Cuộc chiến Mỹ-Iran qua các con số đau lòng

3.636 sinh mạng: Tổn thất tại Iran

Cơ quan hoạt động nhân quyền Human Rights Activists News Agency có trụ sở tại Mỹ báo cáo vào tháng 4 rằng, 3.636 người Iran đã thiệt mạng kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Các số liệu tổng hợp từ tuyên bố chính phủ, bộ y tế và các tổ chức nhân quyền cho thấy ít nhất 2.100 người trong số đó là dân thường, phần lớn thiệt mạng do các cuộc không kích của Mỹ-Israel.

Một chỉ số quan trọng khác là kinh tế. Nền kinh tế Iran vốn đã suy yếu trong thời gian dài, và đồng nội tệ của nước này hiện là đồng tiền yếu nhất thế giới theo xếp hạng của Forbes.

Tháng 4, chính phủ Iran nói với hãng tin Nga rằng cuộc chiến đã gây thiệt hại trực tiếp và gián tiếp lên tới 270 tỷ USD.

Các quan chức Iran cho rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải bao gồm việc giải phóng một phần hoặc toàn bộ hàng chục tỷ USD tài sản Iran bị phong tỏa ở nước ngoài, vốn bị đóng băng do trừng phạt, hạn chế ngân hàng và tranh chấp pháp lý. Khung thỏa thuận gần đây nhất nêu rằng “các quỹ và tài sản bị đóng băng hoặc hạn chế” của Iran sẽ được “cho phép sử dụng đầy đủ”, dù thời điểm và phạm vi vẫn chưa rõ.

Người Iran phải nhập viện điều trị sau khi bị thương trong đợt không kích của Mỹ và Israel. Ảnh: Gett Images.

2.200 tỷ USD: Chi phí đóng cửa eo biển Hormuz

Việc đóng cửa eo biển Hormuz, nơi 20% lượng dầu toàn cầu đi qua, đã gây hậu quả kinh tế trên phạm vi toàn thế giới.

Viện Kinh tế và Hòa bình (Institute for Economics and Peace) ước tính vào tháng 6 rằng, cuộc chiến Mỹ-Iran đang làm giảm GDP toàn cầu khoảng 2.200 tỷ USD mỗi năm - con số có thể tăng mạnh nếu hòa đàm thất bại hoặc chiến sự tái bùng phát.

Giá dầu đã vượt 100 USD/thùng vào đầu năm 2026. Trước xung đột, giá thường dao động quanh mức 67-71 USD/thùng.

Tám quốc gia gồm Iran, Iraq, Kuwait, Ảrập Xêút, UAE, Qatar, Bahrain và Oman phụ thuộc eo biển Hormuz để xuất khẩu phần lớn dầu khí, nhưng việc đóng cửa cũng gây thiếu hụt năng lượng và buộc các nước xa hơn như Úc, Bangladesh và Hàn Quốc phải áp dụng biện pháp tiết kiệm.

Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế Fatih Birol gọi cuộc khủng hoảng là “thách thức an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”.

Khoảng 20% lượng dầu toàn cầu đi qua eo biển Hormuz. Nguồn: Financial Coconut.

1 triệu người: Người Li-băng phải sơ tán do xung đột Israel-Hezbollah

Văn phòng Điều phối Nhân đạo Liên Hợp Quốc cho biết, hơn 1 triệu người Li-băng đã phải rời bỏ nhà cửa từ khi cuộc chiến Mỹ-Iran bắt đầu. Cơ quan này cũng ước tính gần 1/4 dân số Li-băng sẽ đối mặt “mức khủng hoảng và khẩn cấp về an ninh lương thực”.

Phần lớn sự di dời này xuất phát từ các hoạt động quân sự liên tục của Israel tại Li-băng, dù đã có nhiều thông báo ngừng bắn.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói rằng các cuộc tấn công nhằm thiết lập “vùng an ninh” quanh Israel. “Chúng tôi đã thiết lập các vùng an ninh sâu quanh Nhà nước Israel. Chúng tôi đã làm điều đó ở Gaza, Li-băng và Syria”, ông nói trong một cuộc họp báo ngày 15/6.

Theo bản đồ Israel công bố sau lệnh ngừng bắn, vùng đệm rộng khoảng 600 km² gồm 57 thị trấn và làng mạc. Các cuộc không kích vẫn diễn ra ngoài khu vực này đến cuối tháng 5, và lệnh sơ tán vẫn bao phủ khoảng 1/5 lãnh thổ Li-băng.

Ít nhất 4.000 người (không phân biệt dân thường và chiến binh) đã thiệt mạng tại Li-băng, theo Bộ Y tế nước này.

Một trong những ngày chết chóc nhất là 18/6, khi không quân Israel tấn công ngoại ô Nabatieh, Sidon và Tyre, khiến ít nhất 47 người chết và 97 người bị thương.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) nói rằng hơn 1.700 chiến binh Hezbollah đã thiệt mạng trong chiến dịch.

Trong khi đó, một nguồn tin Israel nói rằng, 35 binh sĩ IDF và ít nhất 4 dân thường Israel đã thiệt mạng kể từ ngày 2/3.

Dù biên bản ghi nhớ Mỹ-Iran yêu cầu “chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn mọi hoạt động quân sự”, Israel vẫn duy trì lực lượng sâu 10 km trong lãnh thổ Li-băng.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, tuyên bố Israel sẽ không rút quân và không bị “bất kỳ hạn chế nào”. Ông nói thỏa thuận ngừng bắn với Hezbollah “để IDF duy trì toàn bộ vị trí trong vùng an ninh”, nhằm bảo vệ cư dân miền bắc Israel.

Ngày 25/3/2026, người dân thương tiếc hai nhân viên y tế Li-băng thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Israel, trong bối cảnh xung đột Mỹ-Israel với Iran tiếp diễn. Ảnh: Reuters.

29 tỷ USD: Tác động đối với Mỹ

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth không tiết lộ nhiều về mức chi ngân sách cho cuộc xung đột, nhưng Jay Hurst, kiểm toán viên của Lầu Năm Góc, đã điều trần vào tháng 5 rằng chiến dịch Cuồng nộ đã tiêu tốn khoảng 29 tỷ USD tiền thuế của người dân Mỹ.

Một số hãng tin cho biết chi phí thực sự của cuộc chiến đối với Mỹ có thể gần 50 tỷ USD nếu tính cả việc sửa chữa thiệt hại lớn tại các căn cứ quân sự và thay thế máy bay không người lái (UAV/drone), tên lửa bị hư hỏng hoặc mất.

Ngày 1/3/2026, tàu USS Thomas Hudner phóng tên lửa tấn công mặt đất Tomahawk. Ảnh: Reuters.

Các nhà phân tích cho rằng cuộc chiến sẽ để lại tác động lâu dài đến tăng trưởng kinh tế khi Mỹ phải xử lý chi phí tồn đọng trong nhiều năm. Goldman Sachs cho biết vào tháng 3 rằng chiến tranh đã “làm giảm dự báo tăng trưởng Mỹ năm 2026 và nâng dự báo lạm phát 2026” do giá dầu tăng - hệ quả trực tiếp của việc Iran đóng eo biển Hormuz.

Chiến tranh cũng gây thiệt hại lớn về đạn dược cho Mỹ. “Để hình dung, chúng tôi đã bắn nhiều tên lửa Patriot trong 4 ngày đầu của cuộc chiến Iran hơn so với số đã chuyển cho Ukraine trong 4 năm qua”, giáo sư Linda Bilmes thuộc Trường Harvard Kennedy nói vào tháng 4.

Thượng nghị sĩ Mark Kelly nói trên chương trình “Face the Nation” rằng Mỹ có thể cần “nhiều năm” để bổ sung kho dự trữ, điều mà các chuyên gia quốc phòng cũng đồng tình. Ví dụ, chi phí thay thế mỗi tên lửa Tomahawk là 3-3,5 triệu USD, còn tên lửa Patriot là 4-5 triệu USD.

Cuộc xung đột cũng gây tổn thất nhân mạng. Số liệu Lầu Năm Góc cho thấy 13 binh sĩ thiệt mạng và khoảng 400 người bị thương trong chiến dịch Cuồng nộ.

Hồi tháng 3/2026, Mỹ xem xét việc di dời các hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD và Patriot từ Hàn Quốc sang Trung Đông trong bối cảnh lo ngại kho dự trữ tên lửa đánh chặn đang ở mức cực kỳ thấp. Nguồn: Megh Updates.

Hình ảnh một đồn cảnh sát bị phá hủy sau khi trúng đạn trong chiến dịch quân sự chung của Mỹ và Israel tại thủ đô Tehran của Iran, ngày 2/3/2026. Ảnh: VCG.

Thái An