Để bắt đầu năm học mới với niềm hứng khởi

Diễn giả Minh Bon. Ảnh: NVCC

 Nói về sự đồng hành cùng con để bước vào năm học mới với niềm hứng khởi, đặc biệt là làm sao cân bằng giữa kỳ vọng của cha mẹ về thành tích và sự phát triển, hạnh phúc của con, diễn giả Minh Bon cho rằng:

Điều quan trọng nhất là đừng biến những ngày cuối hè thành “giai đoạn nước rút” để ép con học trước, học bù. Sau một kỳ nghỉ hè dài, con cần được trở lại nhịp học một cách từ từ, thay vì tâm lý nặng nề ngay từ đầu.

Phụ huynh có thể cùng con điều chỉnh giờ sinh hoạt để phù hợp với thời gian đi học. Đối với những bạn đầu cấp, phụ huynh trò chuyện với con nhiều hơn về trường mới, lớp học và những điều con có thể gặp trong môi trường mới. Lắng nghe con nói về những mong chờ, những điều con muốn thử sức và cả những lo lắng. Từ đó phụ huynh có thể dễ dàng đồng hành cùng con.

Về thành tích, cha mẹ nên đặt kỳ vọng về sự tiến bộ thay vì chỉ nhìn vào điểm số. Điểm 9, điểm 10 đáng ghi nhận nhưng khả năng tự học, biết vượt qua thất bại, chịu trách nhiệm, biết sống tử tế và cảm thấy vui khi đến trường cũng là những thành tích quan trọng. Khi cha mẹ biết cân bằng giữa kỳ vọng và tôn trọng nhịp phát triển của con, trẻ có nhiều cơ hội bước vào năm học mới với tâm thế chủ động, tự tin và hứng khởi hơn.

Theo chị, nhà trường và giáo viên cần có sự chuẩn bị như thế nào để học sinh, đặc biệt là học sinh đầu cấp, bước vào năm học mới với tâm thế hào hứng, tự tin?

Theo tôi, việc chuẩn bị tâm thế cho học sinh quan trọng không kém chuẩn bị chương trình hay sách vở. Đặc biệt là đối với học sinh đầu cấp, những ngày đầu tiên có thể ảnh hưởng đến tinh thần học tập và sự hứng thú về trường lớp mới.

Trước hết, nhà trường và giáo viên cần tạo một môi trường đón chào thay vì khiến học sinh “đáp ứng ngay”. Giáo viên nên dành thời gian làm quen, lắng nghe giúp học sinh biết mình học gì, sinh hoạt ra sao, có thể tìm ai khi gặp khó khăn. Những hoạt động kết nối, trò chơi trải nghiệm nhẹ nhàng trong những ngày đầu giúp học sinh giảm bỡ ngỡ và nhanh chóng cảm thấy “mình thuộc về nơi này”.

Tôi nghĩ rằng thông điệp quan trọng nhất mà nhà trường cần gửi đến học sinh ngay từ những ngày đầu là: “Con được chào đón, con có thể mắc lỗi và con luôn có người đồng hành khi gặp khó khăn”. Khi học sinh cảm thấy an toàn về mặt tâm lý, sự tự tin và hứng thú học tập sẽ đến tự nhiên hơn.

 Trẻ em tham gia buổi học kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm ở Không gian Sách Huế. Ảnh: NVCC

Vậy vai trò của giáo viên trong việc tạo cảm xúc tích cực cho học sinh ngay từ những ngày đầu năm học như thế nào, thưa chị?

Theo tôi, giáo viên là một trong những người có ảnh hưởng trực tiếp nhất đến cảm xúc của học sinh đới với trường lớp và việc học. Đôi khi điều học sinh nhớ nhất sau ngày đầu tiên không phải là bài học gì, mà là cảm giác mình được thầy cô nhìn thấy, lắng nghe và tôn trọng như thế nào.

Vì vậy, ngay từ đầu năm học, giáo viên nên dành thời gian để kết nối trước khi truyền đạt kiến thức. Hãy quan tâm đến cảm xúc, tính cách, sở thích và những bỡ ngỡ của học sinh, đặc biệt là học sinh đầu cấp. Một lời chào, một nụ cười, gọi đúng tên học sinh hay một lời ghi nhận cũng có thể tạo động lực để các em đến lớp.

Giáo viên cũng nên chuyển từ cách tiếp cận “học sinh phải đáp ứng yêu cầu của mình” sang “mình cần hiểu học sinh để giúp các em tiến bộ”. Một người thầy tốt không chỉ truyền cảm hứng về bài giảng mà bằng cách khiến học sinh tin rằng “Mình có khả năng học, mình có giá trị và mình có thể tiến bộ”. Khi có niềm tin ấy, động lực học tập sẽ bền vững hơn.

 Trẻ thích thú tham gia trải nghiệm Ngày hội sắc màu trong ngày hè. Ảnh: NVCC

Nếu gửi một thông điệp đến học sinh trước thềm năm học mới, chị muốn nói điều gì? Và chị muốn nhắn gửi gì đến thầy cô, nhà trường để “mỗi ngày đến trường là một ngày vui”?

Nếu được gửi một thông điệp đến học sinh, tôi muốn nói: “Năm học mới không phải là một cuộc đua để con chứng minh mình giỏi đến đâu, mà là một hành trình để con khám phá mình có thể làm được những gì”. Vì vậy, hãy bước vào năm học với sự tò mò, dám thử, dám hỏi, dám mắc lỗi và đừng quá sợ những lần chưa thành công. Điểm số quan trọng, nhưng không phải là thước đo duy nhất về giá trị của một con người.

Với thầy cô và nhà trường, tôi muốn nhắn nhủ: Hãy tạo ra một ngôi trường mà ở đó học sinh không chỉ được dạy để biết, mà còn được sống, được lắng nghe và được là chính mình. Mỗi lời nhận xét của thầy cô có thể trở thành động lực, nhưng cũng có thể trở thành một vết thương nếu thiếu sự thấu hiểu. Vì vậy, hãy nhìn thấy cả những nỗ lực phía sau một điểm số, cả những cảm xúc phía sau một hành vi chưa phù hợp.

Khi học sinh mong muốn đến trường, đó chính là lúc giáo dục chạm đến một trong những điều quan trọng nhất: niềm vui được học và được trưởng thành.