Đề nghị công khai trung thực thông tin về dự án bất động sản

Làm cho đất đai có giá trị hơn, đời sống người dân tốt hơn

Tiếp tục Chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 22/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về cơ chế, định hướng dự án sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài và các ĐBQH tại phiên họp.

Cho ý kiến hoàn thiện dự án Luật, đại biểu Tráng A Dương (đoàn ĐBQH Lào Cai) đề xuất: trước hết, tiếp tục hoàn thiện thể chế để thị trường bất động sản vận hành minh bạch, ổn định và hiệu quả. Cần kiểm soát các cơ chế thao túng thị trường, giao dịch giả tạo, huy động vốn trái phép và thông tin sai lệch. Nhà nước cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý trực tiếp sang kiến tạo, điều tiết và giám sát thị trường.

Thứ hai, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. 

Thứ ba, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Theo đại biểu, việc này phải gắn với trách nhiệm của doanh nghiệp về tính chính xác của thông tin, điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh, huy động và sử dụng nguồn vốn, cũng như thực hiện các cam kết đối với khách hàng.

Thứ tư, phân cấp, phân quyền phải đi đôi với nguồn lực, nhân lực và trách nhiệm giải trình, nhất là trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương hai cấp. Đại biểu Tráng A Dương kiến nghị, Trung ương tập trung xây dựng thể chế, tiêu chuẩn, cơ sở dữ liệu, kiểm tra, giám sát. Địa phương được trao quyền nhưng đồng thời phải chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.

Thứ năm, tăng cường quản lý thị trường bằng dữ liệu và chuyển đổi số. Cần kết hợp thông tin, dữ liệu về dự án, chủ đầu tư, pháp lý, quy hoạch, tiến độ, giá và giao dịch bất động sản. Những thông tin có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân cần được công khai, dễ tiếp cận và dễ kiểm chứng.

Đại biểu Tráng A Dương đề xuất, phát triển thị trường bất động sản phải gắn với an sinh xã hội và bảo đảm quyền lợi của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Thứ sáu, phát triển thị trường bất động sản phải gắn với an sinh xã hội và bảo đảm quyền lợi của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Theo đại biểu, đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bất động sản không đơn thuần là hàng hóa để mua bán, kinh doanh. Đất đai còn là nơi ở, tư liệu sản xuất, sinh kế, không gian sống và nền tảng gắn bó lâu đời của đồng bào. Vì vậy, việc triển khai các đô thị, khu du lịch, dịch vụ tại những địa bàn này cần đánh giá đầy đủ tác động đến đất sản xuất, nguồn nước, sinh kế, cảnh quan và không gian cộng đồng.

Đối với việc thu hồi đất, di dời, tái định cư, không nên chỉ tính đến bồi thường, giải phóng mặt bằng hoặc bố trí nhà ở, mà phải quan tâm đến sinh kế lâu dài của đồng bào dân tộc thiểu số. Đồng thời, cần nghiên cứu cơ chế để người dân địa phương được tham gia và thụ hưởng lợi ích trong quá trình thực hiện các dự án bất động sản, cũng như các dự án tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

“Phát triển bất động sản phải làm cho đất đai có giá trị hơn, nhưng đồng thời phải làm cho cuộc sống của người dân ở nơi đó tốt hơn”, đại biểu Tráng A Dương đề xuất.

Đại biểu Bùi Văn Dũng (đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa) phát biểu, thảo luận cho ý kiến.

Tương tự, theo đại biểu Bùi Văn Dũng (đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa), tại Kỳ họp này, Quốc hội đồng thời xem xét sửa đổi ba đạo luật có quan hệ hữu cơ là Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Đây không chỉ là sự đồng thời về tiến độ lập pháp, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để nhìn nhận ba đạo luật trong cùng một chỉnh thể, xử lý các vấn đề trong cả chuỗi, kiểm soát ngay từ khâu thiết kế chính sách, những khoảng trống, giao thoa, chồng chéo giữa các luật.

Cho ý kiến hoàn thiện dự thảo luật, cũng như các luật, đại biểu Bùi Văn Dũng đề nghị, phân định rõ nhưng phải kết nối phạm vi điều chỉnh của ba luật. Ngay tại Điều 4, dự thảo xác định bất động sản đưa vào kinh doanh gồm nhà ở, công trình xây dựng và quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án. Chương IV tiếp tục điều chỉnh việc kinh doanh quyền sử dụng đất.

Điều đó cho thấy, ba luật điều chỉnh những công đoạn liên tiếp: đất đai tạo lập nền tảng quyền; nhà ở tạo lập về quản lý tài sản; kinh doanh bất động sản đưa quyền và tài sản vào thị trường. Vì vậy, cần xác lập nguyên tắc: một quan hệ pháp luật chỉ nên có một luật giữ vai trò chủ đạo; các luật khác dẫn chiếu về mặt pháp lý, không đặt thêm những điều kiện tương tự.

Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị lấy dữ liệu làm đường nối giữa ba luật; không chỉ liên thông dữ liệu mà phải liên thông cả giá trị pháp lý của dữ liệu.

Đại biểu Bùi Văn Dũng cho rằng, việc sửa đổi đồng thời ba luật lần này là cơ hội để thiết kế thống nhất cả chuỗi đất đai - tài sản - giao dịch. Vì vậy, đề nghị hướng tới các nguyên tắc: một bất động sản, một mã định danh, một trạng thái pháp lý; một lần xác nhận, một dữ liệu Nhà nước đã có thì người dân, doanh nghiệp không phải khai báo lại.

Công khai trung thực thông tin dự án bất động sản

Ở một khía cạnh khác, đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (đoàn ĐBQH Phú Thọ) đề xuất nhiều nội dung liên quan đến quyền lợi của nhà đầu tư trong kinh doanh bất động sản. Theo đại biểu này, hiện nay, có hiện tượng một số dự án bất động sản quảng cáo chưa đúng với thực tế về môi trường xung quanh dự án trước khi bán cho nhà đầu tư, khách hàng.

Từ thực tiễn, đại biểu phân tích, trong nhiều năm qua, pháp luật đã quy định về việc công khai thông tin đối với bất động sản, dự án bất động sản đưa vào kinh doanh. Tại Điều 5 về các thông tin bất động sản, dự án bất động sản phải công khai, đại biểu đề nghị cần quy định cụ thể hơn. Khi công khai thông tin về bất động sản, dự án bất động sản, ngoài những thông tin như diện tích, độ cao, màu sắc, thiết kế, xây dựng nhà ở… cần công khai những yếu tố rất quan trọng liên quan đến cây xanh, nguồn nước, khí hậu, âm thanh, ánh sáng và môi trường xung quanh.

Đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (đoàn ĐBQH Phú Thọ) đề xuất nhiều nội dung liên quan đến quyền lợi của nhà đầu tư trong kinh doanh bất động sản.

“Hiện nay có những dự án khi quảng cáo đã “bôi xanh” các nhà máy xung quanh để bán cho khách hàng. Điều này khiến khách hàng rất khó nhận biết được điều kiện thực tế.

Có những dự án quảng cáo không đúng với thiết kế thực tế. Chẳng hạn, hồ nước phía trước dự án chỉ có một, hai hồ nhưng khi quảng cáo lại sử dụng góc nhìn rất rộng, có thể tạo cảm giác như có hàng chục hồ nước.

Cây xanh xung quanh cũng được thể hiện rất nhiều, rồi những hình ảnh ven biển, cảnh quan, nước biển trong xanh... nhưng thực tế không phải như vậy. Khi khách hàng mua bất động sản dựa trên những thông tin quảng cáo, như vậy quyền lợi của họ sẽ bị ảnh hưởng. Vì vậy, đề nghị các thông tin được công khai phải đúng sự thật, trung thực và phản ánh đúng thực tế”, đại biểu kiến nghị.