Đánh thức tiềm năng trên miền đất Đông Khê

Nhắc đến Đông Khê hôm nay là nhắc đến vùng đất được thiên nhiên ưu đãi, khí hậu ôn hòa, văn hóa Tày - Nùng phong phú cùng những di sản đặc biệt như nhà sàn cổ 9 gian, hát then - đàn tính, lễ hội truyền thống. Không chỉ vậy, Đông Khê còn nằm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, nơi hội tụ những giá trị địa chất, địa mạo kết hợp lịch sử, văn hóa. Đây là nền tảng quan trọng để xã xây dựng chiến lược phát triển du lịch gắn với nông nghiệp hàng hóa, dịch vụ và bảo tồn bản sắc dân tộc.

Diện mạo xã Đông Khê ngày càng đổi mới.

Trong cấu trúc phát triển vùng hiện nay, Đông Khê được đánh giá là điểm giao thoa giữa không gian di sản và hành lang kinh tế biên giới phía Đông Bắc. Việc nằm trên trục kết nối quốc lộ 4A tiếp tục giữ vai trò xương sống, trong khi các tuyến giao thông chiến lược cấp vùng đang được nghiên cứu, hoàn thiện, tạo điều kiện để địa phương mở rộng liên kết với các trung tâm du lịch lớn của tỉnh. Đặc biệt, tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh không chỉ mang ý nghĩa rút ngắn thời gian di chuyển mà còn được xem là trục tái cấu trúc không gian phát triển vùng Cao Bằng - Lạng Sơn. Khi tuyến này đi vào vận hành, Đông Khê sẽ không còn là khu vực “đi qua” đơn thuần, mà có thể chuyển dần sang vai trò “điểm dừng chiến lược” trong chuỗi hành trình du lịch và logistics nội vùng. Sau sáp nhập, không gian quản lý của Đông Khê được xác lập theo hướng tập trung và rộng hơn, với diện tích khoảng 125 km² và dân số hơn 9.000 người. Sự thay đổi này không chỉ mang ý nghĩa thống kê, mà còn tác động trực tiếp đến khả năng quy hoạch lại các vùng sản xuất, phân bố dân cư và tổ chức không gian phát triển dịch vụ du lịch trong dài hạn.

Trong quá trình triển khai kế hoạch phát triển giai đoạn 2025 - 2030, Đông Khê đang tập trung hoàn thiện các mục tiêu chiến lược và củng cố hệ thống giải pháp đồng bộ. Đồng chí Nguyễn Thị Thu Phương, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã khẳng định: Phát triển kinh tế phải đi đôi với giữ gìn bản sắc văn hóa và phát huy giá trị lịch sử. Chúng tôi định hướng đến năm 2030 hình thành vùng nguyên liệu với 500 ha quế, 300 ha hồi hữu cơ và 200 ha thạch đen; hoàn thiện thêm các sản phẩm OCOP; đồng thời mở tuyến du lịch Về nguồn Đông Khê - điểm cao 477; nhà sàn 9 gian”. Đây sẽ là ba trụ cột quan trọng để thúc đẩy phát triển bền vững. Đáng chú ý, những mục tiêu này cũng bám sát tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Đông Khê nhiệm kỳ 2025 - 2030, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phát triển kinh tế nhanh nhưng bền vững, lấy người dân làm trung tâm, lấy chuyển đổi số và cải cách hành chính làm động lực.

Theo đó, các chỉ tiêu trọng tâm đến năm 2030 gồm: thu nhập bình quân đầu người đạt trên 60 triệu đồng/năm; thu ngân sách tăng bình quân 10%/năm; giá trị sản phẩm trồng trọt và nuôi trồng thủy sản đạt 65 triệu đồng/ha; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm bình quân trên 3%/năm; tỷ lệ người dân và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến đạt trên 90%; xã đạt chuẩn nông thôn mới. Cùng với đó, chỉ số cải cách hành chính và chuyển đổi số phấn đấu thuộc nhóm 20 xã, phường dẫn đầu toàn tỉnh; chỉ số hạnh phúc người dân đạt từ 90 điểm trở lên. Trong công tác xây dựng Đảng, hằng năm có trên 90% tổ chức cơ sở đảng hoàn thành tốt nhiệm vụ; trên 80% đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ, trong đó khoảng 20% hoàn thành xuất sắc; đồng thời kết nạp mới từ 25 đảng viên trở lên mỗi năm. Những chỉ tiêu này cho thấy định hướng phát triển của Đông Khê không chỉ dừng ở tăng trưởng kinh tế, mà hướng tới mô hình phát triển toàn diện, trong đó kinh tế, xã hội, quản trị và chất lượng sống của người dân được đặt trong một chỉnh thể thống nhất.

Thực tế cho thấy, trong những năm gần đây, Đông Khê đã ưu tiên phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, tập trung vào các cây trồng chủ lực như quế, hồi, thạch đen; đồng thời từng bước khai thác tiềm năng du lịch lịch sử, du lịch cộng đồng gắn với hệ thống di tích và không gian văn hóa truyền thống. Đồng chí Nông Thanh Tuyền, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: Địa phương đặt mục tiêu hình thành từ 10 đến 15 mô hình du lịch cộng đồng gắn với nâng cao chất lượng dịch vụ. Đồng thời, kiến nghị tỉnh hỗ trợ đầu tư hoàn thiện hạ tầng giao thông liên kết vùng và xây dựng Tượng đài Chiến thắng Đông Khê nhằm tạo thêm điểm nhấn cho phát triển du lịch.

Khu di tích lịch sử chiến thắng Đông Khê thuộc quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt địa điểm Chiến thắng Biên giới năm 1950.

Trong hệ thống tài nguyên du lịch hiện có, di tích Chiến thắng Đông Khê giữ vai trò hạt nhân, có khả năng kết nối thành chuỗi hành trình về nguồn liên vùng gắn với các di tích lịch sử cách mạng của tỉnh Cao Bằng. Đây là yếu tố quan trọng giúp địa phương mở rộng thời gian lưu trú của du khách thay vì chỉ dừng lại tham quan ngắn hạn. Bên cạnh hạ tầng và các điều kiện phục vụ du lịch, Đông Khê xác định việc xây dựng những sản phẩm mang dấu ấn riêng là yếu tố quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh. Trong bối cảnh nhiều địa phương cùng khai thác lợi thế cảnh quan và văn hóa, việc tạo dựng bản sắc riêng cho từng điểm đến được xem là hướng đi cần thiết để thu hút và giữ chân du khách.

Trao đổi về nội dung này, đồng chí Đinh Văn Sỹ, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã chia sẻ: Chúng tôi đang tham mưu thành lập các câu lạc bộ hát then - đàn tính - múa chầu; phục dựng lễ hội truyền thống; xây dựng sản phẩm trải nghiệm tại nhà sàn cổ 9 gian. Mục tiêu là để văn hóa của người Tày, Nùng trở thành "thương hiệu bản địa", giúp du khách cảm nhận được chiều sâu văn hóa khi đến với Đông Khê.

Cùng với các sản phẩm du lịch, địa phương cũng hướng tới gia tăng giá trị cho các ngành hàng thế mạnh thông qua việc gắn sản xuất với trải nghiệm thực tế. Theo đồng chí Triệu Thị Hồi, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã, việc kết nối các vùng nguyên liệu với hoạt động tham quan không chỉ góp phần quảng bá sản phẩm mà còn mở thêm cơ hội tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương. “Bên cạnh phát triển vùng nguyên liệu theo quy hoạch, địa phương đang phối hợp xây dựng các điểm tham quan, trải nghiệm gắn với quá trình sản xuất. Qua đó, du khách có thể tìm hiểu từ khâu chăm sóc, thu hoạch đến chế biến sản phẩm, góp phần nâng cao giá trị nông sản và tạo thêm nguồn thu cho người dân”, đồng chí Hồi nói.

Ở góc độ phát triển tổng thể, Đông Khê đang từng bước chuyển từ tư duy khai thác tiềm năng đơn lẻ sang mô hình phát triển tích hợp, trong đó lịch sử - văn hóa - nông nghiệp - hạ tầng được đặt trong cùng một cấu trúc liên kết. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn sau 2025. Khi các chủ trương được cụ thể hóa bằng những kết quả thiết thực, đó không chỉ là cơ hội cải thiện đời sống người dân mà còn góp phần tạo thêm dư địa cho sự phát triển của địa phương trên chặng đường mới.

Xuân Trường