Cuộc vượt cạn của sản phụ nặng 178 kg
Sản phụ nặng 178 kg, mắc bệnh lý tiền sản giật và đái tháo đường, nhập viện ở tuần thai 37 trong tình trạng nguy cơ cao cho cả mẹ và thai nhi.
Bệnh viện Phụ sản Trung ương (Hà Nội) cho biết vừa thực hiện ca mổ lấy thai đặc biệt cho sản phụ nặng 178 kg, 28 tuổi, ngụ Phú Thọ, mắc nhiều bệnh lý thai kỳ nguy hiểm.
Được biết, sản phụ bị rối loạn chuyển hóa dẫn đến tăng cân mất kiểm soát, cân nặng trước khi mang thai khoảng 140 kg và tăng thêm 38 kg trong thai kỳ.
Với cân nặng lớn kèm theo bệnh lý tiền sản giật và đái tháo đường, việc sinh thường đối với sản phụ gần như bất khả thi. Ngay cả lựa chọn sinh mổ cũng tiềm ẩn hàng loạt nguy cơ trong gây mê, phẫu thuật và hồi sức sau mổ.
Sản phụ nhập viện ở tuần thai 37 trong tình trạng nguy cơ cao cho cả mẹ và thai nhi. Các bác sĩ quyết định mổ cấp cứu lấy thai, đồng thời xây dựng kế hoạch chuẩn bị sẵn sàng cho 2 kịch bản: Gây tê vùng (gây tê tủy sống hoặc gây tê ngoài màng cứng) hoặc gây mê nội khí quản.
Theo ThS.BS Bạch Minh Thu, Phụ trách khoa Phẫu thuật Gây mê Hồi sức, với bệnh nhân béo phì, lớp mỡ dày làm mất mốc giải phẫu, khoảng cách từ da tới khoang dưới nhện quá lớn, kim gây tê gần như không đủ chiều dài, do đó nguy cơ thất bại gây tê vùng rất cao dù có hỗ trợ của siêu âm.
"Trên thực tế, khi tiến hành sử dụng máy siêu âm để xác định giải phẫu, chúng tôi ghi nhận khoảng cách này lên tới hơn 11cm - vượt qua chiều dài tối đa của kim gây tê khá nhiều", bác sĩ Thu nói.
Vì vậy, ê-kip nhanh chóng chuyển sang phương án gây mê nội khí quản. Phương án này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nguy hiểm như không thông khí được sau khi sản phụ đã gây mê và không còn khả năng tự thở; tiên lượng nội khí quản khó, có nguy cơ không đặt được ống nội khí quản theo các phương pháp đơn giản thông thường.
Đáng lưu ý, khả năng dự trữ oxy của sản phụ béo phì là rất kém, nguy cơ sụt giảm oxy máu nhanh và trầm trọng. Chỉ cần một sai sót hoặc khó khăn trong quá trình gây mê có thể dẫn tới thiếu oxy nặng cho cả mẹ và thai, nguy hiểm tới tính mạng.
Ê-kip gây mê đã tiến hành khám tiền mê cẩn thận, đánh giá kỹ tình trạng hô hấp, đường thở và các vấn đề có liên quan khác để có thể đưa ra phương án gây mê hiệu quả, an toàn.

Bé trai nặng 3,4 kg hồng hào, khóc to, chào đời ngày 13-8. Ảnh: BVCC
Bác sĩ Đặng Quang Hùng, Phó Trưởng khoa Sản bệnh lý - người trực tiếp thực hiện ca mổ, cho biết khó khăn nhất trong quá trình mổ là thành bụng rất dày, cản trở quá trình tiếp cận cơ tử cung và lấy thai.
"Tổ chức mỡ thành bụng sa xuống khiến các thao tác của phẫu thuật viên trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Trên nền tăng huyết áp và đái tháo đường, nguy cơ nhiễm trùng vết mổ và biến chứng hô hấp sau mổ cũng tăng đáng kể. Bên cạnh đó, khối mỡ thành bụng lớn và thai chèn ép làm cơ hoành bị đẩy cao, phổi khó nở, dễ xẹp, sản phụ có nguy cơ tai biến tim phổi", bác sĩ Hùng giải thích.
Sau gần 1 giờ, ca mổ đã thành công. Bé trai nặng 3,4 kg hồng hào, khóc to. Về phía sản phụ, mặc dù huyết động ổn định nhưng vẫn đối mặt nhiều nguy cơ về hô hấp, cần được theo dõi sát sao.
Từ thực tiễn lâm sàng, các bác sĩ khuyến cáo phụ nữ béo phì hoặc rối loạn chuyển hóa nên được khám và tư vấn trước khi mang thai, xây dựng kế hoạch kiểm soát cân nặng, huyết áp và đường huyết, chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý.
Trong thai kỳ, cần khám định kỳ đúng lịch, tuân thủ dinh dưỡng - vận động theo hướng dẫn chuyên môn và trao đổi sớm với bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường (phù, tăng cân nhanh, đau đầu, rối loạn thị giác, tăng huyết áp…).
Việc được thăm khám và tư vấn từ sớm và được chuyển tuyến kịp thời đến cơ sở chuyên sâu khi có yếu tố nguy cơ giúp bảo đảm an toàn tối đa cho sản phụ và trẻ sơ sinh.