Cuộc đua GRDP 2025: Vì sao Quảng Ninh, Hải Phòng... tăng mạnh, nhiều tỉnh lại hụt hơi?

Đâu là động lực tăng trưởng chính của các ‘đầu tàu’ kinh tế?

Theo Cục Thống kê, Bộ Tài chính, việc phát huy nội lực gắn với thu hút và sử dụng hiệu quả các dòng vốn đầu tư, đặc biệt là vốn FDI đã tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng GRDP đạt mức cao. Tăng trưởng đột phá tại các địa phương này gắn liền với vận hành các tổ hợp công nghiệp và dự án FDI quy mô lớn.

Cũng theo báo cáo, các địa phương “đầu tàu” kinh tế gồm Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đồng Nai và Bắc Ninh tiếp tục giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế, đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng GDP cả nước với gần 55,4% vào tăng trưởng cả nước.

Động lực tăng trưởng của Hà Nội và TP.HCM chủ yếu đến từ khu vực dịch vụ, đặc biệt là các ngành có giá trị gia tăng cao như thương mại, tài chính ngân hàng, vận tải, logistics…; công nghiệp chế biến, chế tạo theo hướng công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng vai trò quan trọng, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng tăng trưởng.

Hải Phòng cũng đạt mức tăng trưởng kinh tế 11,81%, đóng góp 8,58% vào tăng trưởng chung của cả nước, tiếp tục khẳng định vị trí dẫn đầu với tốc độ tăng trưởng cao và ổn định qua nhiều năm.

Động lực chính dẫn dắt tăng trưởng kinh tế của Hải Phòng là khu vực công nghiệp và xây dựng, đặc biệt ngành công nghiệp chế biến chế tạo phục hồi mạnh mẽ, tăng 15,93% và đóng góp tới 66,9% vào tăng trưởng. Ngoài ra, ngành vận tải và kho bãi tăng 13,11%, đóng góp 15,46%, củng cố vai trò của Hải Phòng như một trung tâm logistics và cảng biển lớn hàng đầu cả nước.

Đồng Nai ghi nhận tốc độ tăng GRDP ước đạt 9,63%, khẳng định vị thế là một trong những địa phương công nghiệp trọng điểm của vùng Đông Nam Bộ. Trong cơ cấu tăng trưởng, khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục giữ vai trò chủ lực, tăng11,52%, đóng góp khoảng 67,15% vào mức tăng trưởng của tỉnh.

Lĩnh vực xây dựng tăng mạnh, gắn với việc đẩy nhanh tiến độ thi công Cảng hàng không quốc tế Long Thành và triển khai nhiều công trình đường giao thông, cấp thoát nước mới.

Cũng theo báo cáo, sau khi sáp nhập với Bắc Giang, Bắc Ninh trở thành trung tâm công nghiệp chế biến, chế tạo quy mô lớn, có sức cạnh tranh cao trong vùng Đồng bằng sông Hồng và Trung du miền núi phía Bắc.

Sự kết hợp này tạo nên lợi thế bổ trợ rõ nét: Bắc Ninh vốn là thủ phủ công nghiệp điện tử với sự hiện diện của các tập đoàn lớn như Samsung, Canon, Amkor; trong khi Bắc Giang nổi lên với thế mạnh của công nghiệp hỗ trợ, tốc độ tăng trưởng cao và khả năng thu hút FDI mạnh mẽ vào sản xuất, chế tạo.

Nhờ đó, địa phương hình thành một trung tâm sản xuất đa dạng, quy mô lớn, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Đồng thời, sự hợp nhất mở rộng không gian phát triển, tối ưu hóa nguồn lực và tạo cực tăng trưởng mới, thúc đẩy liên kết vùng theo hướng bền vững.

TP.Đà Nẵng ghi nhận mức tăng trưởng ước tính đạt 9,18%, đóng góp 2,52% vào tăng trưởng chung của cả nước. Động lực chính đến từ khu vực công nghiệp - xây dựng với mức tăng 12,07%. Trong đó riêng ngành xây dựng tăng mạnh 25,60%, đóng góp 15,77% vào tăng trưởng nhờ hàng loạt dự án bất động sản đô thị quy mô lớn như Thuan Phuoc Bay Urban Development, cùng nhiều tổ hợp nhà ở, trung tâm thương mại và khu du lịch nghỉ dưỡng được đẩy mạnh thi công.

Top 5 địa phương tăng trưởng mạnh nhất 2025

Đặc biệt, định hướng xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế đã tạo kỳ vọng thu hút đầu tư dài hạn, củng cố vị thế Đà Nẵng như một trung tâm dịch vụ - tài chính quan trọng trong tương lai.

Cần Thơ tăng trưởng ước đạt 7,23%, đóng góp gần 2% vào tốc độ tăng trưởng chung của cả nước, chủ yếu nhờ lợi thế vị trí trung tâm thương mại của vùng, quy mô thị trường nội vùng lớn, cùng hệ thống hạ tầng đô thị, giao thông và logistics ngày càng được hoàn thiện.

Huế thuộc nhóm các địa phương có tốc độ tăng trưởng khá, ước đạt 8,50%. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ khu vực công nghiệp - xây dựng, tăng 11,51%. Khu vực dịch vụ tăng 8,17%, tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng nhờ sự phục hồi mạnh mẽ của du lịch và chuỗi sự kiện văn hóa - lễ hội gắn với đô thị di sản.

Mặc dù quý 4/2025 chịu ảnh hưởng bất lợi của mưa lũ kéo dài, kinh tế Huế vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định, thể hiện khả năng thích ứng và phục hồi đáng kể.

Một số địa phương tăng trưởng thấp, vì sao?

Bên cạnh những địa phương đạt mức tăng trưởng cao, một số địa phương có tốc độ tăng trưởng GRDP thấp hơn mức bình quân chung, gồm Vĩnh Long, Thái Nguyên, Tuyên Quang với mức tăng dao động từ 5,84% đến 6,4%.

Nhiều địa phương có mức tăng trưởng thấp hơn tốc độ tăng trưởng bình quân cả nước

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những rào cản mang tính khách quan và đặc thù kinh tế:

Thứ nhất, cơ cấu kinh tế còn phụ thuộc vào các ngành có giá trị gia tăng thấp. Vĩnh Long và Tuyên Quang vẫn dựa nhiều vào nông nghiệp và công nghiệp chế biến quy mô nhỏ, chịu tác động mạnh của thời tiết, biến động giá đầu vào và thị trường tiêu thụ, trong khi khu vực dịch vụ chất lượng cao phát triển chậm.

Đối với Thái Nguyên, mặc dù công nghiệp giữ vai trò chủ lực, nhưng tăng trưởng phụ thuộc lớn vào một số doanh nghiệp FDI quy mô lớn, khiến tốc độ tăng trưởng chịu ảnh hưởng khi sản xuất điện tử và xuất khẩu toàn cầu chững lại.

Thứ hai, động lực đầu tư chưa đủ mạnh và thiếu các dự án quy mô lớn, mang tính đột phá; tiến độ triển khai một số dự án hạ tầng và công nghiệp còn chậm, làm hạn chế hiệu ứng lan tỏa sang các ngành xây dựng, dịch vụ và thương mại.

Thứ ba, quy mô thị trường tiêu dùng và dịch vụ địa phương còn hạn chế do dân số đô thị nhỏ, thu nhập bình quân chưa cao, khiến sức mua và nhu cầu dịch vụ chưa tạo được lực kéo đáng kể cho tăng trưởng.

Ngoài ra, tác động bất lợi từ yếu tố bên ngoài như: Biến động kinh tế thế giới, chi phí đầu vào tăng và thiên tai cục bộ đã ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và công nghiệp chế biến, làm giảm dư địa tăng trưởng trong ngắn hạn.

Lam Thanh