Công nghệ giúp nâng cao hiệu quả điều trị bệnh

Bác sĩ chuyên khoa I Lê Xuân Bảo, Trưởng khoa Ngoại - Tiết niệu, Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark.

Trao đổi với phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai, bác sĩ chuyên khoa I LÊ XUÂN BẢO, Trưởng khoa Ngoại - Tiết niệu, Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark (phường Long Hưng) cho biết: Sự phát triển của các kỹ thuật ít xâm lấn, đặc biệt là năng lượng laser và việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều hướng mới trong chẩn đoán, điều trị và theo dõi người bệnh.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh

* Thưa bác sĩ, những yếu tố nào làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý đường tiết niệu?

- Bệnh lý đường tiết niệu phổ biến nhất hiện nay là sỏi (sỏi thận, sỏi niệu quản, sỏi bàng quang, sỏi niệu đạo), tiếp đến là các bệnh lý ung thư đường tiết niệu như: bướu bàng quang, ung thư tuyến tiền liệt, u thận, nhiễm khuẩn đường tiết niệu. Có nhiều nguyên nhân làm gia tăng các bệnh lý đường tiết niệu. Trước hết là chế độ ăn uống, sinh hoạt và làm việc; tiếp đến là các bệnh lý liên quan đến rối loạn nội tiết và chuyển hóa. Ngoài ra, những bất thường về giải phẫu đường tiết niệu như: hẹp gây tắc nghẽn đường tiểu hoặc tình trạng đào thải nước tiểu không tốt cũng có thể tạo điều kiện hình thành sỏi.

Chúng tôi thường xuyên tiếp nhận và điều trị rất nhiều ca sỏi đường tiết niệu. Trong đó có những trường hợp sỏi có kích thước “khổng lồ”, sỏi phức tạp, chiếm trọn lòng bàng quang, lấp đầy quả thận, sỏi lớn trên vết mổ cũ... hình dáng cũng rất đa dạng, vị trí sỏi cũng có nhiều trường hợp rất phức tạp làm cho việc phẫu thuật tiếp cận tán sỏi khó khăn.

* Việc để sỏi tiết niệu hoặc các bệnh lý đường tiết niệu kéo dài mà không được điều trị có thể gây ra những hậu quả gì, thưa bác sĩ?

- Sỏi có thể gây tắc nghẽn dòng nước tiểu dẫn đến đau, tiểu máu, nhiễm khuẩn đường tiết niệu và trong trường hợp kéo dài có thể làm suy giảm chức năng thận. Đặc biệt, khi có tắc nghẽn đường tiểu gây nhiễm khuẩn, tình trạng bệnh có thể diễn tiến nặng lên. Sỏi không được điều trị gây nhiễm khuẩn đường tiết niệu và dần dần làm giảm chức năng thận, suy thận.

Đối với nhiễm khuẩn đường tiết niệu, nếu không điều trị, trong một số trường hợp nặng có thể dẫn đến nhiễm khuẩn huyết, đe dọa tính mạng.

Với các bệnh lý u bướu, việc phát hiện muộn cũng làm mất đi cơ hội điều trị ở giai đoạn sớm. Chẳng hạn, tiểu máu là một trong những dấu hiệu thường gặp của ung thư đường tiết niệu như: u bàng quang, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư thận...

Một ca phẫu thuật điều trị bệnh lý đường tiết niệu tại Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark.

Ứng dụng công nghệ trong chẩn đoán, điều trị

* Công nghệ laser đang được ứng dụng như thế nào trong điều trị các bệnh lý tiết niệu, thưa bác sĩ?

 - Sự ra đời của công nghệ laser được xem là một cuộc cách mạng, bước  tiến quan trọng của ngành tiết niệu. Laser giúp điều trị các bệnh lý tiết niệu ít xâm lấn. Tại Bệnh viện Đại học Y dược Shing Mark, năng lượng laser được sử dụng trong điều trị tán sỏi thận, tán sỏi niệu quản và tán sỏi bàng quang. Laser cũng được sử dụng trong điều trị một số trường hợp hẹp đường tiểu như: hẹp niệu đạo, hẹp niệu quản... giúp hạn chế phải thực hiện phẫu thuật mở, hiệu quả, ít đau, rút ngắn thời gian điều trị. Ngoài ra, năng lượng laser còn được ứng dụng trong điều trị một số bệnh lý u bướu như: u bàng quang giai đoạn sớm, bóc tuyến tiền liệt ở nam giới.

Với sỏi, tùy vị trí, kích thước và đặc điểm của sỏi, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp. Những kỹ thuật như: nội soi mềm, tán sỏi qua da bằng đường hầm nhỏ MINI PCNL; nội soi tán sỏi thận bằng ống soi mềm, hay nội soi ngược dòng tán sỏi niệu quản giúp tiếp cận và xử lý sỏi qua đường tự nhiên, giảm mức độ xâm lấn so với phẫu thuật mở.

* Còn AI đóng vai trò như thế nào trong điều trị bệnh lý đường tiết niệu?

- AI hiện nay chủ yếu đóng vai trò công cụ hỗ trợ, chứ chưa thể thay thế bác sĩ. AI có thể hỗ trợ trong chẩn đoán, phân tích hình ảnh, lập kế hoạch điều trị và theo dõi người bệnh.

Trong lĩnh vực tiết niệu, khi kết hợp những công nghệ hỗ trợ như AI với các phương tiện điều trị hiện đại như năng lượng laser sẽ nâng cao hiệu quả điều trị, giúp bác sĩ có thêm công cụ hỗ trợ trong quá trình đánh giá và đưa ra quyết định chuyên môn phù hợp và hiệu quả hơn.

* Theo bác sĩ, xu hướng phát triển của ngành tiết niệu trong thời gian tới sẽ như thế nào?

 - Trong bối cảnh y học hiện đại phát triển như hiện nay, việc  phát triển và ứng dụng công nghệ laser, AI trong điều trị các bệnh lý đường tiết niệu là rất cần thiết. AI ngày càng được ứng dụng nhiều hơn trong các lĩnh vực như: chẩn đoán hình ảnh, lập kế hoạch điều trị và theo dõi người bệnh... Trong khi đó, các kỹ thuật điều trị ít xâm lấn bằng laser, nội soi mềm và những phương pháp can thiệp hiện đại sẽ tiếp tục được phát triển nhằm giảm tổn thương cho người bệnh và rút ngắn thời gian hồi phục.

* Bác sĩ có khuyến cáo gì đối với người dân để phòng ngừa và phát hiện sớm bệnh lý đường tiết niệu?

 - Người dân không nên chủ quan với những dấu hiệu bất thường khi đi tiểu như: đau buốt, tiểu nhiều lần, tiểu khó, tiểu máu, đau vùng hông lưng hoặc đau vùng bụng dưới. Đặc biệt, nam giới lớn tuổi có triệu chứng tiểu khó, tiểu yếu, tiểu nhiều lần về đêm cần được thăm khám để đánh giá tình trạng tuyến tiền liệt và đường tiểu. Đối với người từng bị sỏi, cần tìm nguyên nhân hình thành sỏi và tuân thủ hướng dẫn về chế độ ăn uống, sinh hoạt cũng như tái khám định kỳ để hạn chế tái phát. Quan trọng nhất là không nên tự điều trị kéo dài tại nhà hoặc chờ đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng mới đi khám.