Đà Nẵng có quy chế quản lý Sâm Ngọc Linh
Ngày 10-8, trao đổi với PV SGGP, ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cho biết vừa ký quyết định ban hành quy chế mới về quản lý, sử dụng chỉ dẫn địa lý "Ngọc Linh" cho sản phẩm sâm củ, thay thế quy chế cũ của tỉnh Quảng Nam trước sáp nhập; đồng thời bổ sung mã định danh, tem truy xuất nguồn gốc bằng mã QR nhằm ngăn chặn hàng giả, hàng nhái.

UBND TP Đà Nẵng ban hành quy chế mới về quản lý, sử dụng chỉ dẫn địa lý "Ngọc Linh" cho sản phẩm sâm củ
Đổi chủ thể quản lý, phân định lại trách nhiệm
Quyết định số 3558/QĐ-UBND do Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Hồ Quang Bửu ký, thay thế hai văn bản gồm Quyết định số 3957/QĐ-UBND ngày 9-11-2017 và Quyết định số 578/QĐ-UBND ngày 5-3-2019 của UBND tỉnh Quảng Nam trước đây.
Việc ban hành lại quy chế xuất phát từ thực tế sáp nhập địa giới hành chính tỉnh Quảng Nam nay là TP Đà Nẵng, tỉnh Kon Tum nay là tỉnh Quảng Ngãi, khiến chủ thể quản lý chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh thay đổi. Vùng chỉ dẫn địa lý vốn trải trên địa bàn cả hai tỉnh cũ nên quy chế kế thừa tinh thần Quy chế phối hợp số 376/QCPH-UBND ký năm 2017 giữa hai địa phương, xác lập cơ chế phối hợp quản lý giữa UBND TP Đà Nẵng và UBND tỉnh Quảng Ngãi. Khu vực địa lý được bảo hộ gồm các xã Trà Linh, Nam Trà My, Trà Leng, Trà Tập thuộc TP Đà Nẵng và các xã tương ứng thuộc tỉnh Quảng Ngãi.

UBND TP Đà Nẵng ban hành quy chế quản lý, sử dụng chỉ dẫn địa lý "Ngọc Linh" cho sản phẩm sâm củ. Ảnh: NGUYÊN KHÔI
UBND TP Đà Nẵng tiếp tục ủy quyền Sở Khoa học và Công nghệ làm cơ quan quản lý chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh, có trách nhiệm ghi nhận, công khai danh sách tổ chức, cá nhân sử dụng, chủ trì kiểm tra, kiểm soát và tham mưu xử lý vi phạm. Quy chế cũng phân định rõ hơn trách nhiệm từng đơn vị: Sở Nông nghiệp và Môi trường xác nhận nguồn gốc, chất lượng sản phẩm, ban hành hướng dẫn kỹ thuật canh tác; Sở Công thương xúc tiến thương mại, kiểm soát lưu thông; Sở Tài chính tham mưu bố trí kinh phí và xử lý các trường hợp đặt tên doanh nghiệp xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; UBND các xã trong vùng chỉ dẫn địa lý xây dựng cơ sở dữ liệu vùng trồng.
Giấy ghi nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý có hiệu lực 5 năm, được gia hạn nhiều lần. Tổ chức, cá nhân đã được cấp giấy chứng nhận trước ngày quy chế này có hiệu lực phải thực hiện lại quy trình ghi nhận theo quy định mới.
Chặn hàng giả, hàng nhái
Không chỉ thay đổi chủ thể quản lý, quy chế mới quy định công cụ nhận diện sản phẩm trong bối cảnh sâm Ngọc Linh là mặt hàng dễ bị làm giả, làm nhái vì giá trị kinh tế cao.

Người dân Thôn 3, xã Trà Linh, TP Đà Nẵng thu hoạch lá sâm. Ảnh: NGUYÊN KHÔI
Theo quy chế, mỗi tổ chức, cá nhân được ghi nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý sẽ được cấp một mã số riêng theo cấu trúc CXXXX-SNLĐN, trong đó XXXX là số thứ tự ghi nhận. Mã số này bắt buộc xuất hiện thống nhất trên văn bản ghi nhận quyền sử dụng và trên tem chỉ dẫn địa lý dán vào sản phẩm, đóng vai trò như "chứng minh thư" giúp cơ quan chức năng và người tiêu dùng truy xuất nguồn gốc từng củ sâm.
Tem chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh gắn mã QR liên kết đến cơ sở dữ liệu sản xuất, trích xuất từ sổ nhật ký sản xuất của từng tổ chức, cá nhân. Mã số in trên tem gồm tối thiểu 7 chữ số. Tem chỉ được dán cho củ sâm từ 4 năm tuổi trở lên, mỗi tem dùng một lần cho một củ sâm, nghiêm cấm làm giả hoặc chuyển giao tem cho đơn vị khác sử dụng.

Sâm Ngọc Linh sẽ được bổ sung mã định danh, tem truy xuất nguồn gốc bằng mã QR nhằm ngăn chặn hàng giả, hàng nhái. Ảnh: NGUYÊN KHÔI
Trung tâm Phát triển sâm Ngọc Linh và dược liệu được giao là đơn vị duy nhất phát hành, cấp phát và quản lý tem, định kỳ báo cáo Sở Khoa học và Công nghệ. Việc kiểm tra, kiểm soát trên thị trường có sự phối hợp của Công an TP, Chi cục Quản lý thị trường, Chi cục Hải quan khu vực XII.
Về chế tài, tổ chức, cá nhân vi phạm như sử dụng chỉ dẫn địa lý khi chưa được ghi nhận, làm giả tem, logo, hoặc gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng... sẽ bị xóa tên khỏi danh sách được ghi nhận quyền sử dụng và xử lý theo quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ.

