Chung tay kiến tạo môi trường số lành mạnh

Công an thành phố Đà Nẵng thường xuyên tuyên truyền trang bị kỹ năng sử dụng internet, mạng xã hội an toàn cho học sinh. Ảnh: NGỌC QUỐC

Cha mẹ bảo vệ trẻ trong thế giới số

Gia đình được xem là “lá chắn” đầu tiên, giữ vai trò then chốt trong việc định hướng thói quen sử dụng internet và phòng ngừa các rủi ro cho trẻ trên môi trường số. Thực tế cho thấy, không ít hệ quả xảy ra khi trẻ sử dụng internet thiếu kiểm soát. Đáng chú ý, phần lớn các nguy cơ này xuất phát từ việc cha mẹ giao thiết bị thông minh cho con nhưng thiếu sự giám sát và đồng hành.

Ông Nguyễn Văn Tính (phường Hải Châu) mua điện thoại cho con trai đang học cấp THCS để phục vụ học tập và liên lạc. Ban đầu, ông chỉ nhắc nhở con sử dụng hợp lý, song không đặt ra nguyên tắc cụ thể. Thời gian sau, ông nhận thấy con thường xuyên thức khuya, kết quả học tập giảm sút, dễ cáu gắt khi bị nhắc nhở.

“Thay vì cấm đoán, tôi chọn cách ngồi lại nói chuyện với con, tìm hiểu con đang xem gì, chơi gì trên mạng. Gia đình thống nhất quy ước về thời gian sử dụng thiết bị, không mang điện thoại vào phòng ngủ, ưu tiên internet cho học tập. Tôi cùng con cài đặt các chế độ kiểm soát nội dung, hướng dẫn cách nhận diện thông tin xấu, tin giả. Nhờ cách làm này, con tôi dần hình thành thói quen sử dụng internet có kiểm soát, biết tự điều chỉnh hành vi”, ông Tính chia sẻ.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Bình (xã Hòa Vang) lựa chọn giải pháp đồng hành sát sao cùng con gái đang học tiểu học. Nhận thấy con tiếp xúc với điện thoại từ sớm, bà chủ động tìm hiểu các ứng dụng, nền tảng mạng xã hội mà con thường sử dụng. Mỗi tối, bà dành thời gian ngồi cạnh con, cùng xem và trao đổi về nội dung con vừa tiếp cận.

“Tôi không cấm con sử dụng internet mà hướng dẫn con phân biệt nội dung phù hợp và không phù hợp. Gia đình hạn chế sử dụng điện thoại trong bữa ăn, tăng cường đọc sách, chơi thể thao để giảm thời gian tiếp xúc màn hình. Tôi dạy con không chia sẻ thông tin cá nhân, không kết bạn với người lạ và báo ngay cho người lớn khi gặp tình huống bất thường”, bà Bình cho biết.

Cộng đồng chung tay

Bên cạnh vai trò của gia đình, sự vào cuộc của lực lượng chức năng rất quan trọng trong việc tạo dựng môi trường mạng an toàn cho trẻ. Anh Nguyễn Bá Duân, Phó Bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên thành phố cho biết, Thành đoàn đã triển khai nhiều giải pháp nhằm đồng hành bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Trọng tâm là giáo dục, trang bị kỹ năng số cho thanh thiếu nhi.

Bảo vệ an toàn cho trẻ trên không gian mạng cần sự chung tay của cộng đồng. Ảnh: NGỌC QUỐC

Các cấp bộ Đoàn tổ chức diễn đàn, sinh hoạt chuyên đề tại trường học, khu dân cư, giúp trẻ nhận diện thông tin xấu, độc, hành vi lừa đảo trên mạng xã hội. Thành đoàn phối hợp lực lượng công an, ngành giáo dục tập huấn kỹ năng sử dụng internet an toàn, ứng xử văn minh trên môi trường số. Cùng với đó, các câu lạc bộ kỹ năng số, đội hình thanh niên tình nguyện được phát huy để lan tỏa thông điệp tích cực, xây dựng nội dung lành mạnh trên mạng xã hội.

Trong khi đó, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng triển khai chiến dịch “Không một mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến”. Chiến dịch nhằm nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ trước nguy cơ xâm hại, lừa đảo, bạo lực trên không gian mạng, đồng thời huy động sự đồng hành của nhà trường, gia đình và xã hội trong bảo vệ trẻ em.

Điểm nhấn là hoạt động phát động chiến dịch và cuộc thi thiết kế infographic tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong học sinh, giáo viên và cộng đồng. Công an thành phố còn phối hợp tuyên truyền trực tiếp tại hơn 80 điểm trường, thu hút gần 40.000 học sinh, giáo viên, phụ huynh tham gia.

Ở cơ sở, lực lượng công an lồng ghép tuyên truyền cộng đồng, đăng tải rộng rãi trên mạng xã hội. Trên không gian mạng, chiến dịch lan tỏa hơn 150 trang, kênh, tạo hiệu ứng truyền thông tích cực. Qua đó, nâng cao nhận thức, kỹ năng tự bảo vệ trẻ em, góp phần phòng ngừa xâm hại, lừa đảo, bạo lực.

Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cho biết, hiện nay học sinh có điều kiện tiếp cận mạng xã hội từ rất sớm, trong khi khả năng phân biệt đúng - sai, tốt - xấu còn hạn chế. Đây chính là điểm yếu để các thế lực thù địch, phần tử xấu lợi dụng không gian mạng nhằm tác động, làm lệch lạc nhận thức, từng bước lôi kéo các em đi theo những quan điểm, tư tưởng sai trái. Trong bối cảnh đó, Việt Nam tham gia và thúc đẩy Công ước Hà Nội về phòng chống tội phạm mạng, thể hiện quyết tâm cùng cộng đồng quốc tế xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh, bảo vệ người dùng, đặc biệt là nhóm dễ bị tổn thương như thanh thiếu niên, trẻ em.

Đại diện lãnh đạo Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cho hay: “Thời gian tới, chúng tôi chỉ đạo báo cáo viên phối hợp các trường tuyên truyền, giúp học sinh nhận diện rủi ro, phòng tránh nguy cơ trực tuyến. Ngoài ra, tăng cường các biện pháp nghiệp vụ, chủ động kiểm tra, giám sát không gian mạng nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm liên quan đến trẻ em. Trọng tâm là rà soát, xử lý các tài khoản, hội nhóm phát tán nội dung xấu, độc, hành vi lừa đảo, xâm hại trẻ em trên môi trường số. Qua đó, góp phần giữ vững an ninh mạng, hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến trẻ em”.

NGỌC QUỐC