Củng cố an ninh quốc gia

Kế hoạch dự kiến được triển khai trong nhiều năm, phản ánh sự thay đổi trong tư duy an ninh của Nhật Bản. Theo báo Washington Post, sau Thế chiến II, tình báo trở thành lĩnh vực nhạy cảm trong xã hội Nhật Bản do gắn với ký ức chiến tranh.

Trong khi đó, bộ máy hiện nay còn rời rạc, thiếu đầu mối xác định ưu tiên và chia sẻ thông tin. Các nguy cơ như gián điệp công nghiệp, đánh cắp dữ liệu, tấn công mạng nhằm vào cơ quan công quyền và doanh nghiệp ngày càng đòi hỏi Nhật Bản phải phản ứng nhanh hơn, đồng bộ hơn.

Trên thực tế, vị thế kinh tế và chiến lược của Nhật Bản đã vượt xa năng lực thu thập, xử lý và bảo vệ thông tin hiện nay. Vì vậy, ngoài việc thành lập cơ quan điều phối, Nhật Bản còn muốn tăng cường thu thập thông tin ở nước ngoài, đầu tư năng lực theo dõi thông tin liên lạc và hoàn thiện khung pháp lý về bảo vệ bí mật quốc gia.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi phát biểu họp báo tại thủ đô Tokyo năm 2025. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Việc Mỹ yêu cầu các đồng minh chia sẻ nhiều hơn trách nhiệm quốc phòng, an ninh cũng góp phần thúc đẩy quyết tâm của Nhật Bản. Với Thủ tướng Sanae Takaichi, cải tổ tình báo là một phần trong định hướng củng cố an ninh quốc gia, giảm phụ thuộc và nâng cao khả năng tự bảo vệ trong môi trường khu vực nhiều biến động. Đây cũng là điều kiện để Nhật Bản tăng cường hợp tác thực chất với Mỹ và mạng lưới Five Eyes, gồm Anh, Canada, Australia và New Zealand.

Tuy nhiên, xây dựng một cơ quan tình báo hiện đại không chỉ là câu chuyện về cơ cấu hay ngân sách. Thách thức lớn hơn là thay đổi cách làm lâu nay vốn thận trọng, phân tán, đồng thời tạo sự đồng thuận xã hội đối với một lĩnh vực từng rất nhạy cảm. Theo Washington Post, con đường để Tokyo trở thành một đối tác tình báo có sức nặng trong khu vực vì thế mới chỉ bắt đầu.

VIỆT KHUÊ