Chủ động thích ứng, giữ màu xanh trên vùng đất phía Đông
Trước những biến động ngày càng rõ của khí hậu, người dân, doanh nghiệp phía Đông Lâm Đồng chủ động trữ nước, chọn giống cây phù hợp, ứng dụng kỹ thuật, mở rộng trồng rừng, từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất và giữ màu xanh bền vững.

Tưới nước cho vườn rừng non xanh ở Tiểu khu 144A khu vực xã Hòa Thắng
Tranh thủ trồng rừng khi có mưa
Ban Quản lý rừng phòng hộ Lê Hồng Phong đóng chân trên địa bàn rộng lớn xã Hòa Thắng nhờ những cơn mưa mới trồng được 10 ha cây xoan chịu hạn trên vùng đất cát ven biển. “Còn từ đầu năm đến đầu tháng 8, ở khu vực khô hạn này chưa có mưa, chúng tôi chưa thể triển khai trồng rừng được. Áp thấp nhiệt đới còn tiếp diễn, khu vực Hòa Thắng sẽ có thêm những cơn mưa, chúng tôi huy động công nhân trồng rừng đạt 50 ha vào hạ tuần tháng 8, chiếm 50% diện tích kế hoạch năm nay. Thời tiết thuận lợi đơn vị tiếp tục trồng rừng đạt kế hoạch 100 ha vào thời gian tới”, ông Lê Châu Thành - Trưởng ban Quản lý rừng phòng hộ Lê Hồng Phong cho biết. Nhiều năm nay, đơn vị này tận dụng “nước trời” trồng rừng vào mùa mưa với các loại cây trồng chịu hạn như: xoan, keo lá tràm trên các khu vực đất hoang hóa sườn đồi, đất cát ven biển. Đến nay đơn vị đã phủ xanh được gần 150 ha rừng trồng, góp phần bảo vệ môi trường khu vực khô hạn rộng lớn ven biển xã Hòa Thắng.
Tương tự, chịu cảnh hạn hán kéo dài những tháng đầu năm nay, trời ít mưa, Tiểu khu 144A nằm trên khu vực xã Hòa Thắng giáp ranh xã Lương Sơn do Xí nghiệp Lâm nghiệp Bắc Bình Thuận quản lý, mới trồng 15 ha keo lá tràm trong số 19 ha đất bị lấn chiếm trước đó đơn vị đã thu hồi được. Thời tiết thuận lợi, đơn vị tiếp tục trồng rừng thời gian tới để đạt kế hoạch trồng 33 ha rừng khu vực này trong giai đoạn 1”, ông Hà Việt Thanh - Giám đốc Xí nghiệp Lâm nghiệp Bắc Bình Thuận chia sẻ. Tiểu khu 144A nằm trong vùng khô hạn, ít mưa, trước đó Xí nghiệp Lâm nghiệp đã chủ động đào hồ chứa nước, để có thể tưới dặm cho những cây con keo lá tràm 1 năm tuổi vào những khi thời tiết khô hạn, kéo dài.
Trong khi đó, khu vực Sông Bình nằm về phía Tây xã Lương Sơn thuộc Xí nghiệp Lâm nghiệp quản lý, cũng ảnh hưởng thời tiết khô hạn của vùng này, đơn vị mới trồng 22/45 ha rừng chủ yếu cây bạch đàn chịu hạn. Số diện tích còn lại đơn vị sẽ tiếp tục trồng trong thời gian tới khi trời có mưa. Cùng với những năm trước đó, diện tích rừng trồng khu vực Sông Bình lên đến 150 ha, góp phần phủ xanh vùng đất sỏi đá, cằn cỗi ở đây. Tuy nhiên, khu vực này địa tầng thường gặp đá tảng bên dưới, khó đào ao hồ trữ nước, công nhân xí nghiệp tận dụng các khe, suối nhỏ gần đó lắp đặt hệ thống tưới nước cây non vào những lúc trời nắng nóng kéo dài, cho cây sinh trưởng. Bên cạnh đó, người dân các xã Lương Sơn, Hòa Thắng, Bắc Bình, Sông Lũy… cũng đã trồng rừng keo lá tràm trên các thửa đất cằn cỗi, thiếu nước để đem lại hiệu quả kinh tế cho nông hộ.

Trang trại thanh long nằm cạnh hồ chứa nước trên địa bàn xã Tân Lập
Đào ao trữ nước tưới thanh long
Với diện tích thanh long khu vực phía Đông tỉnh lớn hàng đầu cả nước, khoảng 26.000 ha, sản lượng gần 500.000 tấn/năm, hàng trăm trang trại, chủ vườn đều chủ động đầu tư hệ thống tưới nước tiết kiệm phù hợp, đào hồ trữ nước, giếng đào tưới nước vào mùa khô hạn, thời tiết nắng nóng kéo dài. Ông Nguyễn Văn Thủy, chủ vườn trồng thanh long, cây ăn trái gần 2 ha ở thôn Dân Hiệp, xã Hàm Kiệm cho biết: “Vườn tôi khá gần kênh thủy lợi hồ Ba Bàu chảy qua, tuy nhiên kênh cấp nước theo lịch, có khi hạn kéo dài, kênh thiếu nước, tôi chủ động đào 2 hồ nhỏ tưới nước vào mùa khô, hay những khi nắng nóng. Ở các xã Hàm Kiệm, Hàm Thạnh, Hàm Thuận Nam, Tân Lập trồng nhiều thanh long, chủ vườn thanh long nào hầu như đều có ao, hồ để tưới, cây mới xanh tươi, ra hoa đậu trái được”.

Nhân viên Xí nghiệp Lâm nghiệp Bắc Bình Thuận chăm sóc rừng trồng trên vùng đất khô hạn phía Tây xã Lương Sơn
Chuyển đổi cây trồng phù hợp
Trong diễn biến liên quan, các chuyên gia nông nghiệp cho rằng, khu vực phía Đông Lâm Đồng nằm trong vùng khô hạn cả nước, cần chuyển đổi các loại cây trồng phù hợp. TS Phan Công Kiên - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu bông và Phát triển nông nghiệp Nha Hố chia sẻ tại hội thảo các giải pháp đột phá ứng dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất: “Thông qua nguồn vốn sự nghiệp khoa học của Trung ương, tỉnh, viện đã nghiên cứu, chuyển giao hàng loạt giống cây trồng mới (nho, táo, mãng cầu, nha đam...), phù hợp vùng đất khô hạn duyên hải phía Đông tỉnh Lâm Đồng. Các giống cây trồng mới được viện hướng dẫn các hộ tham gia mô hình canh tác hữu cơ, ứng dụng nhà màng, tưới tiết kiệm, giúp tăng năng suất, giảm chi phí; liên kết chuỗi sản xuất, tiêu thụ; nâng cao giá trị nông sản. Như giống táo TN05 được chấp nhận đơn xin cấp bằng bảo hộ, ngành chức năng công nhận vườn đầu dòng; chuyển giao trồng 20 ha tại các xã: Tuy Phong, Vĩnh Hảo, Liên Hương, Bắc Bình. Việc trồng giống táo này theo mô hình liên kết chuỗi giữa 3 bên: nhà khoa học (Viện Nghiên cứu bông và Phát triển nông nghiệp Nha Hố) - nhà nông (các hộ tham gia mô hình sản xuất theo hướng hữu cơ) - doanh nghiệp (Công ty TNHH Sản xuất Thương mại nông sản Thái Thuận ở Khánh Hòa) đem lại hiệu quả cho nhà nông. Mô hình trồng giống táo trên đã nhân rộng hơn 150 ha.
Ông Nguyễn Hoài Trung - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng cho biết: “Các giải pháp ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào các mô hình sản xuất, phù hợp vùng đất khô hạn duyên hải của tỉnh, bước đầu đem lại hiệu quả nhất định. Việc triển khai mô hình liên kết chuỗi cho cây trồng giống mới trên vùng đất này sẽ phát huy thế mạnh các xã sáp nhập sau khi đi vào hoạt động hơn 1 năm nay”.

