Cơ hội bứt phá sản phẩm mới của thủy sản Việt Nam

Các sản phẩm thủy sản Việt Nam được quảng bá tại Triển lãm Thủy sản toàn cầu, Tây Ban Nha. (Ảnh: THANH MAI)

Trong bối cảnh thị trường xuất khẩu thủy sản thế giới có nhiều biến động, cá rô phi nổi lên như một ngành hàng chiến lược để Việt Nam đa dạng hóa sản phẩm xuất khẩu và gia tăng giá trị bền vững.

Mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng phái đoàn Đại sứ quán Mỹ đã họp bàn để triển khai dự án “Đối tác chuỗi giá trị nuôi trồng thủy sản Mỹ-Việt Nam”. Theo đó, phía Mỹ sẽ đầu tư hơn 15,2 triệu USD, thực hiện dự án trong 5 năm. Dự án hướng đến mục tiêu nâng sản lượng cá rô phi đạt khối lượng tích lũy 1,21 triệu tấn, đem lại tổng giá trị bán hàng 1,25 tỷ USD. Bắt đầu từ tháng 3/2026, dự án triển khai tại khu vực Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long, kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích trực tiếp cho hơn 24.000 người, bao gồm các hộ nuôi, trang trại, nhà máy chế biến,…

Đánh giá về ý nghĩa của dự án, ông Phùng Đức Tiến, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường cho biết, đây là bước đi “đúng và trúng”, tạo nguồn lực quan trọng để thực hiện kế hoạch phát triển cá rô phi đến năm 2030. Dự án tạo điều kiện nâng cao chuỗi giá trị, đồng thời mở rộng hơn nữa thương mại cá rô phi sang thị trường Mỹ, các nước châu Âu và chính thị trường nội địa Việt Nam.

Chuyên gia thị trường Phương Linh, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi sang Mỹ trong năm 2025 đã tăng trưởng vượt bậc 173% so với năm 2024, đem về hơn 53 triệu USD, đưa Mỹ trở thành thị trường nhập khẩu mặt hàng cá rô phi Việt Nam lớn nhất. Với tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi đạt 99 triệu USD trong năm 2025, tăng hơn 140% so với năm 2024, Việt Nam đã nổi lên như một điểm sáng mới trên bản đồ cá rô phi toàn cầu.

Đáng chú ý, ngoài các thị trường truyền thống, doanh nghiệp Việt Nam đang đẩy mạnh xuất khẩu cá rô phi tới nhiều thị trường khác, trong đó có Trung Đông và Brazil. Tại khu vực Trung Đông, xuất khẩu cá rô phi năm 2025 đạt gần 9 triệu USD, tăng khoảng 400% so với năm trước, trong đó Saudi Arabia đạt 8 triệu USD, tăng tới 670%. Việc cá rô phi thâm nhập được vào thị trường Brazil, một nước xuất khẩu cá rô phi hàng đầu thế giới, đem về 11 triệu USD trong năm 2025 là tín hiệu tích cực, phản ánh khả năng cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ của cá rô phi Việt Nam trong bối cảnh thị trường toàn cầu tái cấu trúc.

Để tiếp tục phát triển hơn nữa trong năm 2026, tại những thị trường hàng đầu thế giới như Mỹ, khu vực Trung Đông và Liên minh châu Âu (EU), sản phẩm cá rô phi của Việt Nam phải đáp ứng được các tiêu chuẩn rất khắt khe, từ chất lượng thịt, an toàn thực phẩm cho đến những chứng nhận nuôi trồng, sản xuất bền vững (GlobalGAP, BAP hay ASC). Điều đó đòi hỏi chuỗi sản xuất phải đạt chuẩn toàn diện, từ con giống đến chế biến.

Cá rô phi đang bước vào giai đoạn phát triển thuận lợi khi nhu cầu thị trường thế giới ngày càng ưa chuộng sản phẩm thịt trắng, giàu protein, dễ chế biến và giá cả phải chăng. Phó Tổng Giám đốc Viet Nhat Group, ông Nguyễn Đăng Ngọc cho biết, để tận dụng tốt cơ hội thị trường, Việt Nam cần tập trung đẩy nhanh xây dựng chuỗi liên kết khép kín, từ con giống, vùng nuôi đến chế biến và tiêu thụ. Cùng với đó là đầu tư hệ thống kho lạnh, logistics hiện đại, chuẩn hóa quy trình sản xuất và nâng cấp tiêu chuẩn chất lượng trong toàn chuỗi. Khi đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế cao cấp, cá rô phi hoàn toàn có thể vươn lên tầm cao mới trong thời gian tới.

Với xu thế tiêu dùng xanh và bền vững trên thế giới, xuất khẩu cá rô phi đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, trở thành sản phẩm chủ lực mới của thủy sản Việt Nam bên cạnh các mặt hàng tôm và cá tra, tạo nên thế cân bằng mới vững chắc cho cơ cấu ngành thủy sản trong tương lai.

LÊ QUÂN