Đánh thức giá trị di tích Hoành Sơn Quan

Hội thảo có sự tham gia của nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa, địa lý cùng đại diện các cơ quan chuyên môn tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Trị và TP. Huế. Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về giá trị lịch sử, văn hóa của Hoành Sơn Quan cũng như các giải pháp bảo tồn, phát huy di tích trong giai đoạn hiện nay.

Quang cảnh buổi hội thảo

Hoành Sơn Quan là một di tích lịch sử nổi tiếng nằm trên dãy Hoành Sơn, ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Trị. Công trình được xây dựng năm 1833 dưới triều vua Minh Mạng nhằm kiểm soát việc đi lại qua đèo Ngang - vị trí chiến lược nối liền hai miền Bắc và Trung của đất nước.

Từ lâu, Hoành Sơn Quan đã được xem như “cánh cửa trời” bởi vị trí hiểm trở và khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ bao quanh. Công trình được xây bằng đá và gạch kiên cố, trên cổng có khắc ba chữ “Hoành Sơn Quan” mang đậm dấu ấn kiến trúc thời Nguyễn.

Không chỉ có giá trị về mặt quân sự và lịch sử, nơi đây còn gắn liền với nhiều tác phẩm văn học nổi tiếng, đặc biệt là bài thơ “Qua Đèo Ngang” của Bà Huyện Thanh Quan.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Đứng từ Hoành Sơn Quan, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn núi non trùng điệp, biển cả bao la và cảm nhận vẻ đẹp vừa thơ mộng vừa cổ kính của vùng đất miền Trung.

Trải qua nhiều biến cố của thời gian và chiến tranh, di tích vẫn còn lưu giữ được nét uy nghiêm, trở thành điểm tham quan hấp dẫn đối với du khách yêu thích lịch sử và văn hóa dân tộc.

Ông Võ Hồng Hải, nguyên Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Hà Tĩnh phát biểu tại hội thảo

Hội thảo đã nhận được 20 tham luận từ các nhà khoa học, trường đại học, viện nghiên cứu, bảo tàng và cơ quan quản lý văn hóa ở Hà Tĩnh, Huế, Quảng Trị… Nội dung các tham luận tập trung vào ba nhóm vấn đề chính: quá trình hình thành và phát triển của Hoành Sơn Quan; giá trị lịch sử - văn hóa của di tích; giải pháp bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị trong phát triển du lịch, kinh tế - xã hội.

Di tích Hoành Sơn Quan

Nhiều ý kiến đã bày tỏ sự trăn trở trước thực trạng di tích ngày càng xuống cấp, trong khi công tác bảo tồn chưa tương xứng với giá trị lịch sử và văn hóa vốn có. Các đại biểu cho rằng, một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay nằm ở cơ chế quản lý liên vùng giữa Hà Tĩnh và Quảng Trị chưa thực sự đồng bộ, khiến quá trình trùng tu, bảo tồn và khai thác giá trị di tích còn gặp nhiều khó khăn, chậm được triển khai hiệu quả.

Nhiều đại biểu đề xuất đẩy mạnh xã hội hóa, gắn công tác bảo tồn với phát triển du lịch văn hóa và du lịch trải nghiệm nhằm phát huy giá trị di sản liên vùng một cách bền vững.

Xuân Sinh