Đi chợ Vé - nhớ về Tết xưa

Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, nơi những siêu thị sáng choang và khu chợ khang trang mọc lên khắp nơi, vẫn còn một góc quê mộc mạc, nơi thời gian như chậm lại, nơi con người vẫn giữ nguyên cái hồn giản dị của chợ quê Bắc Bộ xưa. Ấy là chợ Vé, ngôi chợ đã tồn tại hơn 40 năm, nằm ở xã Ninh Giang, Hải Phòng (trước thuộc xã Đồng Tâm, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương cũ). Chợ Vé chỉ họp vào các ngày âm lịch 3, 8, 13, 18, 23 và 28 hàng tháng.

Chợ Vé được bày bán những món hàng phong phú của thôn quê

Người dân quanh vùng thuộc lòng lịch họp ấy, như một phần nhịp điệu trong đời sống thường nhật. Nhưng đặc biệt nhất, người ta háo hức đợi đến phiên chợ ngày 28 tháng Chạp, phiên chợ cuối cùng trong năm, nơi hội tụ đủ âm thanh, sắc màu và hương vị Tết quê.

Từ khi màn đêm còn chưa kịp tan, khi hơi sương vẫn phủ trắng mái rạ, những người bán hàng đã lục đục gánh hàng ra chợ. Mới 3 giờ sáng, quanh khu chợ đã rộn ràng tiếng chân, tiếng nói cười xen lẫn tiếng sột soạt của những gánh hàng nặng trĩu.

Đến 4 giờ tôi háo hức theo mẹ ra chợ, hầu hết các quán đã dọn xong, sẵn sàng đón khách. Ánh đèn dầu, đèn pin lấp lóa trong sương sớm, soi lên những khuôn mặt rạng rỡ, hối hả nhưng tràn đầy niềm vui. Cái không khí ấy, vừa tất bật, vừa ấm áp.

Mới 3 giờ sáng, những người bán hàng đã lục đục gánh hàng ra chợ

Chợ Vé vẫn giữ nguyên dáng vẻ xưa cũ của mình. Những bức tường gạch cũ loang lổ rêu phong, những mái ngói xập xệ mà thân thương. Không có bảng hiệu hào nhoáng, không có loa quảng cáo ồn ào, chỉ có tiếng gọi nhau í ới, tiếng mặc cả rộn ràng của người dân quê.

Chính sự giản dị ấy đã làm nên linh hồn của chợ, một nét đẹp mộc mạc, nguyên sơ giữa lòng đô thị hóa đang từng ngày lấn tới. Dù là chợ quê, nhưng hàng hóa ở chợ Vé lại phong phú đến lạ. Từ rau củ, cá thịt, đồ dùng sinh hoạt đến cây cảnh, giày dép, quần áo, tất cả đều đủ đầy.

Mỗi gian hàng là một mảnh Tết nhỏ: ở góc này, người ta bày những chậu quất, cành đào tươi rói; ở góc kia, những tấm vải đỏ rực rỡ được treo lên để may áo mới. Giá cả phải chăng, người bán thật thà, người mua vui vẻ, khiến cho không khí chợ trở nên gần gũi và ấm lòng. Có lẽ vì thế mà nhiều người dù sống xa quê vẫn tìm về chợ Vé mỗi dịp cuối năm, chỉ để được sống lại cảm giác “đi chợ Tết” như thuở nhỏ.

Những món ăn mang đậm Tết xưa luôn gợi nhớ kỷ niệm cho bao thế hệ

Anh Đỗ Hữu Sao, người dân xã Đồng Tâm chia sẻ: "Tôi sinh ra và lớn lên đã được theo mẹ đi chợ Vé, nhiều năm làm ăn xa quê nhưng mỗi dịp Tết đến xuân về tôi đều đi chợ, như tìm lại tuổi thơ của chính mình. Giữa phiên chợ tấp nập, thật khó cưỡng lại mùi hương từ những quán ăn dân dã... Tôi rất thích món canh cá chợ Vé, nó đã trở thành đặc sản mà ai đến đây cũng muốn thử một lần."

Một bát canh cá nóng hổi, vàng ruộm, giá chỉ 15 đến 20 nghìn đồng mà đầy đặn, thơm nức. Miếng cá được chiên giòn, thịt trắng ngần, quyện cùng vị ngọt thanh của nước hầm xương, rau sống tươi mát, thêm chút giấm tỏi cay nồng, tất cả hòa quyện thành hương vị khiến người ta nhớ mãi.

Bên cạnh đó là những hàng bánh rán, bánh mướt, chè nóng, nghi ngút khói, ngọt ngào hương nếp mới. Mỗi món ăn là một câu chuyện, là ký ức của bao thế hệ người dân nơi đây.

Ngôi chợ đầy đủ các loại hàng hóa

Nhưng có lẽ điều đặc biệt nhất ở chợ Vé không chỉ nằm ở hàng hóa hay món ăn, mà ở tình người. Người ta đến chợ không chỉ để mua bán, mà để gặp gỡ, chào nhau câu “Tết này khỏe nhé!”, để hỏi thăm dăm ba chuyện vụ mùa, chuyện con cái, chuyện người đi xa vừa về...

Chợ Vé không chỉ là nơi mua bán, mà còn là một bảo tàng sống về văn hóa chợ quê Bắc Bộ. Ở đó, người ta gìn giữ không chỉ hàng hóa, mà còn cả ký ức, thói quen và phong tục. Cái cách người dân cẩn thận bày mâm cúng ông Công ông Táo trước khi ra chợ, cái cách họ chọn mua nải chuối xanh, cặp bánh chưng vuông vắn, bó lá dong thơm nức... tất cả đều mang dáng dấp của Tết xưa, giản dị mà thiêng liêng.

Đinh Huê - Khánh Linh