Chống khai thác IUU: Liên thông dữ liệu, phối hợp xử lý

Tàu cá ngư dân xã Long Hải (TPHCM) cập cảng cá Hưng Thái. Ảnh: THÀNH HUY

Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh, Trưởng Ban Chỉ đạo IUU TPHCM, cùng lãnh đạo các sở, ngành đã tiếp và làm việc với đoàn công tác.

Theo Ban Chỉ đạo IUU TPHCM, tính đến cuối tháng 8-2026, thành phố có 4.426 tàu cá được cập nhật dữ liệu trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủy sản (VNFishbase), đạt 100%. Trong đó, 2.141 tàu cá từ 15m trở lên đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), đạt 99,1%. Đối với truy xuất nguồn gốc thủy sản, yêu cầu đặt ra là vừa bảo đảm chặt chẽ, minh bạch, vừa phù hợp với điều kiện thực tế của ngư dân.

Tuy nhiên, việc ghi nhật ký khai thác vẫn còn thiếu thông tin, xác định loài thủy sản chưa chính xác. Vì vậy, Ban Chỉ đạo IUU TPHCM kiến nghị các bộ, ngành hữu quan có hướng dẫn thống nhất, dễ thực hiện hơn về ghi nhật ký khai thác, xác định loài thủy sản và cập nhật dữ liệu.

Theo bà Phạm Thị Na, Phó Giám đốc Sở NN-MT TPHCM, tàu cá hoạt động trên phạm vi cả nước nên việc quản lý đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương. Hiện có hơn 20 tàu đăng ký tại TPHCM đã bán cho ngư dân ở các tỉnh nhưng chưa thể hoàn tất thủ tục chuyển đăng ký, gây khó khăn cho công tác quản lý. Trên hồ sơ, tàu vẫn thuộc TPHCM nhưng thực tế đã được chuyển về địa phương khác.

Để chống khai thác IUU hiệu quả, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Minh Thạnh cho hay, thành phố đã nghiên cứu, triển khai lắp thiết bị định vị GPS trên toàn bộ tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động để cập nhật vị trí, hình ảnh hàng ngày; dự kiến hoàn thành trong tháng 9. Nhằm góp phần thực hiện mục tiêu gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU, đồng chí Bùi Minh Thạnh đề nghị tăng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các địa phương, kể cả thông tin về đội tàu. Khi dữ liệu được liên thông, cơ quan chức năng sẽ thuận lợi hơn trong xác định vi phạm và xử lý theo quy định.

Trước những khó khăn về luồng lạch và cảng cá đối với tàu nhỏ hoạt động trong ngày, Đại tá Bùi Yên Tĩnh đồng tình với kiến nghị của TPHCM về việc rà soát, quy hoạch các cảng cá vệ tinh hoặc điểm tập kết phù hợp. Giải pháp này vừa hỗ trợ kiểm soát sản lượng, giảm chi phí, vừa góp phần bảo đảm sinh kế cho ngư dân. Đoàn cũng sẽ báo cáo Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU để nghiên cứu giải pháp ứng dụng công nghệ, hoàn thiện cơ chế phối hợp và chia sẻ dữ liệu giữa các địa phương, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá, đáp ứng yêu cầu chống khai thác IUU và bảo đảm điều kiện sản xuất cho ngư dân.