Cơ hội phát triển kinh tế bạc
Đà Nẵng hiện có hơn 418.000 người cao tuổi, chiếm 13,65% dân số. Trong bối cảnh dịch vụ, du lịch và tiêu dùng giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng, đây không chỉ là nhóm dân số cần được quan tâm chăm sóc mà còn là thị trường tiêu dùng giàu tiềm năng.

Phường Hòa Khánh khám sức khoẻ miễn phí cho người cao tuổi. Ảnh: K.N
“Thế hệ bạc” gặp thành phố dịch vụ
Với số lượng người cao tuổi được thống kê năm 2026, có thể thấy yêu cầu chăm sóc sức khỏe, an sinh xã hội và thích ứng với quá trình già hóa dân số ngày càng lớn. Trong số hơn 418.000 người cao tuổi, thành phố có hơn 25.900 người cao tuổi là chủ các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nghề truyền thống, tiểu thủ công nghiệp. Điều đó cho thấy một bộ phận đáng kể người cao tuổi vẫn tích cực tham gia đời sống kinh tế.
Nếu chỉ nhìn già hóa dân số từ phía chi phí chăm sóc, chúng ta có thể bỏ qua sự hình thành của một nhóm khách hàng có nhu cầu ngày càng đa dạng. Đó cũng là một cách để hiểu về “kinh tế bạc” - những hoạt động kinh tế gắn với nhu cầu, tiêu dùng và sự tham gia của người cao tuổi.
Kinh tế bạc có thể được nói đến ở nhiều địa phương, nhưng với Đà Nẵng, câu chuyện này có một nền tảng riêng. Dịch vụ là một trong những trụ cột của kinh tế thành phố. Đà Nẵng đang chứng kiến hai chuyển động cùng lúc: quy mô người cao tuổi đã vượt 418.000 người và thị trường dịch vụ - tiêu dùng tiếp tục mở rộng. Nơi hai chuyển động ấy gặp nhau chính là một phần dư địa của kinh tế bạc.
Thế mạnh du lịch có thể mở ra những sản phẩm nghỉ dưỡng, trải nghiệm phù hợp với khách lớn tuổi. Y tế có thể kết nối với chăm sóc sức khỏe, phục hồi và nghỉ dưỡng. Thương mại, vận tải, tài chính, văn hóa - giải trí và dịch vụ số cũng có thể tìm thấy những nhóm khách hàng mới.
Tháng 5/2026, hội nghị kinh doanh toàn cầu tại Đà Nẵng đã chọn chủ đề “Đổi mới - sáng tạo - dành cho thế hệ bạc”, tập trung vào các nội dung như đô thị thân thiện với người cao tuổi, công nghệ chăm sóc sức khỏe, cộng đồng sống hiện đại, du lịch y tế và thu hút đầu tư.
Điều đó cho thấy kinh tế bạc đã bắt đầu bước ra khỏi phạm vi của một vấn đề dân số để trở thành câu chuyện của thị trường, dịch vụ và đầu tư tại Đà Nẵng. Nhưng tiềm năng chưa đồng nghĩa με một thị trường hoàn chỉnh.
Một điều dễ mắc phải khi nói về kinh tế bạc là xem tất cả những người từ 60 tuổi trở lên như một nhóm khách hàng đồng nhất. Một người vừa bước qua tuổi 60, vẫn làm việc, thường xuyên đi du lịch, sử dụng điện thoại thông minh có thể có nhu cầu rất khác với một người ở tuổi 80 gặp khó khăn trong di chuyển. Người có lương hưu ổn định cũng có cách lựa chọn dịch vụ khác người phụ thuộc nhiều vào con cái.
Sự khác biệt ấy càng đáng chú ý trong không gian Đà Nẵng hiện nay. Sau hợp nhất, địa bàn thành phố trải từ khu vực đô thị, đồng bằng đến miền núi. Điều kiện tiếp cận dịch vụ của người cao tuổi vì thế cũng không giống nhau.
Thu nhập, sức khỏe, khả năng di chuyển, mức độ sử dụng công nghệ và hoàn cảnh gia đình tiếp tục tạo nên những khác biệt. Vì vậy, hơn 418.000 người cao tuổi không thể được xem như một khối thị trường duy nhất. Muốn khai thác tiềm năng kinh tế bạc, trước hết cần nhận diện những nhóm người tiêu dùng khác nhau và nhu cầu thực sự của họ.
Hiểu “người tiêu dùng bạc”
Một thành phố mạnh về dịch vụ chưa hẳn là một thành phố có dịch vụ thân thiện với người cao tuổi. Kinh tế bạc không đơn giản là mở thêm cơ sở dưỡng lão hay tạo sản phẩm gắn nhãn “dành cho người cao tuổi”.
Đó là quá trình thị trường dịch vụ thích ứng với một cơ cấu khách hàng đang thay đổi. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với Đà Nẵng bởi những thế mạnh về du lịch, y tế, thương mại, vận tải, tài chính và công nghệ đều có khả năng tham gia thị trường này.
Thành phố không nhất thiết phải bắt đầu phát triển kinh tế bạc bằng những dự án lớn. Điểm khởi đầu có thể là hiểu hành vi tiêu dùng người cao tuổi trên địa bàn thành phố.
Họ sử dụng những dịch vụ nào? Mức chi tiêu ra sao? Ai quyết định lựa chọn - bản thân người cao tuổi, con cái hay cả gia đình? Điều gì khiến họ tin tưởng một nhà cung cấp? Rào cản lớn nhất là giá cả, khoảng cách, chất lượng hay công nghệ?
Câu trả lời có thể giúp doanh nghiệp nhận diện những nhu cầu chưa được đáp ứng. Du lịch có thể thiết kế sản phẩm phù hợp với từng nhóm khách lớn tuổi. Ngân hàng có thể rà soát trải nghiệm tại quầy và trên ứng dụng.
Các đơn vị vận tải, trung tâm thương mại, cơ sở văn hóa - thể thao có thể đánh giá mức độ thuận tiện đối với khách hàng cao tuổi. Y tế có thể kết nối tốt hơn chăm sóc sức khỏe, phục hồi với nghỉ dưỡng và các dịch vụ nâng cao chất lượng sống.
Ở cấp độ thành phố, hiểu nhu cầu và hành vi của người cao tuổi còn giúp kết nối những thế mạnh Đà Nẵng đang có, từ du lịch, y tế, thương mại, công nghệ và chất lượng sống thành một hệ sinh thái dịch vụ phù hợp với một xã hội đang già hóa.
Đà Nẵng lâu nay gắn với mục tiêu xây dựng thành phố đáng sống. Vì thế, trong một xã hội sống lâu hơn, “đáng sống” cũng cần được nhìn từ trải nghiệm của những người ở tuổi 60, 70 hay 80 như: họ có dễ dàng đi lại, mua sắm, du lịch, sử dụng dịch vụ, tiếp cận công nghệ và tiếp tục tham gia đời sống thành phố hay không.
Bởi vậy, câu hỏi đặt ra không chỉ là “thành phố cần chăm sóc người cao tuổi như thế nào?”, mà là “một thành phố dịch vụ cần thay đổi như thế nào để phục vụ tốt hơn những người tiêu dùng đang cùng thành phố già đi?”. Đây có thể là điểm khởi đầu để Đà Nẵng khai mở tiềm năng của kinh tế bạc
Tại hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc diễn ra ngày 16/11/2026, Chính phủ xác định Đà Nẵng là một trong 5 địa phương được lựa chọn triển khai thí điểm mô hình kinh tế bạc, cùng với Hà Nội, Thái Nguyên, Thành phố Hồ Chí Minh và An Giang. Đây là cơ hội để thành phố khai thác tiềm năng từ thị trường người cao tuổi, phát triển các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, du lịch nghỉ dưỡng và phát huy nguồn lực lao động lớn tuổi.

