Chủ động phòng ngừa sự cố từ dữ liệu số

Nhân viên Trung tâm Thí nghiệm điện kiểm tra 1 chiều cuộn dây máy biến áp, CBM cấp độ 2, phát hiện sớm nguy cơ sự cố trên lưới điện.

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện ngày càng lớn, yêu cầu vận hành hệ thống điện an toàn, liên tục đặt ra nhiều thách thức đối với ngành Điện. Để nâng cao hiệu quả quản lý vận hành, Công ty Điện lực Thái Nguyên đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong giám sát thiết bị, lấy dữ liệu làm cơ sở cho các quyết định kỹ thuật thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kế hoạch bảo dưỡng định kỳ.

Theo đó, hàng nghìn thiết bị trên lưới điện được theo dõi thường xuyên thông qua hệ thống SCADA, camera nhiệt, thiết bị kiểm tra phóng điện cục bộ (PD), flycam cùng nhiều phần mềm quản lý kỹ thuật hiện đại. Các thông số vận hành được cập nhật liên tục, hình thành "hồ sơ sức khỏe" cho từng thiết bị.

hân viên Điện lực kiểm tra, siết lại các mối nối và xử lý khiếm khuyết trên đường dây trung áp.

Từ nguồn dữ liệu này, cán bộ kỹ thuật có thể nhanh chóng nhận diện các dấu hiệu bất thường như điểm tiếp xúc phát nóng, thiết bị suy giảm chất lượng, nguy cơ phóng điện và các khiếm khuyết tiềm ẩn khác. Nhờ đó, việc xử lý được thực hiện ngay từ khi sự cố chưa xảy ra, hạn chế tối đa nguy cơ mất điện ngoài kế hoạch.

Anh Lê Ngọc Long, nhân viên Trung tâm Thí nghiệm điện, cho biết: CBM giúp chúng tôi xác định chính xác thiết bị nào cần kiểm tra, thiết bị nào cần xử lý ngay. Thay vì kiểm tra theo lịch như trước, giờ mọi quyết định đều dựa trên dữ liệu. Khi phát hiện sớm những bất thường, chúng tôi có thể xử lý kịp thời, góp phần giữ cho lưới điện vận hành ổn định, an toàn.

Không chỉ giúp phát hiện sớm nguy cơ sự cố, CBM còn góp phần tối ưu nguồn lực trong công tác quản lý vận hành. Thay vì kiểm tra đồng loạt theo định kỳ, các đơn vị tập trung nhân lực vào đúng những thiết bị cần xử lý, qua đó giảm chi phí bảo dưỡng, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả khai thác thiết bị.

Đến hết 6 tháng đầu năm 2026, Công ty Điện lực Thái Nguyên đã thực hiện đánh giá tình trạng 2.330 trong tổng số 3.199 thiết bị theo kế hoạch năm, đạt 72,84%. Trong đó có 1.050 máy biến áp, 1.057 chống sét van, 51 máy cắt Recloser, 65 tuyến cáp lực, 14 tủ RMU, 26 thiết bị LBS, 67 máy biến điện áp (TU) cùng nhiều thiết bị khác trên lưới điện được kiểm tra, phân tích và cập nhật dữ liệu.

Kết quả trên từng bước khẳng định hiệu quả của việc chuyển từ bảo trì theo thời gian sang bảo trì theo tình trạng thiết bị. Đây cũng là xu hướng đang được ngành Điện triển khai nhằm nâng cao độ tin cậy vận hành và kéo dài tuổi thọ của hệ thống điện.

Ông Ninh Vân Phong, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Thái Nguyên, nhấn mạnh: CBM là một trong những giải pháp trọng tâm trong lộ trình chuyển đổi số của Công ty. Việc ứng dụng các thiết bị giám sát hiện đại kết hợp phân tích dữ liệu giúp chúng tôi phát hiện sớm các nguy cơ mất an toàn, chủ động xây dựng phương án xử lý trước khi xảy ra sự cố. Mục tiêu là giảm tối đa các sự cố trên lưới điện, nâng cao chất lượng cung cấp điện và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

Trong bối cảnh mùa nắng nóng khiến phụ tải điện tăng cao, mỗi thiết bị được giám sát chặt chẽ, mỗi khiếm khuyết được phát hiện và xử lý kịp thời đều góp phần giảm nguy cơ sự cố trên lưới điện.

Việc đẩy mạnh ứng dụng CBM không chỉ là đổi mới về công nghệ mà còn thể hiện sự chuyển biến trong tư duy quản lý của ngành Điện, từ xử lý sự cố sang chủ động phòng ngừa trên cơ sở dữ liệu số.

Với nền tảng công nghệ ngày càng hoàn thiện cùng việc khai thác hiệu quả dữ liệu vận hành, Công ty Điện lực Thái Nguyên đang từng bước xây dựng hệ thống lưới điện thông minh, vận hành an toàn, ổn định và tin cậy, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội cũng như nhu cầu sử dụng điện ngày càng cao của người dân, doanh nghiệp trên địa bàn.

Hoàng Khư