Đêm lấy tạng và cuộc chạy đua với thời gian

Tác giả: Joshua D. Mezrich

Khi cái chết hóa thành sự sống

Cuốn sách đưa độc giả bước vào ranh giới sinh tử nghẹt thở trong phòng mổ. Không chỉ tái hiện lịch sử y khoa cùng áp lực của những ca phẫu thuật tác phẩm chạm đến trái tim người đọc bằng câu chuyện nhân văn về lòng quả cảm, sự sẻ chia và nghĩa cử trao đi sự sống trong thời khắc mất mát lớn nhất.

Đêm lấy tạng và cuộc chạy đua với thời gian

Đằng sau một ca lấy tạng là những phút giây căng thẳng, khi các bác sĩ phải bảo vệ từng cơ quan để những món quà sự sống có thể đến đúng nơi.

Một người khép lại hành trình sống, nhưng những món quà họ để lại tiếp tục mang theo hy vọng, nối dài sự sống cho những người đang chờ ghép tạng. Ảnh minh họa: Duy Hiệu.

Sau khi người hiến tạng đã nằm trên bàn mổ và được chuẩn bị sẵn sàng, chúng tôi tiến hành khử trùng tay và phủ vải phẫu thuật vô trùng. Tại thời điểm này, mọi cung bậc cảm xúc từ cuộc gặp gỡ với gia đình người hiến tạng đều được chúng tôi gạt khỏi tâm trí. Chúng tôi còn việc phải làm: lấy và bảo quản tất cả những bộ phận có thể cấy ghép để giúp chúng hồi sinh trong những cơ thể mới.

Nhóm phụ trách các tạng ổ bụng của chúng tôi không phải là những người duy nhất có mặt trong phòng mổ vào đêm hôm đó; nhóm phẫu thuật tim và phổi cũng đang chực chờ lấy những cơ quan tương ứng.

Tất cả đứng xung quanh bàn mổ, và giữa chúng tôi là cơ hoành của người hiến tạng. Nhóm tim phổi tập trung vào khoang ngực, còn chúng tôi tập trung vào ổ bụng. Tôi lấy con dao mổ rạch một vệt dài từ vị trí giữa hai xương quai xanh xuống đến xương mu.

Trong khi tôi cắt qua các mô và tiếp cận bụng, nhóm tim bắt đầu sử dụng cưa để mở lồng ngực. Tôi nhanh chóng chắn banh malleable (một dụng cụ bằng thép dài, có thể uốn cong) trước gan để đề phòng trường hợp họ sơ ý với lưỡi cưa và làm tổn thương cơ quan nội tạng đẹp đẽ này. Có một mâu thuẫn tự nhiên giữa nhóm phẫu thuật tim và ổ bụng.

Tất cả đều biết tầm quan trọng của những món quà quý giá được người hiến tạng dành tặng, và tất cả cũng đều là những người “dẫn lối” cho những cơ quan này. Đồng thời, nhóm thu nhận tạng luôn bị khiển trách nếu có bất kỳ điều gì không ổn xảy ra sau đó trong phẫu thuật ghép tạng.

“Tại sao cuống trên của gan lại ngắn thế?”

“Tại sao tĩnh mạch tim lại ít vậy?”

Tất cả đều cố gắng có được những cơ quan tốt nhất có thể. Vì vậy mọi người đều bảo vệ phần của mình.

Tôi tư duy về phẫu thuật theo từng bước. Bước một: mở ổ bụng. Bước hai: di chuyển đại tràng phải và tá tràng, bộc lộ động mạch chủ và tĩnh mạch chủ. Bước ba: tạo một nút thắt trên động mạch chủ để chuẩn bị dẫn lưu (đặt ống nhựa vào động mạch nhằm rút máu ra ngoài).

Đêm ấy, chúng tôi hoàn tất các bước trên, bao gồm cả việc giải phóng các mô liên kết với gan, cũng như tách gan ra khỏi cơ hoành và không gian sau phúc mạc.

Chúng tôi phân tách cửa gan, xác định động mạch gan và ống dẫn mật. Tiếp theo là chia cắt ống dẫn mật và để mật vàng chảy vào ổ bụng. Sau đó chúng tôi mở thông tĩnh mạch cửa. Tiếp đến là di chuyển lá lách ra để bộc lộ tuyến tụy. Khi gần kết thúc, chúng tôi đã xác định được động mạch và tĩnh mạch thận.

Đến lúc ấy, nhóm phẫu thuật tim đã khử trùng tay và đang lo lắng đứng sau chúng tôi. Phần việc của chúng tôi trong ca mổ luôn phức tạp hơn, và như thường lệ, họ liên tục hỏi khi nào chúng tôi sẵn sàng. Họ hoàn toàn có lý do để giục giã, vì trong đa phần các trường hợp, ở phía người nhận tạng cách đó vài trăm cây số, các bác sĩ đã cùng lúc đưa bệnh nhân tới phòng mổ, bắt đầu mở lồng ngực và sẵn sàng chạy máy tim phổi nhân tạo để loại bỏ trái tim hay lá phổi bị bệnh.