Đề xuất quy định mới về sử dụng Quốc ca

Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, việc xây dựng Nghị định nhằm thể chế hóa kết luận của Bộ Chính trị, cụ thể hóa các chủ trương về phát triển văn hóa, con người, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý Quốc ca trong bối cảnh hội nhập, chuyển đổi số và sự phát triển của công nghệ.

Tại Công văn số 4129-CV/VPTW ngày 3/8/2026, Văn phòng Trung ương Đảng thông báo kết luận của Bộ Chính trị, giao Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo ban hành Nghị định về sử dụng Quốc ca; đồng thời nghiên cứu bổ sung quy định về sử dụng Quốc kỳ, Quốc huy, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và sự tôn nghiêm của các biểu tượng quốc gia.

Sau Cách mạng Tháng Tám (1945), ca khúc “Tiến quân ca” của nhạc sĩ Văn Cao được chọn làm quốc ca của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và khi đất nước thống nhất (1975), ca khúc tiếp tục được chọn làm Quốc ca của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. (Nguồn: TTXVN)

Chuẩn hóa việc sử dụng Quốc ca

Theo cơ quan soạn thảo, Quốc ca được sử dụng rộng rãi trong các nghi lễ nhà nước, hoạt động đối ngoại, quốc phòng, an ninh, giáo dục, văn hóa, nghệ thuật, thể thao và nhiều sự kiện quan trọng.

Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại sự khác nhau về hòa âm, phối khí, tốc độ, trường độ, chất lượng âm thanh và cách thức thể hiện. Một số sự kiện còn chưa thống nhất trong việc hát Quốc ca, cử Quốc thiều, sử dụng bản ghi âm hay biểu diễn trực tiếp.

Trong khi đó, môi trường mạng và các nền tảng số xuất hiện nhiều phương thức khai thác mới như cắt ghép, thay đổi tốc độ, cao độ, phối khí hoặc lồng ghép Quốc ca vào sản phẩm truyền thông.

Những cách sử dụng này có nguy cơ làm sai lệch, biến dạng, ảnh hưởng đến tính trang nghiêm và giá trị biểu tượng của Quốc ca.

Hiến pháp năm 2013 quy định Quốc ca là nhạc và lời của bài “Tiến quân ca”, khẳng định vị trí pháp lý đặc biệt của Quốc ca. Tuy nhiên, các quy định hiện hành còn phân tán trong nhiều văn bản, chưa có một khuôn khổ thống nhất bao quát việc sử dụng Quốc ca trong đời sống xã hội và môi trường số.

Bổ sung quy định cho môi trường số

Dự thảo Nghị định quy định cụ thể về bản hòa âm, phối khí và bản ghi âm chính thức của Quốc ca, hình thức thể hiện, các trường hợp phải hát Quốc ca, nghi thức hát Quốc ca và sử dụng Quốc thiều; đồng thời quy định các trường hợp sử dụng và không được sử dụng Quốc ca.

Đáng chú ý, dự thảo dành nội dung cho việc sử dụng Quốc ca trên môi trường mạng, nền tảng số và trong các sản phẩm truyền thông.

Dự thảo đề xuất xây dựng, quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu số quốc gia về Quốc ca; bảo vệ các bản chính thức, xử lý tình trạng nhận diện sai, chặn hoặc hạn chế phổ biến Quốc ca hợp pháp trên nền tảng số.

Các quy định cũng hướng tới ngăn ngừa việc xuyên tạc, làm biến dạng, giả mạo bản chính thức hoặc sử dụng công nghệ làm sai lệch Quốc ca; đồng thời xác định trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành vi vi phạm.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch dự kiến hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ xem xét, ban hành Nghị định trong tháng 10/2026.