Chưa được cấp sổ đỏ, người dân có phải chịu tiền chậm nộp?

Phản ánh tới cơ quan thuế, một công dân cho biết, Luật Đất đai năm 2024 quy định người sử dụng đất chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính thì chưa được Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và chưa được thực hiện các quyền theo quy định như chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp...

Công dân đặt câu hỏi, việc cơ quan thuế áp dụng quy định về tiền chậm nộp theo Luật Quản lý thuế đối với trường hợp người sử dụng đất chưa được cấp giấy chứng nhận có mâu thuẫn với Luật Đất đai hay không?

Trả lời vấn đề này, Cục Thuế (Bộ Tài chính) dẫn quy định tại khoản 3 Điều 31, khoản 3 Điều 135 Luật Đất đai năm 2024 về nghĩa vụ chung của người sử dụng đất và nguyên tắc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Cơ quan thuế cũng dẫn quy định tại điểm a khoản 2 Điều 16 Luật Quản lý thuế năm 2025 về xử lý đối với việc chậm nộp tiền thuế, khoản thu khác và nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan quản lý thuế, công chức quản lý thuế.

Trên cơ sở đó, Cục Thuế cho biết, về nguyên tắc, khi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất như chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp... người sử dụng đất phải thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định. Trừ các trường hợp được cơ quan có thẩm quyền xác định không phải thực hiện nghĩa vụ tài chính hoặc được miễn, được ghi nợ nghĩa vụ tài chính.

Đối với nghĩa vụ tài chính về đất đai thuộc khoản thu do cơ quan thuế tổ chức thu, cơ quan quản lý đất đai (Văn phòng đăng ký đất đai) có trách nhiệm chuyển thông tin về việc xác định nghĩa vụ tài chính, nghĩa vụ phải nộp ngân sách nhà nước cho cơ quan quản lý thuế để tổ chức thu.

Việc tính tiền chậm nộp đối với các khoản thuế, khoản thu khác được thực hiện theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Trường hợp chậm nộp nghĩa vụ tài chính khi thực hiện các thủ tục nêu trên, người sử dụng đất sẽ bị tính tiền chậm nộp theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 16 Luật Quản lý thuế năm 2025.

Cục Thuế: Không có mâu thuẫn giữa hai luật

Theo Cục Thuế, việc yêu cầu người sử dụng đất thực hiện nghĩa vụ về tiền chậm nộp theo Luật Quản lý thuế không tạo ra mâu thuẫn pháp lý giữa quy định về thời hạn nộp nghĩa vụ tài chính trong Luật Quản lý thuế và quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong Luật Đất đai năm 2024.

Lý do, theo Cục Thuế, Luật Đất đai năm 2024 không quy định người sử dụng đất “không phải thực hiện ngay” nghĩa vụ tài chính. Luật chỉ quy định người sử dụng đất được cấp giấy chứng nhận nhưng phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Điều này có nghĩa nghĩa vụ tài chính vẫn phải được thực hiện, còn thời hạn thực hiện được xác định theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Đối với tiền sử dụng đất, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là 30 ngày kể từ ngày phát sinh nghĩa vụ với ngân sách nhà nước/thời điểm Văn phòng đăng ký đất đai gửi thông tin đến cơ quan thuế.

Cục Thuế cũng cho rằng việc cấp giấy chứng nhận là có điều kiện. Pháp luật quy định người sử dụng đất phải hoàn thành nghĩa vụ tài chính trước khi được cấp giấy chứng nhận. Đây là điều kiện bắt buộc, không phải sự mâu thuẫn giữa các quy định.

Trong khi đó, nếu người sử dụng đất không thực hiện nghĩa vụ tài chính trong thời hạn quy định thì việc tính tiền chậm nộp theo Luật Quản lý thuế là phù hợp.

Ngoài ra, khi cơ quan thuế ra thông báo nộp tiền sử dụng đất, lệ phí trước bạ và các nghĩa vụ tài chính khác, nghĩa vụ của người dân đã được xác định. Nếu quá thời hạn ghi trên thông báo mà chưa nộp thì phát sinh tiền chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Cục Thuế phân tích, Luật Đất đai năm 2024 quy định về trình tự, thủ tục hành chính liên quan đến đất đai, như xác định điều kiện và thời điểm cấp giấy chứng nhận; trong khi Luật Quản lý thuế điều chỉnh việc thu, nộp các khoản vào ngân sách nhà nước.

Hai luật điều chỉnh những khía cạnh khác nhau của quan hệ quản lý nhà nước và bổ trợ cho nhau, không triệt tiêu hiệu lực của nhau.

Việc Nhà nước chưa cấp giấy chứng nhận hoặc chưa cho phép thực hiện các quyền như chuyển nhượng, thế chấp đối với người chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính là biện pháp quản lý về đất đai. Trong khi đó, việc tính tiền chậm nộp là nghĩa vụ tài chính phát sinh theo pháp luật thuế đối với khoản tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước.

Do đó, Cục Thuế cho rằng, kiến nghị của công dân không có cơ sở để xác định có mâu thuẫn giữa hai văn bản pháp luật.

Theo cơ quan này, quy định hiện hành đã rõ ràng: người sử dụng đất phải thực hiện nghĩa vụ tài chính trong thời hạn theo Luật Quản lý thuế và chỉ được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau khi hoàn thành nghĩa vụ này, trừ các trường hợp được ghi nợ theo quy định.