Đất lạ hóa quê hương

Vùng đất B'Lao xưa và nay là đô thị Bảo Lộc. Ảnh: NSNA Võ Đình Quýt

Nơi mây... bay thấp

Vài năm trước, trong một lần chuyển công tác, tôi đã đến với mảnh đất đầy ý vị này. Sự sáng tạo của tự nhiên đã cất công nặn vẽ nên một mảnh đất hài hòa giữa mây, núi, mưa, nắng, sương mù. Sương mù xuất hiện ở Bảo Lộc nhiều nhất tỉnh do độ ẩm cao, trung bình mỗi năm có 85 ngày có sương mù tập trung vào những tháng cuối mùa mưa. Bảo Lộc có nhiều thắng cảnh như: đèo Bảo Lộc, thác Đam Bri, hồ Nam Phương, suối Đá Bàn, núi Đại Bình, suối Tân Thanh... Cạnh bên là những đồi trà thoai thoải xanh mướt, thỉnh thoảng vươn lên những hàng cây phượng vàng, hồng phấn làm cho Bảo Lộc càng thêm xinh đẹp, bao la, trù phú.

Trong tiếng đồng bào dân tộc bản địa Tây Nguyên, B'Lao (là tên gốc theo tiếng của người Mạ), mang ý nghĩa là đám mây bay thấp hoặc khoảng rừng trống.

Chính vì nơi này đẹp và mộng mơ nên nhiều văn nghệ sĩ và các đợt triển lãm thường hay đặt chủ đề xoay quanh chuyện phố núi chợt nắng, chợt mưa. Cũng có nhiều trại sáng tác tập trung tại miền đất này với các chủ đề được lựa chọn nhiều như: công việc thu hái, chế biến chè; trồng dâu nuôi tằm, kéo sợi, dệt lụa; núi chìm trong mây, thác reo trong gió, giã quỳ vàng rực một mùa... Qua đó đã đưa đất và người B'Lao đến với công chúng trong và ngoài nước.

Hái chè để chế biến trà trên bao la đồi nương

Phải nói thêm rằng với điều kiện tự nhiên thuận lợi, khí hậu và thổ nhưỡng thích hợp đã giúp cho triền đất này là nơi lý tưởng cho cây chè sinh trưởng phát triển và dâu tằm sinh sôi nảy nở. Trong những lần đi thực tế ở địa phương, tôi đã được gặp những con người từ các miền quê đến Bảo Lộc lập nghiệp. Họ từ những mảnh đất như: Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên Huế và các tỉnh, thành khác đến đây lập nghiệp. Ngày trước, đa phần họ làm việc cho các nông trường trồng chè và dâu tằm. Sau khi các nông trường giải thể, họ lại tiếp tục công việc cũ, dần dà lắng đọng, định hình thành 2 nghề quan trọng ở đây là trồng chè để chế biến trà và trồng dâu nuôi tằm để dệt lụa.

Những đồi chè thơ mộng trong sương sớm ở Bảo Lộc

Ôm vào lòng cả quá khứ và hiện tại của mảnh đất cao nguyên này, bà con đã cùng nhau sinh sống thuận hòa. Các tên buôn làng cũ của người đồng bào dân tộc thiểu số được lưu giữ nguyên vẹn như: Đạ Nghịch, Sô ven, B’Lao Sê rê, NauSri... Bà con trồng cà phê, sầu riêng, làm các nghề tự do, các công ty trên địa bàn kết hợp với nghề truyền thống như: dệt thổ cẩm, đan lát...

Quyện... hương trà, sắc tơ

Tiềm năng ngày càng phát lộ của vùng đất Bảo Lộc chính là sự thành công của ngành chế biến trà và sản xuất tơ lụa. Đà cất cánh của trà, tơ lụa chính là sản phẩm ngày càng được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng, vươn ra biển lớn.

Tơ lụa Bảo Lộc nổi tiếng trong và ngoài nước, được thị trường ưa chuộng và đánh giá cao

Trên địa bàn Bảo Lộc hiện nay có khoảng 160 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, chế biến kinh doanh trà; trong đó, có 70 doanh nghiệp và khoảng 90 cơ sở sản xuất. Sản lượng sản xuất các loại trà hằng năm đạt khoảng 23.000 tấn. Hoạt động sản xuất, chế biến trà cũng thay đổi công nghệ theo thời gian, trước đây chỉ sử dụng các thiết bị thô sơ, thì nay sản xuất chế biến trà dần tự động hóa một số công đoạn từ thu hái, chế biến phân loại thành phẩm.

Sự phát triển trên có yếu tố quyết định ở vùng B'Lao là thời tiết chợt nắng, chợt mưa. Đang nắng ráo đó, mây từ đâu ùn ùn kéo đến, tấp một trận mưa trắng trời, tối sầm. Đôi khi B'Lao cũng giận hờn vu vơ, rơi từng giọt đến nửa tháng trời. Và trong những khoảnh khắc ấy còn gì thi vị hơn khi lữ khách được thưởng thức hương vị của chén trà được trồng, thu hái, sao chế trên chính nơi này.

Phụ nữ ở vùng Bảo Lộc thành công với công việc nuôi tằm, kéo tơ tạo ra sản phẩm tơ lụa thượng hạng

Trong khi đó, lĩnh vực tơ tằm vùng này có khoảng 29 doanh nghiệp. Trong đó, có 10 doanh nghiệp ươm tơ, 9 doanh nghiệp dệt, 1 doanh nghiệp in, chải, nhuộm; 5 doanh nghiệp kinh doanh tơ lụa, 3 doanh nghiệp sản xuất trứng giống tằm, 1 doanh nghiệp kinh doanh trứng giống tằm, ngoài ra còn có khoảng 10 hộ ươm gia đình dạng ươm tơ cơ khí. Sản lượng sản xuất, sản lượng tơ khoảng 1.050 tấn tơ/năm; khoảng 5 triệu mét vải lụa các loại. Các sản phẩm tơ lụa Bảo Lộc gồm tơ xe các loại từ tơ cấp A đến tơ cấp 5 A. Sản phẩm tơ lụa nguồn gốc Bảo Lộc có chất lượng tốt được khẳng định từ trước đến nay ở trong nước và trên thị trường quốc tế (chiếm trên 80% sản lượng toàn quốc).

Đây là một vài số liệu được công bố khi Bảo Lộc còn là thành phố của lụa tơ tằm. Phường 2 Bảo Lộc có diện tích trồng dâu nuôi tằm khoảng 919 ha. Ông Nghiêm Văn Việt - Phó Chủ tịch UBND phường 2 Bảo Lộc cho biết: “Nghề trồng dâu nuôi tằm cho thu nhập ổn định, vốn đầu tư thấp. Hiện nay, bà con tập trung vào các giống dâu tằm mới cho năng suất, chất lượng. Đặc điểm khí hậu, thổ nhưỡng giúp nông dân ổn định, khá giả nhờ nghề ăn cơm đứng”.

Bà con từ mọi miền đất nước đến vùng B'Lao xây dựng cuộc sống với hai nghề chính là trồng dâu nuôi tằm để dệt lụa và trồng chè để chế biến trà

Những hi vọng dâng lên từ đất đai, từ bàn tay tài hoa của con người ở xứ B'Lao đã được thể hiện trên từng sản phẩm nông nghiệp đặc hữu. Đã từng có những lời đề nghị từ một số thị trường nước ngoài yêu cầu cung cấp nguyên liệu để họ tự sản xuất trà, tơ lụa. Nhưng chính vì sự yêu thương mảnh đất này, con người nơi đây đã hợp nhất một quá trình từ trồng, chăm sóc, tạo ra thành phẩm để nâng niu từng đọt chè, từng vuông lụa. Để lại biết bao xuyến xao trong lòng lữ khách chợt đến, chợt đi trên phố núi chợt nắng chợt mưa.