Để văn hóa dân tộc thiểu số trở thành 'đòn bẩy' phát triển du lịch cộng đồng

Theo nghị định trên, các địa phương sẽ triển khai thống kê, đánh giá và lập danh mục các giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ mai một; bảo tồn không gian văn hóa, làng, bản, buôn truyền thống; phát triển chủ thể văn hóa; xây dựng không gian trải nghiệm văn hóa trong cộng đồng và cơ sở giáo dục; đồng thời phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch và tạo sinh kế bền vững. Đáng chú ý, UBND cấp tỉnh, cấp xã được giao xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình, đề án, dự án hỗ trợ cá nhân, cộng đồng phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với du lịch cộng đồng; đầu tư xây dựng không gian văn hóa phù hợp với điều kiện thực tiễn và đặc trưng của từng địa phương. Đây được xem là bước chuyển từ tư duy "bảo tồn để gìn giữ" sang "bảo tồn để phát triển".

Đồng Nai có nhiều lợi thế để hiện thực hóa chủ trương này. Nhiều cộng đồng DTTS vẫn còn lưu giữ các lễ hội truyền thống, văn hóa cồng chiêng, nghề dệt thổ cẩm, nghề đan lát, nghệ thuật dân gian, ẩm thực và kho tàng tri thức bản địa gắn với rừng, nương rẫy. Tuy nhiên, tiềm năng ấy vẫn chưa được khai thác tương xứng. Đặc biệt, việc liên kết giữa ngành văn hóa, du lịch, nông nghiệp và chính quyền địa phương còn thiếu đồng bộ, khiến nhiều giá trị văn hóa vẫn "đứng ngoài" dòng chảy phát triển kinh tế.

Để chính sách sớm đi vào cuộc sống, Đồng Nai cần rà soát, lựa chọn những địa bàn còn bảo lưu tốt bản sắc văn hóa để xây dựng mô hình du lịch cộng đồng phù hợp. Quan trọng hơn, người dân phải trở thành chủ thể của quá trình bảo tồn và phát triển văn hóa. Khi các cộng đồng DTTS trực tiếp tham gia làm du lịch, được hưởng lợi từ chính những giá trị văn hóa của mình, bản sắc truyền thống sẽ được gìn giữ một cách tự nhiên và bền vững. Cùng với đó, cần đẩy mạnh đào tạo kỹ năng làm du lịch, kỹ năng quảng bá trên các nền tảng số; xây dựng các tour kết nối văn hóa DTTS với các điểm đến như: Vườn quốc gia Cát Tiên, Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai, hồ Trị An và các vùng nông nghiệp đặc trưng, tạo thành chuỗi sản phẩm du lịch đa dạng, hấp dẫn.

Nghị định số 269/2026/NĐ-CP không chỉ là chính sách bảo tồn văn hóa mà còn là cơ hội để các địa phương khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên văn hóa phục vụ phát triển kinh tế. Đối với Đồng Nai, nếu biết tận dụng tốt cơ chế mới, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng và xây dựng những sản phẩm du lịch mang đậm bản sắc, văn hóa truyền thống các DTTS sẽ không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành động lực thúc đẩy du lịch cộng đồng, góp phần nâng cao đời sống của người dân và phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững.

Minh Ngọc