Đảm bảo an toàn mùa mưa

Chủ tịch UBND xã Búng Lao Trương Hồng Bách tuyên truyền, vận động các hộ dân bản Huổi Cắm tạm thời di chuyển đến nhà người thân để đảm bảo an toàn.

Cách đó không xa là căn lán tạm rộng chừng 6m2 dựng vội bằng bạt và vài tấm ván. Đó là nơi ở tạm của cả gia đình 3 người. Trong căn lán chật hẹp, chị Mai vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại đêm mưa định mệnh. Chị Mai chia sẻ: “Đêm mùng 5/7 trời mưa rất to, nền nhà và tường bắt đầu nứt. Gia đình chỉ kịp mang theo giấy tờ tùy thân và ít đồ dùng cần thiết rồi chạy sang nhà ông bà ngoại ngủ nhờ. Sáng hôm sau, chính quyền, các đoàn thể và bà con trong bản đến giúp di chuyển tài sản, tháo dỡ nhà. Giờ cả gia đình ở trong căn lán tạm, chỉ mong sớm được bố trí nơi ở mới để ổn định cuộc sống”.

Ước mong ấy cũng là tâm trạng chung của nhiều hộ dân đang phải rời khỏi ngôi nhà đã gắn bó bao năm vì nỗi lo đất đá có thể đổ xuống bất cứ lúc nào. Ngay sau khi nhận được thông tin, chính quyền xã Búng Lao cùng lực lượng dân quân, công an, các tổ chức đoàn thể và người dân trong bản đã khẩn trương có mặt tại hiện trường, hỗ trợ tháo dỡ nhà, di chuyển tài sản, hạn chế thấp nhất thiệt hại.

Chính quyền, dân quân tự vệ, người dân bản Bua giúp gia đình chị Lò Thị Mai di dời tài sản đến nơi an toàn.

Ông Lường Văn Trường, Bí thư Chi bộ bản Bua cho biết: “Khi phát hiện dấu hiệu sạt lở, điều quan trọng nhất là phải đưa người ra khỏi khu vực nguy hiểm trước. Người dân trong bản được huy động phối hợp với chính quyền và lực lượng dân quân tự vệ hỗ trợ gia đình đưa người và tài sản đến nơi an toàn”.

Sau nhiều ngày mưa liên tục, trên địa bàn xã Búng Lao xuất hiện hiện tượng sụt lún. Bản Huổi Cắm được xem là điểm nóng về nguy cơ sạt trượt của xã. Tại khu vực sườn đồi phía sau bản xuất hiện một cung sạt trượt kéo dài khoảng 200m. Những khe nứt rộng từ 20 - 25cm, có vị trí đất sụt sâu tới 4 - 5m, tạo thành hố lớn. Theo thống kê của UBND xã Búng Lao hiện có 17 hộ, 85 nhân khẩu cùng một điểm trường nằm trong khu vực có nguy cơ sạt trượt cao.

Chị Lò Thị Mai bản Bua, xã Búng Lao trong căn lán tạm.

Ông Lò Văn Sung, Trưởng bản Huổi Cắm cho biết: Vết nứt đã xuất hiện từ năm 2022 đến nay tiếp tục diễn biến phức tạp. Từ đầu mùa mưa, chúng tôi thường xuyên tuyên truyền, thông báo trên hệ thống loa truyền thanh của bản về diễn biến thời tiết, đồng thời hướng dẫn người dân phương án di chuyển ngay khi có dấu hiệu bất thường. Trong những ngày mưa kéo dài gần đây, thực hiện chỉ đạo của xã, bản đã tuyên truyền, vận động 17 hộ dân trong vùng nguy hiểm vào buổi tối sang ngủ nhờ nhà người thân hoặc các hộ khác trong bản để bảo đảm an toàn”.

Việc vận động người dân rời khỏi nhà để sang ngủ nhờ người thân trong những ngày mưa lớn ban đầu không hề dễ dàng. Nhiều hộ lo ngại, nếu phải rời khỏi nhà vào ban đêm sẽ không bảo vệ được tài sản, hoa màu, vật nuôi. Ngoài ra, theo phong tục của dân tộc Khơ Mú, việc ngủ lại nhà người khác nhiều đêm liên tiếp là việc chưa có tiền lệ.

Trước những băn khoăn đó, trưởng bản, bí thư chi bộ, các đoàn thể của xã đã kiên trì tuyên truyền, giải thích. Đặc biệt, chủ tịch UBND xã nhiều lần trực tiếp đến gặp gỡ, vận động từng hộ dân, phân tích nguy cơ sạt lở và sự cần thiết phải bảo đảm an toàn tính mạng trước tiên. Nhờ vậy, đến nay 17 hộ trong vùng nguy cơ sạt lở cao đã đồng thuận, chấp hành việc sang ở nhờ nhà người thân vào ban đêm cho đến khi tình hình thời tiết ổn định.

Xã Búng Lao có nhiều sườn núi cao, địa hình dốc. Mỗi đợt mưa lớn kéo dài đều tiềm ẩn nguy cơ sạt lở. Vì thế, ngay từ đầu mùa mưa, xã đã triển khai đồng bộ giải pháp ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ”. Đội xung kích phòng, chống thiên tai được huy động rà soát toàn bộ các điểm có nguy cơ sạt lở. Những vị trí xuất hiện vết nứt, sụt lún đều được theo dõi thường xuyên. Khẩn trương khắc phục các điểm sạt lở nhỏ trên tuyến đường liên bản để bảo đảm giao thông. Những hộ dân trong vùng nguy hiểm được di chuyển đến nơi an toàn. Từ đầu tháng 7 đến nay, xã đã di dời 2 hộ dân tại bản Quyết Tiến và bản Bua ra khỏi vùng nguy hiểm.

Tại bản Huổi Cắm, cùng với việc vận động, di chuyển các hộ dân trong vùng nguy hiểm đến ở nhờ nhà người thân, họ hàng ngoài vùng sạt lở, xã bố trí lực lượng chức năng duy trì tuần tra, kiểm soát theo dõi chặt chẽ tại khu vực sạt trượt. Lực lượng công an xã cử người bảo vệ tài sản, hoa màu, vật nuôi cho người dân, đặc biệt vào ban đêm.

Ông Trương Hồng Bách, Chủ tịch UBND xã Búng Lao cho biết: Để đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân, trước mắt xã tổ chức giãn dân đối với 17 hộ nằm trong vùng nguy cơ sạt lở, bố trí ở cùng các hộ trong nội bản. Trường hợp sạt trượt diễn biến phức tạp, toàn bộ các hộ cùng tài sản sẽ được di dời đến khu vực trường nội trú để bảo đảm an toàn. Khu vực này có thể bố trí chỗ ăn, nghỉ tạm thời cho các hộ dân nếu phải sơ tán khẩn cấp. Về lâu dài, địa phương sẽ phối hợp với các sở, ngành khảo sát, đánh giá hiện trạng, báo cáo UBND tỉnh xem xét phương án sắp xếp, bố trí dân cư tại nơi ở mới an toàn hơn”.

Đây cũng là giải pháp mà nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh đang triển khai. Bởi sau mỗi trận mưa, những vết nứt trên nền đất có thể rộng thêm, những cung sạt trượt có thể tiếp tục dịch chuyển. Không ai biết thiên tai sẽ xảy ra khi nào. Vì vậy, việc chủ động rà soát, cảnh báo và kiên quyết di dời người dân khỏi vùng nguy hiểm là giải pháp ứng phó trước mắt, đồng thời là cách bảo vệ tính mạng, tài sản nhân dân.

Hiện nay, nhiều hộ dân ở Búng Lao vẫn phải sống trong những căn lán tạm hoặc nhà người thân khi mưa lớn. Điều kiện sinh hoạt khó khăn, thiếu thốn, nhưng đó vẫn là nơi bình yên, an toàn hơn những mái nhà đang đối mặt với nguy cơ sạt lở. Phía sau mỗi cuộc di dời ấy luôn có sự vào cuộc kịp thời của cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng và sự sẻ chia của cộng đồng, để không người dân nào phải đơn độc trước thiên tai. Chính sự chủ động đó đã giúp người dân vượt qua những ngày mưa lũ, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản, trong khi chờ những giải pháp căn cơ hơn để ổn định cuộc sống.

Anh Nguyễn