Đẩy nhanh tiến độ làm sạch dữ liệu đất đai

Cán bộ Phòng Kinh tế hạ tầng phường Thành Nam cập nhật thông tin dữ liệu đất đai của địa phương lên hệ thống.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 2.938.680 thửa đất. Đến ngày 5/8/2026, đã xây dựng CSDL cho 2.252.233 thửa, đạt 76,6% tổng số thửa đất trên địa bàn tỉnh. So với thời điểm ngày 1/4/2026, khối lượng đã tăng thêm 762.201 thửa. Số thửa đất bảo đảm các tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống” đã đạt 1.461.441 thửa, tăng 711.264 thửa. Riêng trong tháng 7/2026, toàn tỉnh xây dựng thêm 147.445 thửa trong CSDL và làm sạch, hoàn thiện thêm 120.776 thửa. Cùng với việc xây dựng, hoàn thiện, CSDL đất đai đang được kết nối với CSDL quốc gia về dân cư. Đến đầu tháng 8, tỉnh đã đối khớp, xác thực 702.540 trường thông tin của chủ sử dụng đất với CSDL quốc gia về dân cư qua 3 đợt.

Song song với làm sạch dữ liệu, tỉnh đang đồng thời đẩy nhanh công tác đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính và hoàn thiện hồ sơ địa chính. Ở 71 xã, phường có dự án đo đạc mới, đã có 64 địa phương được UBND tỉnh đồng ý cho phép lập và thực hiện dự án; cả 64 địa phương đã ban hành quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư. Trong số này, 50 địa phương đã trình Sở Nông nghiệp và Môi trường thẩm định thiết kế kỹ thuật, dự toán; Sở đã có văn bản thẩm định đối với 49 địa phương. Đến nay, 31 xã, phường đã phê duyệt thiết kế kỹ thuật, dự toán và 20 địa phương đã chỉ định thầu hoặc đấu thầu lựa chọn đơn vị tư vấn. Riêng trong tháng 7/2026, có 7 xã tổ chức hội nghị triển khai dự án đo đạc.

Đối với 91 dự án đo đạc triển khai trước ngày 1/7/2025, hiện còn nhiều vấn đề cần tháo gỡ. Trong đó, 24 dự án thuộc 13 xã, phường đã hết thời gian thực hiện. Nhiều dự án đã hết thời gian từ 7 đến 10 năm; 4 xã đang hoàn thiện hồ sơ, thanh quyết toán kết thúc dự án; 9 xã đã được gia hạn để tiếp tục thực hiện, nghiệm thu và đánh giá chất lượng sản phẩm. Đối với các dự án mới, hạn chế lớn nhất hiện nay là tiến độ lựa chọn đơn vị tư vấn.

Trong 64 xã, phường được phép thực hiện dự án đo đạc mới, còn 44 địa phương chưa lựa chọn được nhà thầu thi công. Có 6 địa phương, gồm: Xuân Giang, Xuân Hưng, Giao Phúc, Yên Mạc, Ninh Cường và phường Đông A còn phải xin điều chỉnh, bổ sung kinh phí do khối lượng thực tế có thay đổi. Theo đánh giá, đây là những vướng mắc cần thời gian để giải quyết. Các dự án đo đạc thông thường cần thời gian từ 2 đến 3 năm do biến động đất đai lớn và khối lượng công việc nhiều. Trong khi đó, yêu cầu hiện nay là phải đẩy nhanh tiến độ, có những dự án chỉ còn khoảng 8 tháng để hoàn thành. Điều này tạo áp lực lớn đối với cán bộ địa phương, đơn vị tư vấn và cơ quan chuyên môn.

Một khó khăn khác là nguồn dữ liệu lịch sử. Hiện vẫn còn 30 xã đang sử dụng bản đồ giấy. Các bản đồ này phải được scan, số hóa để đưa vào CSDL. Công việc này phải thực hiện đồng thời với scan, quét hồ sơ và cập nhật dữ liệu. Với những thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, công việc còn phức tạp hơn. Người dân được hướng dẫn đăng ký đất đai. Nhưng để cấp xã ban hành thông báo xác nhận kết quả đăng ký đất đai, cán bộ phải rà soát nguồn gốc, xác định tính pháp lý của thửa đất. Trong thời gian ngắn, số lượng hồ sơ lớn nên nhiều địa phương chưa đáp ứng được tiến độ đề ra. Đây là khâu cần tập trung tháo gỡ, bởi nếu dữ liệu đầu vào chưa đầy đủ, chưa chính xác thì việc đưa lên hệ thống chỉ là hoàn thành về mặt kỹ thuật, chưa thể tạo ra một CSDL thực sự có giá trị trong quản lý.

Phân tích số liệu cho thấy, số thửa đất đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống” mới đạt 49,7% tổng số thửa. Khối lượng còn lại cần thực hiện bình quân khoảng 295.400 thửa mỗi tháng. Con số này gấp khoảng 2,4 lần khối lượng đã thực hiện trong tháng 7. Đây là khó khăn lớn nhất ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành Kế hoạch số 109 của UBND tỉnh trong năm 2026. Thực tế đó đòi hỏi các địa phương phải bố trí nhân lực, phân công rõ trách nhiệm, rà từng nhóm hồ sơ, từng khu vực và từng loại dữ liệu còn thiếu.

Những địa bàn có khối lượng lớn cần có giải pháp huy động thêm lực lượng hỗ trợ, đồng thời thường xuyên kiểm tra, đôn đốc để kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn phát sinh. Ở cấp tỉnh, các sở, ngành cũng đang từng bước hoàn thiện hạ tầng để bảo đảm dữ liệu sau khi làm sạch có thể được vận hành ổn định.

Để khắc phục những khó khăn về nhân lực trong việc đo đạc, kiểm đếm các thửa đất trên thực địa, tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương thử nghiệm công nghệ mới trong đo đạc, lập bản đồ địa chính. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp triển khai thực nghiệm công nghệ thiết bị bay không người lái (UAV) kết hợp trí tuệ nhân tạo, máy toàn đạc điện tử và công nghệ GNSS.

Kết quả bước đầu cho thấy, UAV có khả năng thu nhận nhanh dữ liệu không gian trên diện rộng, tạo ảnh trực giao và mô hình 2D, 3D. Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ nhận dạng địa vật, giảm khối lượng số hóa ban đầu. Máy toàn đạc điện tử và công nghệ GNSS giúp kiểm tra, bổ sung những vị trí UAV chưa thu nhận hoặc chưa xác định chắc chắn. Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số trong quản lý đất đai.

Những kết quả đạt được là cơ sở để tỉnh tiếp tục đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện, làm sạch CSDL đất đai, tạo nền tảng nâng cao hiệu quả quản lý, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.