Để trách nhiệm vì dân được đo bằng những đổi thay thiết thực

Kéo dần khoảng cách từ “nghe dân nói” đến “giải quyết việc của dân”

- Từ tinh thần của bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 khẳng định vị thế làm chủ của Nhân dân, bà nhìn nhận như thế nào về vai trò của hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân trong việc giữ mối liên hệ mật thiết giữa đại biểu HĐND với Nhân dân, để đại biểu thực sự là người lắng nghe và đại diện cho tiếng nói của dân?

- Tinh thần lớn lao của bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 không chỉ khẳng định quyền độc lập, tự do của dân tộc mà còn đặt Nhân dân vào vị trí chủ thể của đất nước. Với cơ quan dân cử, tinh thần ấy phải được thể hiện bằng những việc làm cụ thể: lắng nghe dân, tôn trọng tiếng nói của dân và có trách nhiệm đến cùng với những vấn đề Nhân dân kiến nghị.

Trong đó, hoạt động TXCT, tiếp công dân chính là cầu nối để đại biểu HĐND gần dân, hiểu dân và chuyển tiếng nói của dân vào hoạt động của cơ quan dân cử. Nhiệm kỳ 2021-2026, Thường trực HĐND tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức 639 cuộc TXCT, tiếp nhận 5.561 ý kiến, kiến nghị; 100% kiến nghị thuộc thẩm quyền cấp tỉnh được theo dõi, giám sát kết quả giải quyết. Tinh thần ấy tiếp tục được phát huy ngay từ đầu nhiệm kỳ 2026 - 2031: trước và sau kỳ họp thường lệ giữa năm 2026, 58 hội nghị TXCT được tổ chức với 7.067 cử tri tham dự, tiếp nhận 1.109 lượt ý kiến. Công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư tiếp tục được duy trì, gắn với theo dõi, đôn đốc và giám sát kết quả giải quyết.

Cử tri không chỉ là người gửi gắm kiến nghị; chính thực tiễn cuộc sống của cử tri là nơi kiểm nghiệm mỗi chủ trương, chính sách và cũng là “trường học” để đại biểu dân cử hoàn thiện trách nhiệm đại diện của mình. Vì vậy, điều quan trọng không phải chỉ là có bao nhiêu cuộc tiếp xúc, mà là tiếng nói của người dân được lắng nghe, được chuyển tải và được theo đến cùng.

Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Thái Nguyên Mai Thị Thúy Nga thăm, động viên nữ công nhân, viên chức, lao động đang mang thai nhân Ngày hội làm mẹ an toàn cho nữ công nhân, viên chức, lao động năm 2026. Ảnh: Lê Hoàng

- Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang đặt ra yêu cầu mới về năng lực thực thi ở cơ sở, HĐND tỉnh Thái Nguyên đã và sẽ làm gì để kịp thời nhận diện, giám sát, tháo gỡ những điểm nghẽn trong vận hành, rút ngắn khoảng cách từ “nghe dân nói” đến “giải quyết việc của dân”, thưa bà?

- Lắng nghe chỉ thực sự có ý nghĩa khi sau tiếng nói của cử tri là trách nhiệm theo dõi, phản hồi và những chuyển biến cụ thể trong cuộc sống. Vì vậy, điều HĐND tỉnh Thái Nguyên đặc biệt quan tâm là sau mỗi kiến nghị, vấn đề của người dân đã được tháo gỡ đến đâu, trách nhiệm thuộc về ai và thời hạn giải quyết như thế nào.

Điều này càng có ý nghĩa trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Qua thực tiễn giám sát, chúng tôi nhận thấy khối lượng công việc ở cấp xã tăng lên, trong khi một số điều kiện về nhân lực, chuyên môn, cơ sở dữ liệu chưa theo kịp; những vướng mắc về đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư, đầu tư công… vẫn tác động trực tiếp đến người dân và tiến độ phát triển của tỉnh. Vì vậy, ngay trong năm 2026, HĐND, Thường trực HĐND tỉnh Thái Nguyên tập trung giám sát công tác quản lý nhà nước về đất đai, đầu tư công, ngân sách trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp; giám sát việc giải quyết kiến nghị cử tri và tổ chức phiên giải trình, chất vấn để làm rõ trách nhiệm, tiến độ giải quyết.

Quan điểm của HĐND tỉnh là không để kiến nghị của cử tri chỉ dừng ở việc “đã trả lời”. Những vấn đề còn chậm, kéo dài phải được giám sát, chất vấn, giải trình đến khi xác định rõ trách nhiệm, lộ trình và kết quả; những bất cập từ cơ chế, chính sách phải kịp thời rà soát, điều chỉnh. Đồng thời, các Ban, Tổ đại biểu và từng đại biểu HĐND phải bám sát cơ sở để nhận diện sớm những “điểm nghẽn” ngay từ khi mới phát sinh… Qua đó, kéo gần khoảng cách từ “nghe dân nói” đến “giải quyết việc của dân”, lấy kết quả giải quyết kiến nghị và sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả hoạt động.

Chuyển hóa thành chất lượng sống tốt hơn

- Bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1945 đã khẳng định những quyền căn bản của con người, trong đó có quyền sống và quyền mưu cầu hạnh phúc. Từ tinh thần ấy, theo bà, HĐND tỉnh Thái Nguyên cần làm gì để mỗi quyết sách phát triển không chỉ hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao mà phải được đo bằng chất lượng cuộc sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân?

- Tăng trưởng cao là điều kiện cần, nhưng đích đến cuối cùng của phát triển phải là cuộc sống ngày càng tốt hơn của người dân. Với HĐND tỉnh Thái Nguyên, mỗi quyết sách không chỉ được cân nhắc ở khả năng khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng, mà còn ở việc nguồn lực ấy được phân bổ như thế nào và người dân được thụ hưởng gì từ thành quả phát triển.

Thực tiễn Thái Nguyên cho thấy hai yêu cầu này luôn song hành với nhau. Trong 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của tỉnh ước tăng 10,01%. Cùng với các quyết sách về quy hoạch, đầu tư công, hạ tầng để tạo động lực tăng trưởng, HĐND tỉnh đặc biệt quan tâm các chính sách về bảo hiểm y tế, giáo dục, giảm nghèo, đất đai và sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và các nhóm yếu thế. Đó chính là cách để thành quả tăng trưởng đi vào từng cộng đồng, từng gia đình và từng người dân.

Tổ công tác số 4 của Đoàn giám sát HĐND tỉnh Thái Nguyên về công tác quản lý đất đai trên địa bàn khảo sát thực tế tại các công trình, dự án, khu đất có vướng mắc trên địa bàn các xã. Ảnh: Đức Cường

Thời gian tới, cùng với các quyết sách tạo động lực cho tăng trưởng, HĐND tỉnh Thái Nguyên sẽ tập trung nguồn lực và tăng cường giám sát việc thực hiện những chính sách tác động trực tiếp đến đời sống người dân: giải quyết việc làm, giảm nghèo; hỗ trợ bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội; nâng cao chất lượng giáo dục, y tế; chăm lo các nhóm yếu thế; giải quyết nhu cầu về đất ở, đất sản xuất, tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; đồng thời đẩy nhanh đầu tư hạ tầng và nâng chất lượng dịch vụ công ở cơ sở. Tăng trưởng 10% hay cao hơn chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành việc làm, thu nhập, điều kiện học tập, chăm sóc sức khỏe và chất lượng sống tốt hơn cho người dân.

- Trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp chuyển mạnh từ “sắp xếp tổ chức” sang “nâng cao chất lượng vận hành”, xin bà cho biết, HĐND tỉnh Thái Nguyên sẽ tập trung quyết định và giám sát những vấn đề gì để kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn trong thực thi, bảo đảm bộ máy mới thực sự hoạt động thông suốt, hiệu quả và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn?

- Sau hơn một năm vận hành, chính quyền địa phương 2 cấp ở Thái Nguyên cơ bản ổn định, thông suốt. Giai đoạn tới, yêu cầu quan trọng hơn là nâng cao chất lượng vận hành, nhất là năng lực thực thi ở 92 xã, phường, để phân cấp, phân quyền thực sự đi đôi với nguồn lực và khả năng giải quyết công việc tại cơ sở.

Trước hết, HĐND tỉnh Thái Nguyên tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý sau sắp xếp. Qua rà soát 756 văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực, HĐND tỉnh đã ban hành 95 nghị quyết để bãi bỏ hoặc thay thế 249 nghị quyết của HĐND 2 tỉnh trước sắp xếp, bảo đảm chính sách được thực hiện thống nhất, không để khoảng trống hay ách tắc trong quá trình vận hành bộ máy. Đồng thời, nguồn lực sẽ được ưu tiên cho cấp xã và những nhiệm vụ trực tiếp phục vụ người dân.

Tổ công tác số 4 của Đoàn giám sát HĐND tỉnh Thái Nguyên về công tác quản lý đất đai trên địa bàn khảo sát thực tế tại thửa đất chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Ảnh: Vũ Vân

Cùng với quyết định chính sách, hoạt động giám sát sẽ đi thẳng vào những khâu dễ phát sinh “điểm nghẽn” như: thủ tục hành chính, đất đai, ngân sách, đầu tư công, phân bổ vốn các chương trình mục tiêu quốc gia và thực hiện chính sách an sinh. Riêng 6 tháng cuối năm 2026, Thường trực HĐND tỉnh đã xác định giám sát quản lý đầu tư công, ngân sách trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và việc thực hiện các cơ chế, chính sách do HĐND tỉnh ban hành.

Quan điểm của chúng tôi là vướng ở đâu phải nhận diện ở đó, thuộc thẩm quyền tỉnh phải kịp thời tháo gỡ; vượt thẩm quyền phải kiến nghị rõ địa chỉ, không để điểm nghẽn của bộ máy trở thành điểm nghẽn đối với người dân và doanh nghiệp.

- Xin trân trọng cảm ơn bà!