Chủ động phòng dịch, bảo vệ đàn vật nuôi

6 tháng đầu năm 2026, hoạt động chăn nuôi trong tỉnh duy trì đà phát triển khá. Tổng đàn gia súc ước đạt trên 562.000 con, bằng 95% kế hoạch năm. Đàn gia cầm đạt khoảng 5,33 triệu con, tăng 5,96% so với cùng kỳ năm trước và đạt 99,61% kế hoạch.

Tổng đàn gia súc trên địa bàn tỉnh ước đạt trên 562.00 con.

Tuy nhiên, quy mô chăn nuôi gia tăng cũng đi kèm nguy cơ dịch bệnh luôn hiện hữu. Tính đến ngày 8/8, dịch tả lợn châu Phi đã khiến 12.776 con lợn mắc bệnh, phải tiêu hủy, với tổng trọng lượng hơn 666,6 tấn. Bệnh viêm da nổi cục xuất hiện tại 29 hộ thuộc 7 thôn, bản của 3 xã, phường, làm 61 con trâu, bò mắc bệnh, trong đó 3 con chết. Đáng chú ý, sau nhiều năm không ghi nhận cúm gia cầm, từ tháng 5/2026, cúm gia cầm A/H5N1 xuất hiện tại 13 hộ thuộc 9 thôn, bản của 4 xã, phường, khiến hơn 17.100 con gia cầm chết phải tiêu hủy.

Thực tế cho thấy, dịch bệnh đang gây thiệt hại trực tiếp cho người chăn nuôi, đồng thời ảnh hưởng đến quá trình tái đàn và kế hoạch phát triển sản xuất. Nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời, nguy cơ dịch bệnh lan rộng sẽ tác động đến sự ổn định và tăng trưởng của ngành chăn nuôi.

Người dân xã Thanh An tham gia tập huấn phòng trị bệnh cho lợn.

Cuối tháng 5 vừa qua, những trường hợp bò đầu tiên mắc bệnh viêm da nổi cục được phát hiện tại bản Con Cang, xã Sam Mứn. Chỉ sau thời gian ngắn, dịch tiếp tục xuất hiện tại một số bản của xã Núa Ngam và khu vực lân cận, làm gia tăng nguy cơ lây lan. Chính quyền và ngành chuyên môn đã nhanh chóng khoanh vùng, giám sát, lấy mẫu xét nghiệm, hướng dẫn người dân cách ly, điều trị gia súc mắc bệnh; đồng thời tiêu độc, khử trùng khu vực chăn nuôi.

Ông Giàng A Dế, Trưởng bản Púng Bửa, một trong những bản có nhiều bò mắc viêm da nổi cục nhất xã Sam Mứn chia sẻ: Trước đây người dân chưa từng gặp bệnh viêm da nổi cục nên khá lo lắng khi phát hiện bò có biểu hiện bất thường. Sau khi được cán bộ chuyên môn hướng dẫn, các hộ đã chủ động báo cáo, cách ly gia súc mắc bệnh và thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch.

Còn ông Vừ A Chía, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Sam Mứn cho biết: Ngay khi xuất hiện dịch, Trung tâm phân công cán bộ chuyên môn tăngc ường cơ sở, kiểm tra thực tế, hướng dẫn các hộ khoanh vùng, điều trị và thực hiện các biện pháp phòng bệnh. Đến nay, dịch bệnh trên địa bàn đã được khống chế.

Cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Sam Mứn kiểm tra bò mắc bệnh viêm da nổi cục tại bản Púng Bửa.

Tại xã Thanh Yên, sau nhiều năm không ghi nhận cúm gia cầm, tháng 5/2026 đã xuất hiện 2 ổ dịch cúm gia cầm A/H5N1. Ngay sau đó, xã Thanh Yên đã tập trung triển khai các biện pháp khoanh vùng, tiêu hủy gia cầm mắc bệnh, nghi mắc bệnh; đồng thười thành lập các tổ kiểm tra, giám sát, rà soát tổng đàn và tăng cường theo dõi nguy cơ phát sinh dịch. Việc vệ sinh, tiêu độc, khử trùng được thực hiện thường xuyên tại khu vực chăn nuôi và những nơi có nguy cơ cao; người dân cũng được hướng dẫn các biện pháp phòng bệnh.

Gia đình bà Nguyễn Thị An, thôn A1, xã Thanh Yên nuôi hơn 200 con gà, vịt, ngan, ngỗng. Trước nguy cơ dịch bệnh, bà chủ động tiêm vắc xin, vệ sinh chuồng trại và phun tiêu độc, khử trùng định kỳ. Bà An cho biết: Tôi thường xuyên quét dọn chuồng trại, phun thuốc khử trùng. Gia cầm mới nuôi đều được tiêm phòng đầy đủ. Mỗi tháng gia đình phun thuốc 2 - 3 lần để hạn chế nguy cơ dịch bệnh.

Cán bộ Chi cục Nông nghiệp phối hợp với xã Thanh Yên tiến hành lấy mẫu tại hộ chăn nuôi gia cầm.

Để bảo vệ đàn vật nuôi, ngành Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp tiêm phòng, giám sát dịch bệnh, vệ sinh và tiêu độc, khử trùng môi trường chăn nuôi. Từ đầu năm đến nay, 27 xã đã hoàn thành tiêm phòng đợt 1; toàn tỉnh tiêm hơn 254.500 liều vắc xin phòng các bệnh trên gia súc, gia cầm. Các xã, phường cũng triển khai “Tháng tổng vệ sinh, tiêu độc, khử trùng môi trường chăn nuôi” đợt 1 năm 2026.

Bà Chu Thị Thanh Xuân, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Thời gian tới, các địa phương tiếp tục tăng cường giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ổ dịch, nhất là dịch tả lợn châu Phi, cúm gia cầm và viêm da nổi cục; chủ động khoanh vùng, dập dịch, không để lây lan diện rộng. Đồng thời, kiểm soát chặt việc mua bán, vận chuyển, giết mổ gia súc, gia cầm; hướng dẫn người dân chăn nuôi an toàn sinh học, cách ly vật nuôi mắc bệnh và kịp thời lấy mẫu xét nghiệm khi có dấu hiệu bất thường.

Nguy cơ dịch bệnh trên đàn vật nuôi luôn hiện hữu, trong khi chăn nuôi giữ vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp của tỉnh. Bên cạnh sự vào cuộc của ngành chức năng và chính quyền địa phương, hiệu quả phòng, chống dịch phụ thuộc nhiều vào khả năng phát hiện sớm, xử lý kịp thời ngay từ cơ sở và ý thức của từng hộ chăn nuôi. Chủ động phòng bệnh, khai báo và xử lý ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường sẽ góp phần hạn chế thiệt hại, bảo vệ đàn vật nuôi và duy trì sản xuất ổn định.