Chiến lược 'giảm mềm' tác động thuế quan
Trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump chuyển hướng áp thuế từ mô hình theo quốc gia sang theo từng lĩnh vực, các tập đoàn Nhật Bản đang triển khai nhiều giải pháp để 'giảm mềm' tác động, từ mua lại tài sản, dịch chuyển sản xuất, cho tới tích trữ hàng hóa tại Mỹ.

Sumitomo ra mắt “khu phức hợp công nghiệp gỗ” đầu tiên tại Mỹ. Ảnh: woodworkingnetwork
Mục tiêu chung là vừa duy trì thị phần, vừa giảm chi phí phát sinh do thuế quan, đồng thời củng cố quan hệ kinh tế song phương trong bối cảnh căng thẳng thương mại gia tăng. Theo Nikkei Asia, một trong những ví dụ điển hình là Sumitomo Forestry Co.. Tháng 7-2025, công ty này đã hoàn tất thương vụ mua lại Teal Jones Louisiana Holdings (TJLH) với giá khoảng 29 triệu USD, thông qua công ty con Sumitomo Forestry America.
Thương vụ không chỉ giúp Sumitomo kiểm soát chuỗi cung ứng gỗ trực tiếp tại Mỹ, mà còn mở đường xây dựng khu phức hợp công nghiệp gỗ tại Louisiana. Đây sẽ là cơ sở sản xuất gỗ được tái chế từ phế thải, nhằm giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và tránh được thuế đánh vào sản phẩm gỗ nhập từ Nhật. Giới phân tích nhận định, mô hình này giúp Sumitomo chủ động thích ứng với biến động giá nguyên liệu, thiếu hụt lao động và chính sách thuế, đồng thời tạo dựng hình ảnh phát triển bền vững.
Tương tự, ngành ô tô, vốn là lĩnh vực trọng điểm trong quan hệ thương mại Mỹ - Nhật, cũng nhanh chóng điều chỉnh. Honda Motor đã quyết định chuyển dây chuyền sản xuất mẫu Civic Hybrid ở nhà máy ở Saitama (Nhật Bản) sang nhà máy tại Indiana (Mỹ) từ giữa năm 2025.
Theo The Straits Times, động thái này giúp Honda tránh mức thuế 25% mà Washington dự kiến áp lên ô tô nhập khẩu. Thuế quan của Mỹ đã khiến Honda thiệt hại hơn 800 triệu USD tính đến tháng 6-2025.
Không chỉ Honda, Japan Display - nhà cung cấp màn hình LCD cho ô tô, cũng cân nhắc thiết lập dây chuyền tại Mỹ để duy trì năng lực cạnh tranh khi thuế nhập khẩu có thể làm đội giá sản phẩm. Đây là những bước đi cho thấy xu hướng dịch chuyển sản xuất sang Mỹ nhằm “giảm mềm” tác động thuế quan.
Ngoài chiến lược đầu tư, nhiều tập đoàn chọn giải pháp ngắn hạn hơn: tích trữ hàng hóa tại Mỹ. Sony đã đẩy mạnh xây dựng kho hàng lớn để dự trữ sản phẩm, đặc biệt là PlayStation và thiết bị điện tử, nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định trong trường hợp thuế mới được áp dụng. Suntory Holdings - tập đoàn đồ uống lớn của Nhật, cũng gia tăng tích trữ và thậm chí điều chỉnh chiến lược sản xuất: chuyển một phần tequila từ Mexico sang Mỹ để né thuế 25% và xem xét đẩy mạnh thị trường châu Âu cho các sản phẩm rượu Scotch. Theo đánh giá của StreetInsider, biện pháp dự trữ này không thể thay thế chiến lược dài hạn, nhưng trong ngắn hạn đã giúp doanh nghiệp Nhật duy trì dòng chảy hàng hóa và ổn định thị phần.
Theo The Wall Street Journal, nhìn rộng ra, đây là bức tranh “chia sẻ rủi ro” giữa doanh nghiệp và Chính phủ Nhật. Tokyo đã chủ động đẩy mạnh hợp tác kinh tế song phương, khuyến khích doanh nghiệp tăng đầu tư tại Mỹ, đồng thời mở rộng nhập khẩu từ Mỹ nhằm cân bằng thương mại. Sự dịch chuyển này không chỉ mang tính ứng phó, mà còn được xem như chiến lược dài hạn để củng cố vị thế của Nhật tại thị trường Mỹ, trong khi vẫn duy trì cam kết với các mục tiêu phát triển bền vững và chuỗi cung ứng ổn định.
Giới quan sát cho rằng, các động thái này cho thấy doanh nghiệp Nhật không chọn “đối đầu” với hàng rào thuế quan, mà linh hoạt thích nghi bằng nhiều lớp giải pháp. Từ việc Sumitomo Forestry mua lại nhà máy gỗ, Honda chuyển sản xuất Civic Hybrid, đến việc Sony và Suntory tích trữ hàng hóa, tất cả đều nhằm đảm bảo “hạ cánh mềm” cho chuỗi cung ứng và bảo vệ lợi ích dài hạn.