Chủ động triển khai sản xuất vụ đông-xuân

Khẩn trương làm đất

Những ngày này, có mặt tại những cánh đồng lúa trên địa bàn tỉnh, chúng ta dễ dàng bắt gặp hình ảnh nông dân tập trung vệ sinh đồng ruộng, diệt chuột, cày ải, làm đất, chuẩn bị cho vụ gieo cấy mới. Đang kiểm tra bờ vùng, bờ thửa trên diện tích 10 mẫu (tương đương 5ha) chuẩn bị sản xuất vụ đông-xuân của gia đình, ông Nguyễn Văn Tuần, ở thôn Tiên Mỹ, xã Vĩnh Thủy, cho biết từ nhiều năm nay, gia đình ông tham gia liên kết với Công ty CP Tổng Công ty Thương mại Quảng Trị sản xuất lúa hữu cơ nên khâu chuẩn bị đầu vụ được ông đặc biệt chú trọng. Theo ông Tuần, vụ đông-xuân năm trước, với giống lúa ST25 gia đình ông đạt năng suất bình quân 3 tạ/sào và được Công ty CP Tổng Công ty Thương mại Quảng Trị thu mua toàn bộ theo hợp đồng, với giá cam kết 13.000 đồng/kg lúa tươi. Do vậy, những ngày này, tranh thủ thời tiết thuận lợi, ông đã chủ động cho máy xuống ruộng cày ải, làm đất. Dự kiến ngày 10/1/2026 sẽ xuống giống toàn bộ diện tích theo đúng khung lịch thời vụ.

Ông Tuần còn là đầu mối liên kết thêm với 7 hộ dân trên địa bàn, với tổng diện tích 17,5ha sản xuất lúa hữu cơ, cung ứng cho Công ty CP Tổng Công ty Thương mại Quảng Trị. Theo ông Tuần, mô hình liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm đã giúp nông dân yên tâm đầu tư, hạn chế rủi ro về thị trường, đồng thời nâng cao giá trị hạt gạo, hướng tới sản xuất bền vững.

Các địa phương chủ động làm đất để gieo cấy vụ đông-xuân - Ảnh: L.A

Trưởng phòng Kinh tế xã Vĩnh Thủy Diệp Hồng Cương thông tin, tổng diện tích lúa toàn xã khoảng 1.700ha. Để chuẩn bị tốt cho vụ đông-xuân, địa phương đã tổ chức ra quân nạo vét, tu sửa công trình thủy lợi; diệt chuột, ốc bươu vàng và cây mai dương; vệ sinh đồng ruộng; thu gom thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng; cày ải, làm đất để chuẩn bị gieo cấy.

“Xã dự kiến xuống giống trà đầu vào ngày 10/1/2026 và kết thúc gieo cấy trong khoảng 20-22/1/2026. Các giống lúa được khuyến cáo sử dụng đều là giống chất lượng cao, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng của địa phương, như: HN6, HG12, HN244, Bắc Thơm, Hà Phát 3… nhằm bảo đảm năng suất và chất lượng”, ông Cương cho hay.

Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Bùi Phước Trang cho biết, trong tổng số 55.000ha lúa vụ đông-xuân, khoảng 90% diện tích đã sớm hoàn thành việc làm đất. Diện tích còn lại khoảng 6.500ha chủ yếu tại các xã khu vực Hải Lăng cũ như: Diên Sanh, Vĩnh Định, Mỹ Thủy, Nam Hải Lăng… do đồng ruộng còn ngập nước, nên sau khi tiêu thoát nước, kết hợp với bơm tiêu úng, nông dân mới có thể làm đất và xuống giống. Tuy nhiên, theo ông Trang, thực tế cho thấy, các địa phương này thường “đi sau, về trước” do người dân ở đây có nhiều kinh nghiệm, số lượng máy cày, máy làm đất khá lớn nên tiến độ triển khai rất nhanh.

Tuân thủ đúng khung lịch thời vụ

Để bảo đảm sản xuất vụ đông-xuân diễn ra an toàn, hiệu quả, ngành Nông nghiệp đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn cụ thể ngay từ đầu vụ. Trong đó, trọng tâm là tuân thủ nghiêm lịch thời vụ, gieo cấy tập trung, đồng loạt sử dụng giống lúa chất lượng cao và tăng cường các biện pháp phòng trừ sinh vật gây hại.

Trạm trưởng Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Lăng-Quảng Trị Thái Thị Kim Tuyến cho biết, đơn vị đã tăng cường cán bộ kỹ thuật về các địa phương hướng dẫn nông dân tổ chức sản xuất theo đúng khung lịch thời vụ và cơ cấu giống; sử dụng giống lúa ngắn ngày và cực ngắn, phù hợp với điều kiện sinh thái của địa phương, ưu tiên sản xuất giống có thị trường tiêu thụ tốt, đầu ra ổn định, có hiệu quả kinh tế cao.

Chỉ đưa vào sản xuất đại trà các giống lúa có nguồn gốc, đạt tiêu chuẩn phẩm cấp; tuyệt đối không gieo các giống chưa được phép lưu hành trên địa bàn tỉnh, không sử dụng thóc thịt làm giống. Đồng thời có kế hoạch dự trữ nguồn giống dự phòng để chủ động gieo lại trên các diện tích bị thiệt hại đầu vụ do ngập úng, mưa rét có thể xảy ra.

Ra quân nạo vét kênh mương thủy lợi trước vụ đông-xuân tại xã Vĩnh Thủy - Ảnh: L.A

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hồng Phương cho biết, vụ đông-xuân năm nay, toàn tỉnh dự kiến gieo cấy khoảng 55.000ha lúa. Ngoài ra, còn có khoảng 7.500ha ngô; 6.800ha lạc… Mục tiêu đặt ra là sản lượng cây lương thực có hạt đạt trên 37 vạn tấn.

Theo bà Phương, để đạt được mục tiêu trên trong bối cảnh thời tiết tiềm ẩn nhiều yếu tố bất lợi, yêu cầu nông dân phải tuân thủ nghiêm khung lịch thời vụ. Cụ thể, tổ chức gieo cấy trà đầu từ ngày 1/1/2026, tập trung từ ngày 5-15/1/2026 và kết thúc trước ngày 25/1/2026. Về cơ cấu giống, sử dụng các giống lúa chủ lực, đại trà như: HN6, Khang dân 18, VNR20, HC95, Hà Phát 3, HG12, PC6, QS88, AD128, TBR97, ĐD2, Nhị ưu 838, VT404…

Yêu cầu giống lúa đưa vào sản xuất phải đạt tiêu chuẩn về phẩm cấp theo quy định, tuyệt đối không sử dụng các giống lúa đã bị thoái hóa và thóc thịt làm thóc giống. Gieo sạ mật độ thích hợp, tăng cường bón phân hữu cơ, phân hữu cơ vi sinh, bón phân lân và kali, tập trung lượng phân bón lót ngay từ đầu vụ. Đẩy mạnh ứng dụng thiết bị bay không người lái (drone) vào sản xuất nhằm giảm bớt sức lao động, bảo vệ sức khỏe và tăng hiệu suất hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp.

“Việc tuân thủ lịch thời vụ, sử dụng giống lúa chất lượng cao và mở rộng liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm là những giải pháp then chốt nhằm nâng cao hiệu quả, giảm rủi ro và gia tăng giá trị hạt gạo trong vụ đông-xuân năm nay,” bà Phương nhấn mạnh.

Lê An