Đàm phán Mỹ - Iran đạt tiến triển

Mỹ và Iran ngày 22-6 khép lại vòng đàm phán cấp cao tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock ở Thụy Sĩ với mục tiêu hướng tới một thỏa thuận lâu dài nhằm chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột giữa hai nước. Dẫn đầu phái đoàn Iran tham gia đàm phán là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf. Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance dẫn đầu phái đoàn Mỹ.

Theo một tuyên bố chung được đưa ra bởi các nước trung gian hòa giải là Qatar và Pakistan, cuộc đàm phán diễn ra trong bầu không khí tích cực, mang tính xây dựng và đạt được "những tiến triển đáng khích lệ".

Cụ thể, hai bên đã nhất trí về lộ trình 60 ngày hướng tới một thỏa thuận cuối cùng và thiết lập những cơ chế thúc đẩy các cuộc đàm phán kỹ thuật. Các cuộc đàm phán kỹ thuật về mọi vấn đề liên quan dự kiến diễn ra vào các ngày tiếp theo trong tuần này. Qatar và Pakistan cho biết họ sẽ tiếp tục nỗ lực nhằm bảo đảm các cuộc đàm phán diễn ra trong một môi trường mang tính xây dựng và đạt được một thỏa thuận cuối cùng.

Mỹ và Iran cũng nhất trí thành lập một ủy ban cấp cao để giám sát về mặt chính trị đối với tiến trình hòa giải. Các trưởng đoàn đàm phán sẽ báo cáo thường xuyên cho ủy ban này, đồng thời đứng đầu các nhóm công tác phụ trách các vấn đề hạt nhân, trừng phạt và giải quyết tranh chấp. Ngoài ra, các bên còn nhất trí thành lập một cơ chế điều phối và ngăn ngừa xung đột giữa Mỹ, Iran và Lebanon, dưới sự hỗ trợ của các nước trung gian, nhằm bảo đảm chấm dứt hoàn toàn các hoạt động quân sự tại Lebanon.

Phái đoàn Iran tham gia cuộc đàm phán tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock ở Thụy Sĩ ngày 21-6. Ảnh: AP

Theo AP, một nhà ngoại giao cấp cao của Mỹ nhận định cuộc đàm phán đã đạt được bước tiến trên nhiều lĩnh vực, bao gồm việc thiết lập "các cơ chế" nhằm bảo đảm eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu - luôn được thông suốt, đồng thời bảo đảm thỏa thuận ngừng bắn tại miền Nam Lebanon được duy trì. Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cũng cho biết các cuộc đàm phán đã đạt được "bước tiến quan trọng", đồng thời khẳng định Tehran đã đạt được cam kết về miễn trừ đối với xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu, dỡ bỏ phong tỏa cảng biển, giải phóng một phần tài sản bị đóng băng và triển khai chương trình tái thiết, phát triển.

Theo trang The Guardian, Bộ Tài chính Mỹ đang chuẩn bị ban hành một lệnh miễn trừ kéo dài 60 ngày nhằm dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ, sản phẩm hóa dầu và các dẫn xuất từ dầu của Iran. Iran cho biết điều này đồng nghĩa Ngân hàng Trung ương của nước này có thể bán dầu cho các khách hàng và nhận thanh toán mà không lo bị áp lệnh trừng phạt.

Thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran đặt ra mốc 60 ngày để hai bên đàm phán về một loạt vấn đề gai góc như chương trình hạt nhân của Tehran, số phận các tài sản Iran bị phong tỏa... Tuy nhiên, Iran trước tiên muốn tập trung vào việc xử lý cuộc xung đột giữa Israel và phong trào Hezbollah tại Lebanon. Ông Araghchi nhận định cơ chế điều phối và ngăn ngừa xung đột mới được thiết lập tại Lebanon sẽ là "phép thử thực sự đầu tiên" đối với thỏa thuận này, qua đó nêu bật nỗi lo tình trạng bạo lực kéo dài tại quốc gia này có thể làm suy yếu các nỗ lực ngoại giao rộng lớn hơn.

ANH THƯ