'Cú hích' chuyển đổi số

Tìm đường bằng công nghệ

Từ phường Bắc Gianh, cán bộ, người dân tổ dân phố Minh Phượng đã vượt gần 200 km đến thôn Hưng Nhơn để học kinh nghiệm xây dựng mô hình “QR số nhà-kiến tạo cộng đồng số”. Bà Trần Thị Hưng (SN 1961), Bí thư Chi bộ tổ dân phố Minh Phượng cho biết: “Khi lướt thông tin trên mạng xã hội, tôi vô tình biết đến mô hình “Nông thôn mới thông minh” ở thôn Hưng Nhơn. Thấy đây là mô hình hay, có sự tương đồng với ý tưởng mình ấp ủ, tôi cùng mọi người vượt đường sá xa xôi đến học tập”.

Nhờ mã QR code mà Trưởng thôn Hưng Nhơn Nguyễn Như Khoa gửi từ hôm trước, bà Hưng và các thành viên trong đoàn rất thuận lợi vào địa điểm gặp mặt. Trưởng thôn Khoa chia sẻ: “Trước đây, mỗi lần tìm đường đến làng, khách phương xa rất vất vả để hỏi thăm. Có người phải quanh đi, quẩn lại vài vòng mới tới được địa điểm mình cần. Thực tế ấy nay đã thay đổi”.

Việc tìm kiệt, tìm nhà ở thôn Hưng Nhơn đã trở nên thuận lợi hơn từ ngày mô hình “Nông thôn mới thông minh” ra đời - Ảnh: T.L

Nói rồi, anh Khoa chỉ vào những tấm biển inox nằm cạnh biển số kiệt, in sắc nét 2 mã QR Code được gắn trang trọng. Nhanh nhẹn bật điện thoại lên, anh quét mã cho mọi người xem. Trên màn hình, một sơ đồ chi tiết lập tức hiện ra với thông tin về chiều dài từng con kiệt, tổng số hộ gia đình, vị trí chính xác của mỗi ngôi nhà, các công trình công cộng… cho đến tọa độ của nhà thờ họ, ngôi miếu cổ hay nghĩa trang của làng.

Tính đến nay, hệ thống “số hóa thôn Hưng Nhơn” đã vận hành thông suốt gần 2 năm. Nhờ hệ thống này, có lần, một đoàn cựu chiến binh từ Nghệ An đã thuận lợi tới thôn, tìm đúng phần mộ đồng đội. Đó là chưa kể đến rất nhiều lượt khách phương xa, shipper… không còn bị lạc đường nhờ chỉ dẫn của QR code. Tín hiệu vui ấy khiến ngay cả những lão nông quanh năm chỉ biết đến đồng áng cũng nêu cao thêm quyết tâm chuyển mình trước chuyển đổi số. Công nghệ đã trở thành một phần hơi thở cuộc sống ở miền quê này.

Dùng sức dân đưa “số” về làng

Không ai khác, người bấm nút khởi đầu cho “cuộc cách mạng số” ở thôn Hưng Nhơn chính là Trưởng thôn Nguyễn Như Khoa. Câu chuyện bắt đầu từ một đêm trăn trở sau khi anh và đồng đội tổ chức buổi gặp mặt kỷ niệm 20 năm nhập ngũ. Bấy giờ, đồng đội của anh từ khắp tỉnh, thành tìm đến ngôi làng cổ bên dòng Ô Lâu. Ngặt nỗi, định vị vệ tinh Google Maps chỉ nhận diện được trục đường chính, còn hệ thống kiệt, ngõ chằng chịt thì chưa thể vươn tới. Nhìn đồng đội đi lạc, loay hoay giữa trưa nắng, nhớ lại những lần họ hàng, bà con từ Nam chí Bắc gọi điện xin định vị cho những chuyến xe về trong đêm, anh Khoa tự hỏi: “Tại sao thành phố làm được số nhà, định vị thông minh, còn làng mình lại không?”.

Với tâm huyết và tư duy nhạy bén của một người từng nhiều năm làm thủ lĩnh Đoàn, anh Khoa nhanh chóng vào cuộc. Không có kinh phí thuê các chuyên gia công nghệ, anh dùng điện thoại của mình đo đạc từng mét đường, vẽ tay sơ đồ từng ngõ ngách, thống kê từng nhân khẩu… Sau đó, người trưởng thôn trẻ lại tìm người dạy cách chuyển hóa dữ liệu thành mã QR, tích hợp định vị vệ tinh.

Thế nhưng, cái khó nhất không phải là công nghệ, mà ở lòng dân. Ngày đầu anh Khoa chia sẻ ý tưởng, một số người bàn lùi, cho là không cần thiết. Biết mình không thể giải quyết bằng lý thuyết phức tạp, anh Khoa đến từng nhà, hướng dẫn các cụ già cách quét mã để thấy nhà con cháu mình trên điện thoại. Khi được tận tay trải nghiệm, tận mắt chứng kiến, ai cũng ngạc nhiên, vui mừng và đồng lòng ủng hộ. Có người còn tình nguyện đi vận động cùng trưởng thôn để quê mình được số hóa. Kết quả là 16 con kiệt đồng loạt được số hóa chỉ trong vòng một tháng sau đó.

Trao đổi về mô hình, ông Nguyễn Dương Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Hải Lăng cho biết, điều đáng ghi nhận của mô hình ở thôn Hưng Nhơn là người dân không chờ đợi “rót” công nghệ xuống, mà xắn tay vào cuộc, biến công nghệ thành công cụ phục vụ cuộc sống. “Mô hình “Nông thôn mới thông minh” có thể ví là một dấu gạch nối đặc biệt giữa quá khứ thuần nông và tương lai số hóa của thôn Hưng Nhơn. Mô hình chứng minh rằng, chuyển đổi số không phải là điều gì đó đao to búa lớn, chỉ diễn ra ở giảng đường hay các tập đoàn công nghệ. Đôi khi, nó chỉ là câu chuyện giản dị, bắt đầu bằng sự tâm huyết, đồng lòng mở cửa đón tương lai. Thời gian tới, chúng tôi sẽ nhân rộng mô hình này”, ông Bình khẳng định.

Tây Long