Công nghệ - mùa xuân mới của doanh nghiệp Việt

Mỗi độ xuân về, khi đất trời chuyển mình sang chu kỳ mới, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam cũng đứng trước những câu hỏi lớn về con đường phát triển.

Sau một năm nhiều biến động, từ kinh tế toàn cầu đến thị trường trong nước, công nghệ không còn là câu chuyện của tương lai xa, mà đã trở thành mạch ngầm quyết định sức bật, sức bền và bản lĩnh của doanh nghiệp trong mùa xuân mới.

Trở thành đòn bẩy chuyển hóa lực lượng sản xuất

Doanh nghiệp từ lâu đã được xác định là chủ thể trung tâm của lực lượng sản xuất, đóng góp quyết định vào tăng trưởng kinh tế - xã hội của quốc gia. Ở doanh nghiệp, hội tụ đầy đủ các yếu tố then chốt như nguồn nhân lực, nguyên liệu và phương tiện sản xuất.

Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, chỉ những doanh nghiệp biết đổi mới lực lượng sản xuất một cách căn cơ mới có thể đi đường dài.

Chia sẻ với VnBusiness, ông Vũ Hoàng Liên - Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam nhận định: “Chìa khóa của sự đổi mới ấy chính là công nghệ. Doanh nghiệp là đối tượng của lực lượng sản xuất, nơi hội tụ đầy đủ nguồn nhân lực, nguyên liệu và phương tiện sản xuất. Muốn đổi mới lực lượng sản xuất thì công nghệ luôn là nền tảng, là đòn bẩy cho sự phát triển. Ngày nay, với sự tham gia của công nghệ số, công nghệ đã tác động xuyên suốt toàn bộ quá trình sản xuất - kinh doanh, từ đầu vào, dây chuyền sản xuất cho tới thương mại, quản trị doanh nghiệp”.

Ông Vũ Hoàng Liên - Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam

Nếu như trước đây, công nghệ thường được nhìn nhận chủ yếu trong phạm vi nhà xưởng, máy móc, thì nay, cùng với công nghệ số, công nghệ đã len sâu vào mọi “mạch máu” của doanh nghiệp. Từ khai thác nguyên liệu đầu vào, tổ chức sản xuất, bán hàng, chăm sóc khách hàng cho tới quản trị điều hành, tất cả đều chịu tác động trực tiếp của nền tảng công nghệ thông minh.

Đầu tư vào công nghệ vì thế không chỉ nhằm tăng năng suất hay giảm chi phí, mà còn để mở ra khả năng phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường. Tuy nhiên, giá trị có tính kế thừa và quyết định chiều sâu của doanh nghiệp vẫn nằm ở nguồn nhân lực. Công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng cần con người vận hành, khai thác và sáng tạo giá trị mới.

Điểm đặc biệt của giai đoạn hiện nay là mối quan hệ giữa con người và công nghệ đang đảo chiều theo cách rất đặc thù. Công nghệ không chỉ là công cụ phục vụ con người, mà còn tạo ra sức ép, buộc con người phải thay đổi để thích nghi.

“Con người luôn là chủ thể trong ứng dụng công nghệ, nhưng ở thời điểm hiện nay lại cần sức ép của công nghệ để chuyển hóa chính con người. Từ sự chuyển hóa đó, mô hình tổ chức doanh nghiệp cũng thay đổi một cách tất yếu. Một mô hình bài bản phải đòi hỏi và đồng thời tạo ra nguồn nhân lực có khả năng tiếp cận, làm chủ công nghệ, đặc biệt là công nghệ số”, ông Vũ Hoàng Liên chia sẻ.

Từ góc nhìn này, chuyển đổi mô hình tổ chức không đơn thuần là tái cấu trúc bộ máy, mà là kết quả tự nhiên của quá trình ứng dụng công nghệ. Một mô hình tổ chức hiện đại phải tận dụng được tối đa đặc thù của công nghệ chuyên ngành và ưu thế của công nghệ số, đồng thời hình thành được nền tảng văn hóa doanh nghiệp, văn hóa kinh doanh và văn hóa cộng đồng phù hợp với xã hội số.

Chính sự chuyển dịch này quyết định khả năng đổi mới toàn diện của doanh nghiệp, cũng như đóng góp vào việc hình thành lực lượng sản xuất mới của quốc gia - một nhiệm vụ mang ý nghĩa chiến lược trong dài hạn.

Công nghệ số - con đường “lột xác” trong mùa xuân mới

Trong bối cảnh “không thay đổi sẽ bị bỏ lại phía sau”, câu hỏi đặt ra cho mỗi doanh nghiệp là: nên ưu tiên đầu tư vào công nghệ nào để vừa tồn tại, vừa phát triển bền vững?

Nguồn nhân lực số - “mùa xuân bền vững” của doanh nghiệp trong kỷ nguyên công nghệ.

Theo ông Vũ Hoàng Liên, nền tảng vẫn phải bắt đầu từ công nghệ chuyên ngành - lĩnh vực cốt lõi gắn với hoạt động sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp. Mỗi ngành nghề đều có đặc thù và độ phức tạp riêng, đòi hỏi doanh nghiệp phải biết kế thừa, đổi mới và cập nhật công nghệ một cách có chọn lọc.

Tuy nhiên, khi công nghệ chuyên ngành được kết hợp với công nghệ số, một cấp độ phát triển mới sẽ được mở ra.

“Với doanh nghiệp, công nghệ chuyên ngành vẫn là công nghệ cốt lõi. Tuy nhiên, khi kết hợp với công nghệ số, chúng ta sẽ tạo ra một thế hệ công nghệ mới có tính chuẩn mực, logic, thông minh, linh hoạt và giàu dữ liệu trải nghiệm. Ở tầm quốc gia, công nghệ số vừa là hạ tầng, vừa liên kết và gia tăng giá trị ứng dụng của các công nghệ khác, mở ra cơ hội phát triển lớn hơn nhiều lĩnh vực truyền thống”, ông Vũ Hoàng Liên nhấn mạnh.

Không chỉ với doanh nghiệp, ở quy mô quốc gia, công nghệ số đang được xác định là lĩnh vực ưu tiên đầu tư chiến lược. Từ phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo đến chuyển đổi số quốc gia, tất cả đều cần một nền tảng công nghệ số đủ mạnh. Đặc biệt, các lĩnh vực như hạ tầng điện toán, nền tảng xử lý và tổ chức dữ liệu được xem là “lõi của lõi”, quyết định khả năng phát triển các ngành kinh tế số khác.

Thực tế cho thấy, dù chuyển đổi số đã trở thành xu hướng tất yếu, nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn lúng túng. Rào cản lớn nhất không chỉ nằm ở nguồn lực, mà ở chính tốc độ phát triển quá nhanh của công nghệ. Trong chuyển đổi số, công nghệ và con người luôn là động lực của nhau.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay chính là tốc độ tiến hóa của công nghệ quá nhanh, khiến con người và tổ chức không theo kịp. Vấn đề không chỉ nằm ở đầu tư hay đào tạo, mà còn ở năng lực và văn hóa để hòa vào không gian số, sống và làm việc trong môi trường số.

Dẫu vậy, bức tranh tổng thể vẫn mang gam màu tích cực. Nhiều doanh nghiệp đã đạt được những kết quả bước đầu đáng khích lệ. Môi trường sản xuất - kinh doanh đang chuyển hóa mạnh mẽ, tạo ra triển vọng và niềm tin mới cho cộng đồng doanh nghiệp.

Một minh chứng điển hình cho quá trình “lột xác” nhờ công nghệ chính là Đề án 06. Dù là đề án quốc gia, nhưng có thể hình dung như một mô hình vận hành doanh nghiệp quy mô lớn trên nền tảng số, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Những trải nghiệm từ đề án này cho thấy vai trò của công nghệ không chỉ ở hiệu quả vận hành, mà còn ở việc nâng cao niềm tin xã hội và chất lượng đời sống kinh tế - xã hội.

Nhìn về vài năm tới, bức tranh công nghệ doanh nghiệp Việt sẽ tiếp tục thay đổi, dù chưa thể có sự chuyển hóa hoàn hảo trong ngắn hạn. AI sẽ phát huy vai trò trong tương tác và khai thác dữ liệu, tham gia vào một số khâu thiết kế, nền tảng dữ liệu, điện toán đám mây trở thành trọng tâm, IoT và tự động hóa từng phần sẽ lan tỏa mạnh mẽ hơn. Song hành với cơ hội là thách thức về logic hóa, quản trị thông tin và xử lý khối dữ liệu khổng lồ.

Trong thời khắc đầu xuân, thông điệp được ông Vũ Hoàng Liên - Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam gửi gắm tới cộng đồng doanh nghiệp là hãy mạnh dạn đầu tư vào công nghệ số, gắn với sáng tạo mục tiêu phát triển và luôn đặt giá trị cốt lõi ở nguồn nhân lực. Bởi suy cho cùng, công nghệ có thể đổi thay từng ngày, nhưng chính con người mới là “mùa xuân” bền vững nhất của doanh nghiệp Việt Nam trên hành trình đi tới tương lai.

Tiến Anh