Chưa dẹp được các 'cuộc gọi rác'

10 giờ trưa, điện thoại của chị Nguyễn Thị Mai (TPHCM) liên tục đổ chuông. Đầu dây bên kia tự xưng là nhân viên một tổ chức tài chính, thông báo chị đủ điều kiện vay tín chấp với lãi suất ưu đãi. Khi chị Mai từ chối, người gọi vẫn cố thuyết phục thêm vài phút trước khi cúp máy.

“Cuộc gọi rác” vẫn xuất hiện sau khi thông tin thuê bao được chuẩn hóa. ẢNH: BÙI TUẤN

“Tôi đã chặn không biết bao nhiêu số nhưng ngày nào cũng có số mới gọi đến. Có hôm vừa chặn xong thì vài giờ sau lại nhận cuộc gọi khác, có cảm giác không thể thoát khỏi cuộc gọi rác”, chị Mai bức xúc. Tương tự, anh Trần Văn Hùng (TPHCM) cho biết thường xuyên nhận các cuộc gọi mời vay tiền, quảng cáo bất động sản. Theo anh Hùng, người gọi biết rõ họ tên, nghề nghiệp, thậm chí đề cập đến một số giao dịch tài chính trước đây của anh. Gần đây, anh còn liên tục nhận tin nhắn mời tham gia các trò đỏ đen trên mạng.

Qua tìm hiểu, một số cuộc gọi quảng cáo hiện nay không còn xuất phát từ SIM “rác” như trước mà được thực hiện thông qua các thuê bao đã đăng ký hợp lệ hoặc nền tảng gọi điện qua internet (VoIP). Một số đơn vị tiếp thị sử dụng hệ thống quay số tự động để thực hiện số lượng lớn cuộc gọi mỗi ngày. Ngoài ra, công nghệ tạo số điện thoại ảo khiến cuộc gọi hiển thị như số thông thường, làm người dùng khó phân biệt giữa cuộc gọi từ người quen, đối tác với các cuộc gọi quảng cáo hoặc lừa đảo.

Theo các chuyên gia công nghệ, việc chuẩn hóa thông tin thuê bao là giải pháp quan trọng nhưng chưa thể giải quyết triệt để tình trạng “cuộc gọi rác” và “tin nhắn rác”. Luật sư Nguyễn Thế Cương (Đoàn Luật sư TPHCM), cho rằng, sau chuẩn hóa thông tin thuê bao, SIM vẫn có thể bị cho mượn, cho thuê hoặc bị sử dụng vào mục đích phát tán cuộc gọi, tin nhắn quảng cáo nếu thiếu cơ chế giám sát hiệu quả. Cốt lõi của vấn đề nằm ở tình trạng dữ liệu cá nhân của người dùng bị thu thập và mua bán trái phép. “Nếu không kiểm soát được nguồn dữ liệu cá nhân thì cuộc gọi rác và tin nhắn rác vẫn sẽ tiếp tục tồn tại”, luật sư Nguyễn Thế Cương nêu ý kiến.

Đồng quan điểm, luật sư Nguyễn Thị Hồng Thi (Đoàn Luật sư TPHCM), nhận xét, hệ thống quản lý hiện nay vẫn thiên về kiểm soát đăng ký thuê bao, chưa giám sát hiệu quả quá trình sử dụng. Theo quy định tại Nghị định số 91/2020/NĐ-CP của Chính phủ, cuộc gọi quảng cáo chỉ được thực hiện khi người nhận đã đồng ý và không được gọi quá một lần đến cùng một số điện thoại trong vòng 24 giờ, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác. Hành vi vi phạm có thể bị xử phạt đến 30 triệu đồng. Tuy nhiên, hiệu quả thực thi phụ thuộc rất lớn vào khả năng phát hiện và xử lý hành vi vi phạm. “Để hạn chế cuộc gọi rác, tin nhắn rác, người dân nên chủ động phản ánh đến nhà mạng và cơ quan chức năng”, luật sư Nguyễn Thị Hồng Thi gợi ý.