng địa chính trị tại Venezuela

Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản tăng mạnh gần 3% trong phiên giao dịch đầu tiên của năm 2026, dẫn dắt bởi nhóm cổ phiếu liên quan đến chip khi nhà đầu tư phớt lờ lo ngại về hành động quân sự của Mỹ tại Venezuela. Tính đến 9h09 sáng theo giờ Tokyo, chỉ số Nikkei tăng 2,78% lên 51.737,80 điểm, kết thúc chuỗi giảm hai phiên cuối năm trước. Chỉ số Topix cũng tăng 2% lên mức kỷ lục 3.478,27 điểm.

Các cổ phiếu công nghệ dẫn dắt đà tăng, trong đó nhà sản xuất thiết bị kiểm tra chip Advantest tăng 6,37% và Tokyo Electron - nhà sản xuất thiết bị chế tạo bán dẫn - tăng 6%, nối tiếp mức tăng 4% của chỉ số bán dẫn Mỹ trong phiên đầu năm. Nhà đầu tư công nghệ SoftBank tăng 4%, còn hãng cáp quang Fujikura tăng 5,56%.

Chiến lược gia trưởng Kazuaki Shimada của IwaiCosmo nhận định: "Thị trường đã chuyển sang trạng thái chấp nhận rủi ro, như thể những bất ổn về tác động từ chiến dịch của Mỹ ở Venezuela đã được gỡ bỏ". Ông cũng cho rằng phiên tăng mạnh hôm nay phản ánh xu hướng của năm trước, khi cổ phiếu công nghệ chiếm ưu thế và khả năng tiếp tục dẫn dắt thị trường năm nay.

Cổ phiếu quốc phòng tăng vọt sau sự kiện Venezuela, với IHI tăng 9,24% và Mitsubishi Heavy Industries tăng 7,39%, dẫn đầu mức tăng phần trăm trong rổ Nikkei. Tất cả 33 nhóm ngành của Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo đều tăng điểm, trong đó nhóm kim loại màu tăng gần 5%, dẫn đầu toàn thị trường. Ở chiều ngược lại, cổ phiếu nền tảng y tế M3 giảm 2,6%, là mã giảm mạnh nhất trong rổ Nikkei.

Tại khu vực châu Á, chỉ số MSCI khu vực châu Á - Thái Bình Dương (ngoại trừ Nhật Bản) tăng 1,2% trong khi hợp đồng tương lai S&P 500 nhích 0,1%, cho thấy tâm lý lạc quan của nhà đầu tư trong tuần giao dịch đầy đủ đầu tiên của năm.

Diễn biến trên thị trường phản ánh sự thận trọng của nhà đầu tư trước những hệ quả địa chính trị từ vụ việc tại Venezuela. Chuyên gia kinh tế trưởng Neil Shearing của Capital Economics nhận định, sự kiện này khó có ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế toàn cầu trong ngắn hạn, nhưng tác động chính trị và địa chiến lược sẽ còn kéo dài.

Chỉ số Kospi (Hàn Quốc) và chỉ số chứng khoán Đài Loan cùng tăng hơn 2%, lập đỉnh mới. Ngược lại, thị trường Trung Quốc giao dịch thận trọng, với chỉ số Hang Seng chỉ nhích 0,1% do nhóm cổ phiếu dầu khí bị áp lực. Cổ phiếu Úc tăng nhẹ 0,1%.

Chuyên gia Vasu Menon của OCBC cho rằng bất ổn địa chính trị có thể giữ giá dầu ở mức cao và hỗ trợ các tài sản trú ẩn như kim loại quý.

Thị trường vàng và dầu

Tại thị trường châu Á sáng ngày thứ Hai, giá vàng tăng lên 4.395 USD/oz trong bối cảnh thị trường lo ngại về rủi ro địa chính trị và gia tăng nhu cầu trú ẩn tài sản an toàn sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro vào cuối tuần và tuyên bố sẽ nắm quyền kiểm soát nước này.

Giá dầu Brent tăng nhẹ 0,2% lên 60,87 USD/thùng sau khi OPEC+ quyết định giữ nguyên sản lượng trong cuộc họp cuối tuần, trong khi nhà đầu tư theo dõi sát sao khả năng nguồn cung Venezuela bị gián đoạn. Chuyên gia Marko Papic của BCA Research cho rằng Venezuela sẽ cần nguồn vốn và kỹ thuật lớn để phục hồi sản lượng, do đó rủi ro tăng giá dầu vẫn hiện hữu.

CDT