Đam mê với thiết kế sản phẩm thổ cẩm

Chị Lý Thị Chanh (bên phải ảnh) giới thiệu với khách hàng về các sản phẩm thổ cẩm của HTX Thiên An.

Chiếc mũ với những hoa văn thêu tay tỉ mỉ với sắc đỏ, trắng, hồng hài hòa như kể câu chuyện về núi rừng, về bản làng và về bàn tay khéo léo của người phụ nữ dân tộc thiểu số. Giữa nhịp sống hiện đại, hình ảnh chị Lý Thị Chanh đứng giữa gian hàng rực rỡ sắc màu thổ cẩm, như một nét chấm phá đầy cuốn hút, góp phần lan tỏa tình yêu văn hóa dân tộc.

HTX Thiên An hiện có 15 thành viên, là người dân tộc Dao và Tày, chuyên sản xuất các sản phẩm thêu thổ cẩm phục vụ nhu cầu may mặc và sinh hoạt của đồng bào như trang phục truyền thống, gối, chăn, túi, ví... Trong đó, chị Lý Thị Chanh đảm nhiệm việc thiết kế - khâu quan trọng, quyết định “linh hồn” của mỗi sản phẩm.

Từ nhỏ, chị Lý Thị Chanh đã quen với hình ảnh bà, mẹ cặm cụi bên khung vải, từng mũi kim thêu nên những hoa văn rực rỡ. Những họa tiết hình vuông, hình chữ thập, hoa lá, núi rừng… không đơn thuần để trang trí mà còn mang ý nghĩa tâm linh, phản ánh quan niệm về vũ trụ, con người và thiên nhiên.

Khác với thêu thuần túy theo khuôn mẫu cũ, công việc thiết kế mà chị Lý Thị Chanh đảm nhận đòi hỏi sự sáng tạo, am hiểu sâu sắc về văn hóa dân tộc và nhu cầu thực tế của người mặc. Chị không chỉ giữ nguyên các hoa văn cổ truyền mà còn tính toán bố cục, màu sắc, chất liệu sao cho phù hợp với đời sống hiện đại.

Từ áo dài truyền thống của phụ nữ Dao đỏ với gam màu chàm, đỏ chủ đạo, đến khăn đội đầu, mũ, chăn gối trang trí, mỗi sản phẩm đều được chị thiết kế tỉ mỉ. Các hoa văn được sắp xếp hài hòa, vừa tôn lên nét đặc trưng dân tộc, vừa phù hợp với thị hiếu thẩm mỹ ngày nay.

Những sản phẩm thổ cẩm thêu tay được nhiều khách hàng yêu thích, lựa chọn.

Không chỉ mang giá trị văn hóa, nghề thêu thổ cẩm còn đang trở thành nguồn thu nhập ổn định cho chị Lý Thị Chanh và các thành viên HTX. Trung bình mỗi tháng, từ công việc thiết kế và thêu thùa, chị Chanh và các thành viên HTX có thu nhập trên dưới 10 triệu đồng.

Quan trọng hơn, nghề này tạo việc làm tại chỗ cho phụ nữ dân tộc thiểu số, giúp họ vừa có thu nhập, vừa có điều kiện chăm sóc gia đình, giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc mình.

Với người Dao, Tày, trang phục truyền thống gắn liền với nghi lễ, lễ hội, cưới hỏi, tín ngưỡng. Việc duy trì và cải tiến thiết kế giúp trang phục tiếp tục hiện diện trong đời sống, không bị “đóng khung” trong bảo tàng hay sân khấu.

Đó chính là cách bảo tồn phù hợp với thực tiễn cuộc sống hiện đại. Dù gắn bó với nghề hàng chục năm, điều khiến chị Lý Thị Chanh trăn trở nhất là lớp trẻ ngày nay ít người kiên nhẫn theo nghề.

Thêu thùa đòi hỏi thời gian, sự tỉ mỉ và đam mê, trong khi nhiều bạn trẻ bị cuốn theo công việc khác. Vì vậy, chị Lý Thị Chanh mong muốn thông qua các hoạt động của HTX Thiên An, hướng dẫn, truyền nghề cho những người trẻ có nhu cầu.

Trong bối cảnh hội nhập, khi trang phục công nghiệp ngày càng phổ biến, nghề thiết kế và thêu thổ cẩm càng có ý nghĩa đặc biệt. Mỗi bộ trang phục dân tộc không chỉ đáp ứng nhu cầu mặc mà còn giúp đồng bào tự hào về cội nguồn của mình.

Hải Đăng