Công nghệ đánh thức sáng tạo

Gia tăng giá trị kinh tế

Cá thòi lòi là loài thủy sản đặc trưng của tỉnh Cà Mau, có giá trị kinh tế cao nhưng đang dần bị cạn kiệt theo sự biến đổi của môi trường. Ðề tài nghiên cứu về bảo tồn và hướng tới nuôi thương phẩm cá thòi lòi biển của nhóm tác giả Trần Thanh Lâm, Ðinh Minh Quang và Nguyễn Hữu Ðức Tôn, giảng viên Trường Ðại học Bạc Liêu và Trường Sư phạm, Ðại học Cần Thơ không chỉ góp phần bảo tồn được giống loài đặc trưng bản địa mà còn mở ra hướng đi mới trong sản xuất của người dân trên địa bàn tỉnh.

TS Trần Thanh Lâm, giảng viên Trường Ðại học Bạc Liêu, triển khai đến sinh viên kết quả nghiên cứu đề tài bảo tồn và hướng tới nuôi thương phẩm cá thòi lòi biển.

TS Trần Thanh Lâm, giảng viên Trường Ðại học Bạc Liêu, đồng tác giả đề tài, cho biết: "Hiện nhóm đã nghiên cứu tương đối đầy đủ về đặc điểm dinh dưỡng, sinh sản, quần thể và cấu trúc, tập tính sinh sản. Ðây là thành công bước đầu, tạo tiền đề tiến tới sinh sản nhân tạo và nuôi cá bột, cá giống để cung cấp cho người dân nuôi thương phẩm".

Hòa cùng xu thế phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn, nhóm nghiên cứu của TS Mai Như Phương, Khoa Nông nghiệp và Thủy sản, Trường Ðại học Bạc Liêu, đã ứng dụng dịch trích cỏ hôi (tên gọi khác là cỏ cứt heo, tên khoa học Ageratum conyzoides L) trong kích thích tính kháng bệnh cháy bìa lá lúa do vi khuẩn, đạt hiệu quả cao, tiết kiệm. TS Mai Như Phương chia sẻ, qua kết quả thực nghiệm cho thấy giải pháp rất hiệu quả, giúp cây tạo ra tính kháng bệnh, quan trọng là người dân rất dễ tự thực hiện ở nhà, nguyên liệu có sẵn và nhiều trong tự nhiên. Giải pháp không chỉ góp phần bảo vệ môi trường, mà còn giúp giảm chi phí sản xuất cho người dân khoảng 2 triệu đồng/ha.

TS Mai Như Phương hướng dẫn sinh viên cách sử dụng dịch trích từ cỏ hôi để phòng bệnh do vi khuẩn và nấm trên lúa.

PGS.TS Tiền Hải Lý, Phó Hiệu trưởng Trường Ðại học Bạc Liêu, cho biết, trường luôn xác định 3 trụ cột chính là đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng. Trên nền tảng đó, những năm qua, số lượng các đề tài nghiên cứu, ý tưởng ÐMST năm sau luôn cao hơn năm trước.

Trên những cánh đồng, đầm tôm, việc ứng dụng KHCN đã gặt hái được nhiều "quả ngọt". Nổi bật có giải pháp WioT - Nền tảng quản lý toàn diện và truy xuất nguồn gốc cho nuôi trồng thủy sản công nghệ cao và OxyBoost - thiết bị tạo oxy siêu nhỏ trong nước của ông Huỳnh Công Tấn, Giám đốc Công ty TNHH Wesolife, cùng đồng nghiệp phát triển.

Ông Tấn chia sẻ, sản phẩm nghiên cứu OxyBoost đã được thương mại hóa và bán trên thị trường trong tỉnh, trong nước, cả thị trường nước ngoài thông qua nền tảng điện tử. Ðây là giải pháp được phát triển nhờ tận dụng những gì có sẵn trên thị trường, chỉ sản xuất ra bộ phận cốt lõi để tối ưu hóa chi phí trong nuôi trồng thủy sản, góp phần giảm giá thành, truy xuất được nguồn gốc thủy sản nuôi.

Những đề tài nghiên cứu khoa học, ý tưởng ÐMST thời gian qua đã góp phần đưa nông nghiệp Cà Mau từng bước hội nhập xu hướng chung của cả nước và thế giới.

Ông Huỳnh Công Tấn giới thiệu về giải pháp WioT - Nền tảng quản lý toàn diện và truy xuất nguồn gốc cho nuôi trồng thủy sản công nghệ cao.

Phục vụ lợi ích cộng đồng

Bên cạnh lĩnh vực nông nghiệp, thời gian qua, nhiều đề tài, dự án KHCN, ý tưởng ÐMST trên các lĩnh vực như: công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông; cơ khí, tự động hóa, xây dựng và giao thông vận tải; y dược; giáo dục và đào tạo được triển khai thực hiện và mang về hiệu quả khi đi vào thực tiễn.

Xuất phát từ nhu cầu của người dân được cung cấp nước đạt tiêu chuẩn và liên tục 24/24, sau thời gian học hỏi và nghiên cứu, ông Ðào Công Ðà, Trưởng bộ phận bảo trì Công ty Cổ phần Cấp nước Bạc Liêu, đã cho ra đời “Ứng dụng web scada tập trung - Giải pháp số hóa trong nhà máy sản xuất nước sạch”. Kể từ khi ứng dụng này được triển khai đã tích hợp được tất cả hệ thống hiện hữu đang hoạt động riêng lẻ của các nhà máy vào hệ thống web scada tập trung. Từ đó, giúp ban lãnh đạo công ty có thể theo dõi tất cả thông số của nhà máy để có chỉ đạo phù hợp trong quá trình điều hành, nhất là trong những tình huống đột xuất.

Ông Lưu Văn Hiến, Giám đốc Xí nghiệp sản xuất nước sạch khu vực phường Bạc Liêu và phường Vĩnh Trạch, cho biết: "Web scada tập trung được ứng dụng trong vận hành hệ thống nước lẻ tại các phường Bạc Liêu, Vĩnh Trạch và Hiệp Thành, qua đó tiết kiệm được thời gian, đảm bảo cấp nước cho người dân 24/24 với chất lượng nước đạt tiêu chuẩn của Bộ Y tế".

Giải pháp máy bơm tưới nước tự động kết nối qua kênh phụ của ống nội soi mềm ứng dụng trong kỹ thuật nội khoa - chuyên ngành tiêu hóa, đang được triển khai ứng dụng hiệu quả tại Bệnh viện Ða khoa Cà Mau.

Cũng hướng đến phục vụ người dân, những ý tưởng sáng tạo trên lĩnh vực y tế được áp dụng, mang lại lợi ích lớn cho bệnh nhân và cả đội ngũ làm chuyên môn. Trong số đó, phải kể đến giải pháp máy bơm tưới nước tự động kết nối qua kênh phụ của ống nội soi mềm ứng dụng trong kỹ thuật nội khoa - chuyên ngành tiêu hóa và giải pháp máy đếm số giọt dịch truyền do chính đội ngũ y, bác sĩ và điều dưỡng Bệnh viện Ða khoa Cà Mau tự chế, đã và đang được ứng dụng hiệu quả tại bệnh viện.

Không nằm trên bàn giấy với những con số vô hồn, những đề tài nghiên cứu khoa học ra đời từ nhu cầu thực tiễn đã quay lại phục vụ đời sống, mang đến những kỳ vọng về bước đột phá ứng dụng KHCN cho kinh tế - xã hội phát triển nhanh và bền vững.

UBND tỉnh đã chấp thuận việc tổ chức hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Cà Mau 2 năm 1 lần, nhằm động viên và tôn vinh những sáng kiến có hiệu quả, đồng thời hỗ trợ các tác giả trong chứng nhận sở hữu trí tuệ, hoàn thiện ý tưởng, cũng như trong khởi nghiệp để tăng tính cạnh tranh, góp phần vào sự phát triển của tỉnh nhanh và bền vững hơn.

ThS Mai Hữu Chinh,

Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cà Mau.

Nguyễn Phú - Chí Diện