Đất chưa được cấp sổ đỏ, nhà 'sắp sập': Có được xây mới để ở?

Nhiều hộ gia đình đang sinh sống trên đất ở ổn định nhiều năm nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) băn khoăn liệu có được xây dựng nhà ở mới khi nhà cũ đã xuống cấp, không còn bảo đảm an toàn. Đây cũng là nội dung vừa được Bộ Xây dựng giải đáp.

Theo đó, chị T.T. cho biết, gia đình đang sử dụng thửa đất ở đô thị (ODT) ổn định từ năm 2008. Trên đất đã có nhà ở được xây dựng và sử dụng hơn 10 năm, tuy nhiên hiện căn nhà đã xuống cấp nghiêm trọng, không còn khả năng sửa chữa và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Trong khi đó, gia đình có con nhỏ đang trong độ tuổi đi học, nhu cầu về chỗ ở ngày càng cấp thiết. Tuy nhiên, khi liên hệ cơ quan địa chính để làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, người dân được thông báo phải chờ địa phương hoàn tất các thủ tục theo quy định thì mới có thể cấp sổ.

Từ thực tế trên, chị T.T. đặt câu hỏi: Trường hợp đất đã được quy hoạch là đất ở đô thị, gia đình sử dụng ổn định từ năm 2008 nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì có được phép xây mới nhà ở hay không? Nếu được xây dựng thì cần thực hiện những thủ tục gì, cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết và hồ sơ gồm những giấy tờ gì?

Chưa được cấp sổ đỏ, nhiều người dân băn khoăn liệu có được xây mới nhà ở khi nhà cũ đã xuống cấp. (Hình ảnh minh họa bằng AI).

Trả lời nội dung này, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, các giấy tờ hợp pháp về đất đai phục vụ việc cấp giấy phép xây dựng đã được quy định tại Điều 55 Nghị định số 217/2026/NĐ-CP ngày 19/6/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo cơ quan này, người dân cần căn cứ các quy định của pháp luật và đối chiếu với giấy tờ hợp pháp về đất đai của thửa đất để thực hiện thủ tục đề nghị cấp giấy phép xây dựng theo đúng quy định hiện hành.

Đối với những trường hợp còn vướng mắc về hồ sơ pháp lý hoặc chưa xác định được giấy tờ hợp pháp về đất đai, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng đề nghị người dân liên hệ cơ quan có thẩm quyền về đất đai tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể trước khi thực hiện các thủ tục xây dựng.

Như vậy, theo Bộ Xây dựng việc xem xét cấp giấy phép xây dựng sẽ căn cứ vào quy định pháp luật hiện hành và hồ sơ pháp lý về đất đai của từng trường hợp cụ thể, trong đó các loại giấy tờ hợp pháp về đất đai được quy định tại Điều 55 Nghị định số 217/2026/NĐ-CP.

Quốc hội thông qua luật nhà ở sửa đổi, không quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư.

Thành Long