Cuộc tìm kiếm xác máy bay mất tích hơn 70 năm trước

Các nhà tìm kiếm đã phát hiện xác chiếc máy bay của hãng Pan Am chìm xuống vùng biển ngoài khơi Puerto Rico vào năm 1952. Thảm kịch hàng không khi đó đã khiến 52 người thiệt mạng và dẫn đến việc bắt buộc thực hiện các hướng dẫn an toàn cho hành khách trên mọi chuyến bay thương mại.

Theo AP, chiếc máy bay, mang tên Clipper Endeavor, đã hạ cánh khẩn cấp xuống mặt biển do mất động cơ chỉ ít phút sau khi cất cánh. 17 hành khách và thành viên phi hành đoàn may mắn sống sót kể lại với các nhà điều tra rằng tất cả vẫn an toàn sau cú hạ cánh, nhưng sự hoảng loạn xảy ra khi nhiều hành khách cố tìm áo phao và phi hành đoàn gặp khó khăn trong việc lấy xuồng cứu sinh.

Chỉ trong vài phút, máy bay chìm xuống biển, khiến 52 người thiệt mạng.

Sau hơn 70 năm máy bay mất tích, các nhà thám hiểm cuối cùng đã tìm thấy xác chiếc DC-4 vào tháng 6/2026 bằng cách sử dụng một thiết bị sonar tự động để xác định vị trí thân và đuôi máy bay ở độ sâu khoảng hơn 600m dưới nước.

Hình ảnh không đề ngày tháng do Air/Sea Heritage Foundation và Deep Sea Vision cung cấp vào ngày 21/7/2026 cho thấy xác máy bay Clipper Endeavor. Ảnh: Air/Sea Heritage Foundation/Deep Sea Vision/AP.

Vụ tai nạn này lần đầu tiên thu hút sự chú ý của Russ Matthews vào năm 2019 khi ông nhìn thấy một mẩu tin về chiếc thẻ hành lý từ chuyến bay trôi dạt vào bờ biển Florida, Mỹ. Ông cho biết ý nghĩa lịch sử của Clipper Endeavor đã thôi thúc ông tìm hiểu sâu hơn.

Điều đó dẫn đến nhiều năm Matthews lục tìm các tài liệu lưu trữ của Pan Am Airlines và Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ để tìm manh mối về vị trí nơi máy bay chìm. Các báo cáo từ Ủy ban Hàng không Dân dụng, tiền thân của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), cũng hỗ trợ quá trình này.

Tuy nhiên, chìa khóa để tìm ra xác máy bay lại nằm ở các tài liệu tại Puerto Rico từ một phiên điều trần về vụ tai nạn, cùng với một bản đồ ước tính vị trí vụ rơi do các phi công Không quân Mỹ lập ra khi họ tình cờ có mặt trong khu vực để huấn luyện và chứng kiến vụ việc.

Thời tiết xấu đã làm gián đoạn nỗ lực tìm kiếm trước đó vào năm 2024 bằng hệ thống sonar kéo. Tuy nhiên, Matthews cho biết, ông và các tình nguyện viên của tổ chức Air/Sea Heritage Foundation vẫn nuôi hy vọng thực hiện một nỗ lực thứ hai trước dịp tưởng niệm 75 năm vụ tai nạn vào năm tới, với một trong những thiết bị drone hiện đại vốn được phát triển cho mục đích quân sự như dò tìm thủy lôi dưới biển.

Một chiếc Douglas DC-4 tương tự như chiếc máy bay gặp nạn. Ảnh: Ralf Manteufel/Wikipedia.

Tony Romeo, Giám đốc điều hành công ty thám hiểm dưới biển Deep Sea Vision, đã trao đổi với Matthews về khả năng hỗ trợ tìm kiếm chiếc máy bay này nếu một trong các tàu của ông có dịp đi qua khu vực. Đúng vào tháng Tư vừa qua, một tàu của Deep Sea Vision di chuyển ngang qua Puerto Rico, mang theo một drone dưới nước tiên tiến với các cảm biến phù hợp để thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm.

“Chúng tôi đã ở đó, mọi thứ như hội tụ đúng lúc: Thời tiết thuận lợi, đội ngũ phù hợp, thiết bị và tàu thuyền sẵn sàng. Thế là chúng tôi quyết định thử sức”, Romeo chia sẻ.

Deep Sea Vision trước đó từng dẫn đầu cuộc tìm kiếm kéo dài 6 tháng nhưng không thành công nhằm tìm máy bay của Amelia Earhart, nhưng Romeo đặc biệt quan tâm đến vụ việc này vì cha ông từng là thợ máy và phi công của Pan Am. Thậm chí, chiếc drone sử dụng trong cuộc tìm kiếm còn dán sẵn logo Pan Am.

Tất cả nghiên cứu của nhóm Matthews, kết hợp với dữ liệu thời tiết tại thời điểm xảy ra tai nạn, đã được tổng hợp để tạo ra bản đồ vị trí khả dĩ nhất và khu vực tìm kiếm rộng 10 hải lý vuông. Drone thực tế đã phát hiện xác máy bay ngay trong lần quét đầu tiên qua khu vực này, dù các nhà thám hiểm chỉ biết được điều đó khi thiết bị nổi lên mặt nước và truyền tải hình ảnh về.

Vụ tai nạn đã dẫn đến việc bắt buộc thực hiện các hướng dẫn an toàn cho hành khách trên mọi chuyến bay thương mại. Hiện nay, trước khi máy bay cất cánh, tiếp viên hàng không đều hướng dẫn hành khách về vị trí cửa thoát hiểm, nơi đặt áo phao và cách sử dụng chúng,...

“Thời điểm đó, thảm kịch hàng không này đã tạo nên một làn sóng kêu gọi thay đổi. Vụ việc đã thúc đẩy các bước tiến về an toàn như trang bị thiết bị nổi tốt hơn và các hướng dẫn an toàn trước chuyến bay,...”, chuyên gia an toàn hàng không John Cox, phi công và là người sáng lập Safety Operating Systems, cho biết.

Việc tìm thấy xác máy bay Clipper Endeavor của hãng Pan Am sau hơn 70 năm cũng mang lại hy vọng mới cho các gia đình có người thân mất tích trong những vụ rơi máy bay ngoài đại dương khác, như chuyến bay MH370 của Malaysia Airlines biến mất cách đây 12 năm với 269 người trên khoang.

An An (Theo AP)