Chuyển đổi cây trồng ngắn ngày vụ đông xuân

Nông dân xã Quảng Phú chủ động chuyển đổi đất trồng lúa cao cạn sang trồng khoai lang vụ đông xuân

Gia đình ông Bùi Ngọc Anh, thôn Quảng Hà, xã Nâm Nung có 2 ha đất tại cánh đồng Đắk Rền. Cánh đồng này, những năm gần đây thường xảy ra tình trạng khô hạn, thiếu nước. Ông Anh đã chủ động chuyển đất trồng lúa sang trồng khoai lang hoặc ngô. Theo ông Anh, trồng khoai, ngô muốn hiệu quả thì cũng phải tưới nước vào các thời kỳ cao điểm nắng nóng nhưng lượng nước ít hơn so với trồng lúa. Trong điều kiện nguồn nước không bảo đảm thì trồng khoai lang, ngô sẽ hiệu quả hơn, giảm thiểu rủi ro đầu tư ban đầu như mất lúa giống, rồi thiếu nước vào giai đoạn lúa làm đòng, trổ bông. Trung bình, với 2 ha đất trồng luân phiên khoai, ngô, gia đình cũng có mức thu nhập khoảng 200 triệu đồng.

Theo Phòng Kinh tế, UBND xã Nâm Nung, những năm qua, người dân đã từng bước chủ động trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nhiều nhất là ở vụ đông xuân, hè thu, ước tính mỗi năm có hàng trăm héc ta. Hiện nay, địa phương đang tích cực vận động bà con sản xuất theo hướng chuyển đổi đồng loạt một cây trồng, một giống nhằm đồng bộ với kỹ thuật, chăm sóc, đồng thời áp dụng các kỹ thuật tưới tiết kiệm nước. Mục tiêu hướng tới là tạo sản phẩm đồng đều và chất lượng tốt hơn, nâng cao thu nhập cho người dân. Tương tự, theo Hội Nông dân xã Quảng Phú, với điều kiện thực tế tại các vùng sản xuất xảy ra tình trạng thiếu nước tưới phải bỏ vụ, năng suất cây trồng thấp thì việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng những năm qua chứng minh là phù hợp. Tại một số cánh đồng thường xuyên có nguy cơ thiếu nước cao, người dân đã chuyển sang trồng khoai lang, bí đỏ, ngô, đậu đỗ, rau màu.

Theo số liệu của ngành chức năng, vụ đông xuân những năm gần đây, mỗi năm có khoảng 100 - 300 ha đất trồng lúa, đất cao cạn của người dân ở các xã, phường khu vực phía Tây tỉnh được chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện nguồn nước. Một số loại cây được trồng thay thế nhiều như ngô, khoai lang, đậu đỗ, rau xanh. Hoạt động chuyển đổi cây trồng được linh hoạt triển khai phù hợp với thực tiễn của từng khu vực cụ thể tại các cánh đồng. Song song đó, chuyển đổi cơ cấu giống cũng được chú trọng với những giống mới có phẩm chất như chống chịu tốt với sâu bệnh, biến đổi khí hậu, thời gian sinh trưởng ngắn, cho năng suất cao.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, để bảo đảm an toàn sản xuất, hoạt động chuyển đổi cơ cấu cây trồng đối với đất trồng lúa, tại những vùng có nguy cơ khô hạn, không đủ lượng nước tưới phục vụ vào cuối vụ đông xuân là điều cần thiết. Sở đã hướng dẫn các địa phương tập trung bố trí chuyển đổi cơ cấu mùa vụ từ sản xuất 3 vụ lúa sang 2 vụ. Hoặc các địa phương bố trí thời vụ sản xuất phù hợp để tránh hạn và áp dụng kỹ thuật canh tác (định kỳ rút nước 2 - 3 lần/vụ theo từng giai đoạn phát triển của cây lúa) nhằm tiết kiệm nguồn nước tưới; đồng thời giảm độ chua của đất, kích thích bộ rễ phát triển, tăng khả năng đẻ nhánh, khả năng chịu hạn, khả năng chống ngã đổ và tăng sức chống chịu sâu bệnh hại.

Đối với cây rau, hoa các loại và cây công nghiệp ngắn ngày, tùy thuộc vào điều kiện đất đai, mùa vụ, hệ thống tưới tiêu và đối tượng cây trồng cụ thể tại mỗi địa phương để xác định biện pháp kỹ thuật thâm canh hợp lý và bố trí lịch thời vụ phù hợp với tình hình khí hậu, thời tiết và nhu cầu thị trường. Trên đất chuyển đổi trồng lúa sang trồng màu cần chú trọng hệ thống tưới, tiêu nội đồng, không để úng cục bộ; lên luống, băng liếp thông thoáng, liên vùng; không để tình trạng cây lúa và cây màu đan xen; tùy theo thành phần cơ giới và độ màu mỡ của đất để sử dụng cân đối NPK, không để tình trạng cây trồng thừa đạm, là điều kiện để sâu bệnh hại phát triển, ảnh hưởng đến năng suất…

Hồng Thoan .