Cổng làng trăm tuổi được 'nhấc bổng' bằng kích thủy lực

Cổng làng Nhật Tảo nằm bên đường An Dương Vương, thuộc phường Phú Thượng, Hà Nội. Công trình nằm cạnh ngôi đình hơn 600 năm tuổi, tạo nên không gian kiến trúc đặc trưng của làng cổ ven sông Hồng.

Cổng làng Nhật Tảo giữa không gian đô thị hiện đại. Ảnh: T.Anh

Theo người dân địa phương, sau nhiều lần đường An Dương Vương được nâng cốt, nền khu vực cổng làng thấp hơn mặt đường khoảng một mét. Tình trạng này không chỉ gây bất tiện cho việc đi lại mà còn ảnh hưởng đến cảnh quan chung của đình và làng cổ.

Cốt nền cổng làng thấp hơn khu vực xung quanh. Ảnh: T.Anh

Thay vì phá bỏ công trình cũ để xây dựng cổng mới, các bô lão và người dân trong làng thống nhất lựa chọn phương án nâng nguyên khối. Cổng được chống đỡ bằng hệ thống dầm thép trước khi triển khai các công đoạn kỹ thuật.

Cổng làng được gia để đảm bảo an toàn trong quá trình nâng. Ảnh: T.Anh

Cổng làng được xây dựng năm 1924, nổi bật với các mảng phù điêu, hoa văn, con giống cùng hệ thống lan can và trụ biểu mang dấu ấn kiến trúc đầu thế kỷ XX. Nhiều chi tiết đã nhuốm màu thời gian nhưng vẫn giữ được hình dáng ban đầu.

Những hoa văn cổ còn lưu giữ trên cổng làng. Ảnh: T.Anh

Đơn vị thi công bố trí dầm bê tông, dầm thép và nhiều kích thủy lực tại các vị trí chịu lực. Công trình được nâng từng centimet, đồng thời liên tục kiểm tra độ cân bằng nhằm hạn chế nguy cơ nứt vỡ, xô lệch kết cấu cũ.

Hệ thống kích thủy lực nâng cổng từng centimet. Ảnh: T.Anh

Sau khi được nâng lên cao độ phù hợp, phần móng phía dưới cổng được xây bổ sung và gia cố. Các hạng mục tiếp theo gồm xử lý bề mặt, trát chít những vị trí xuống cấp, chỉnh trang tường gạch và phục hồi không gian xung quanh.

Phần móng mới được xây dưới chân cổng. Ảnh: T.Anh

Nhìn từ phía trong, cổng làng vẫn giữ nguyên hình dáng, hệ vòm và hai hàng câu đối cổ. Phương án nâng nguyên khối giúp bảo tồn tối đa vật liệu, kết cấu cùng những dấu tích gắn với nhiều thế hệ người dân Nhật Tảo.

Hệ vòm và câu đối được giữ nguyên trạng. Ảnh: T.Anh

Ông Nguyễn Văn Bảy, Trưởng tiểu ban Di tích lịch sử Nhật Tảo, cho biết: "Cổng làng mang hồn cốt của làng, chứng kiến biết bao người con sinh ra, lớn lên, đi xa rồi trở về. Nếu phá đi xây mới thì dấu tích người xưa để lại sẽ không còn nguyên vẹn. Vì vậy, các cụ bô lão và nhân dân thống nhất giữ nguyên công trình, nâng lên cho phù hợp với cốt đường và tổng thể cảnh quan của đình làng".

Kinh phí nâng và trùng tu cổng làng dự kiến hơn 500 triệu đồng, được huy động từ nguồn xã hội hóa do người dân đóng góp. Sau khi hoàn thành phần nâng, công trình sẽ tiếp tục được chỉnh trang, bảo tồn các bức hoành phi, câu đối và những chi tiết kiến trúc nguyên gốc.

Cổng làng hơn 100 năm tuổi chờ hoàn thiện trùng tu. Ảnh: T.Anh