Di sản nghìn năm tuổi ở Phú Thọ

Tác giả: Trà Bình

Nằm ở miền quê yên bình của tỉnh Phú Thọ, làng Chương (xã Hùng Việt) hiện lên như một bức tranh cổ kính, lắng đọng dấu ấn thời gian. Không chỉ bảo lưu nếp sống thuần hậu của người nông dân Việt, nơi đây còn lưu giữ những giá trị văn hóa tâm linh đặc sắc, được bồi đắp qua đời sống tín ngưỡng dân gian và tinh thần Phật pháp.

Giữa đồng Láng Chương, đền Gò Thờ là điểm tựa tâm linh thiêng liêng, biểu tượng cho đức tin, sự tỉnh thức và lòng hướng thiện của cộng đồng. Vào mùa khô, đền Gò Thờ như một ốc đảo xanh giữa ruộng đồng; còn mùa mưa, lại trở thành “hòn đảo” nổi giữa biển lúa mênh mông.

Điểm đặc biệt của đền Gò Thờ là quần thể 86 cây lộc vừng cổ thụ bao quanh khu đền, được ước tính đã tồn tại hàng nghìn năm tuổi. Những thân cây xù xì, rễ đan xen vào nhau, tạo thành một vòng kết giới linh thiêng, che chở cho chốn thờ tự. Trong khuôn viên đền còn có ngôi mộ cổ thờ Công chúa Tiên Dung - con gái vua Hùng.

Năm 2013, quần thể 86 cây lộc vừng tại đền Gò Thờ đã được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) công nhận là Cây Di sản Việt Nam.

Theo truyền thuyết, Công chúa Tiên Dung, người con gái hoàng tộc đã kết duyên cùng Chử Đồng Tử, chàng trai nghèo nhưng giàu ý chí và căn cơ tu học. Mối duyên giữa hai người không chỉ là biểu tượng của tình yêu vượt qua lễ giáo phong kiến, mà còn là hình ảnh của những người tiên phong tiếp cận tư tưởng Phật pháp. Sau khi gặp ngài Phật Quang, Chử Đồng Tử được truyền dạy phép thuật, cùng vợ mình từ bỏ cuộc sống thế tục để chuyên tâm học đạo.

Việc công chúa Tiên Dung từ bỏ cung vàng điện ngọc để theo con đường giác ngộ cùng Chử Đồng Tử là biểu tượng của lòng từ bi, dũng khí, khát vọng giải thoát. Câu chuyện của họ là sự hòa quyện giữa tín ngưỡng dân gian và ánh sáng Phật pháp.

Dưới góc nhìn Phật giáo, Chử Đồng Tử được xem là một trong những vị cư sĩ tu học sớm nhất ở Việt Nam, biểu trưng cho tâm nguyện giải thoát giữa đời thường. Còn Tiên Dung là hiện thân của lòng từ bi, tinh thần buông xả trong đạo pháp.

Chính sự giao thoa hài hòa của truyền thuyết dân gian và tư tưởng phật pháp đã làm nên chiều sâu tâm linh cho đền Gò Thờ. Nhiều dịp lễ lớn trong năm, đặc biệt là các ngày đại lễ Phật giáo, nhân dân làng Chương cùng ban thờ tự tổ chức dâng hương, hành lễ, thể hiện sự tri ân tiền nhân, hướng tới những giá trị đạo đức tốt đẹp.

Trong bối cảnh hiện đại hóa, khi không ít làng quê đứng trước nguy cơ mai một bản sắc truyền thống, làng Chương vẫn bền bỉ giữ gìn di sản cha ông. Chính quyền và người dân địa phương đã phối hợp trùng tu di tích, bảo tồn cảnh quan, duy trì các nghi lễ tín ngưỡng, đồng thời giáo dục thế hệ trẻ về đạo lý làm người, tinh thần Phật pháp, ý thức bảo vệ di sản văn hóa.

Với người dân làng Chương, đền Gò Thờ không chỉ là chốn linh thiêng để gửi gắm niềm tin, mà còn là nơi kết nối quá khứ với hiện tại, gắn bó con người với quê hương. Mỗi dịp Tết đến, xuân về, dù đi đâu xa, họ vẫn trở về thắp nén hương thành kính, như một cách giữ gìn mạch nguồn tâm linh bền chặt của làng quê Việt.

Giữa đồng Láng Chương, đền Gò Thờ lặng lẽ tồn tại, nuôi dưỡng đức tin, vun bồi đạo hạnh, góp phần làm nên bản sắc văn hóa bền vững của vùng đất Đất Tổ.

Tác giả: Trà Bình. Ảnh tác giả cung cấp.