Chìa khóa mở rộng cánh cửa ngoại giao kinh tế

Đại sứ Việt Nam tại LB Nga Đặng Minh Khôi. (Nguồn: TTXVN)

Môi trường địa chính trị tại khu vực hiện nay tiếp tục biến động; các biện pháp trừng phạt, hạn chế tài chính - thương mại vẫn được duy trì, tác động trực tiếp đến dòng chảy thương mại, đầu tư và kết nối doanh nghiệp giữa hai nước Nga và Việt Nam. Trong bối cảnh đó, Đại sứ Đặng Minh Khôi cho biết, công tác ngoại giao kinh tế của Đại sứ quán Việt Nam tại LB Nga đã bám sát chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ và Bộ Ngoại giao, tranh thủ tối đa các nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài để góp phần phát triển kinh tế - xã hội.

Giữ vững thế chủ động

Theo Đại sứ Đặng Minh Khôi, trong 6 tháng đầu năm 2026, Đại sứ quán Việt Nam tại LB Nga đã xác định rõ các nhóm trọng tâm hành động theo hướng thực chất, linh hoạt và thích ứng cao, bao gồm:

Trước hết, tập trung củng cố và phát huy nền tảng hợp tác kinh tế - thương mại song phương, coi đây là trụ cột quan trọng của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga. Trong điều kiện khó khăn về thanh toán và logistics, Đại sứ quán đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành hai nước, các ngân hàng và doanh nghiệp để tìm kiếm các phương thức thanh toán linh hoạt hơn, bao gồm mở rộng sử dụng đồng nội tệ và các cơ chế thanh toán khác phù hợp với quy định quốc tế và đặc điểm của nước Nga trong giai đoạn hiện nay.

Song song với đó, công tác xúc tiến thương mại - đầu tư được đẩy mạnh theo hướng có trọng tâm, trọng điểm. Trong bối cảnh làn sóng du lịch Việt Nam với du khách Nga đang quay trở lại và sức hút mạnh mẽ của thị trường Việt Nam, Đại sứ quán đã phối hợp với phía Nga và các địa phương trong nước tổ chức và hỗ trợ nhiều diễn đàn doanh nghiệp, du lịch, cũng như các chương trình kết nối giao thương giữa các hiệp hội ngành hàng.

Đặc biệt, Đại sứ quán chú trọng thúc đẩy việc khai thác hiệu quả Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á - Âu như một cơ sở pháp lý vững chắc, qua đó giúp doanh nghiệp tận dụng ưu đãi thuế quan và mở rộng thị phần tại Nga và các nước thành viên. Một số ngành hàng như cà phê, hạt điều, dệt may, đồ gỗ và sản phẩm điện tử tiếp tục duy trì sự hiện diện ổn định tại thị trường Nga, bất chấp những khó khăn chung.

Một điểm nhấn quan trọng trong 6 tháng qua là việc tăng cường kết nối và hợp tác địa phương. Đại sứ quán đã chủ động làm việc với nhiều địa phương của Nga nhằm thúc đẩy hợp tác với các địa phương của Việt Nam trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, giáo dục và du lịch. Số lượng các đoàn công tác địa phương và doanh nghiệp hai bên được duy trì và có xu hướng tăng trở lại, một số địa phương đang trong quá trình đàm phán và thiết lập quan hệ kết nghĩa, tạo nền tảng cho các dự án hợp tác cụ thể.

Bên cạnh đó, hợp tác trong các lĩnh vực truyền thống như năng lượng, dầu khí, giáo dục - đào tạo, đặc biệt là du lịch, cũng như các lĩnh vực mới như khoa học - công nghệ, chuyển đổi số tiếp tục được thúc đẩy, phù hợp với xu thế phát triển mới.

Đại sứ Đặng Minh Khôi khẳng định, trong bối cảnh nhiều thách thức, Việt Nam vẫn duy trì được đà hợp tác kinh tế song phương tương đối ổn định, với kim ngạch thương mại hai chiều tiếp tục ở mức đáng khích lệ. Quan trọng hơn, các “điểm nghẽn” về thanh toán, vận tải và kết nối doanh nghiệp từng bước được nhận diện rõ ràng và xử lý theo hướng linh hoạt hơn. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã thích ứng tốt hơn với thị trường Nga, tìm được đối tác mới và duy trì được chuỗi cung ứng, tâm lý e ngại các đối tác Nga từng bước được gỡ bỏ. Đồng thời, mạng lưới hợp tác địa phương và doanh nghiệp được mở rộng, tạo nền tảng cho tăng trưởng trong giai đoạn tới.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng hội kiến Tổng thống Nga Vladimir Putin, tháng 6/2026. (Nguồn: TTXVN)

“Kết quả lớn nhất không chỉ nằm ở các con số, mà còn ở việc chúng ta đã chuyển từ trạng thái ứng phó sang chủ động thích ứng, từng bước định hình các phương thức hợp tác mới phù hợp với bối cảnh hiện nay” - Đại sứ Việt Nam tại LB Nga Đặng Minh Khôi nêu rõ.

Trong 6 tháng cuối năm 2026, Đại sứ Đặng Minh Khôi cho biết, Đại sứ quán đã xác định rõ phương châm hành động là chuyển mạnh từ “tháo gỡ khó khăn” sang “chủ động tạo lập cơ hội”, qua đó nâng cao hiệu quả và tính bền vững của hợp tác kinh tế Việt Nam - Nga.

Theo đó, một trong những ưu tiên hàng đầu là mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam tại Nga và rộng hơn, tại Liên minh Kinh tế Á - Âu. Đại sứ quán sẽ tăng cường cung cấp thông tin thị trường, thông tin sớm về các thay đổi trong chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật và thị hiếu tiêu dùng của Nga, giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với các yêu cầu của thị trường. Đồng thời thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại theo hướng chuyên sâu, gắn với từng ngành hàng cụ thể và từng khu vực thị trường.

Liên quan đến vấn đề logistics và thanh toán - một trong những trọng tâm công tác, Đại sứ quán sẽ phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy nghiên cứu, tìm kiếm các tuyến vận tải mới, bao gồm các hành lang vận tải biển - đường sắt kết nối Việt Nam với khu vực Viễn Đông và châu Âu của Nga. Song song, việc mở rộng thanh toán bằng đồng nội tệ và các cơ chế tài chính phù hợp sẽ được đẩy mạnh, nhằm giảm thiểu rủi ro tỷ giá và chi phí giao dịch cho doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực đầu tư, Đại sứ quán sẽ tập trung thu hút các dự án chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực mà hai nước có thế mạnh bổ sung như năng lượng, công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao và hạ tầng logistics. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam đầu tư sang Nga, cùng lúc thúc đẩy, kết nối, giới thiệu để các doanh nghiệp Nga mở rộng đầu tư, liên doanh sản xuất tại Việt Nam.

Một hướng đi quan trọng khác là thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực mới như công nghệ cao, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh đó, công tác hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ được đẩy mạnh theo hướng trực tiếp và thực chất hơn, trong khi việc thúc đẩy hợp tác du lịch, giáo dục và đào tạo cũng sẽ góp phần tăng cường giao lưu nhân dân và tạo nền tảng lâu dài cho hợp tác kinh tế.

Cách tiếp cận trong công tác ngoại giao kinh tế của Đại sứ quán trong thời gian tới sẽ là chủ động dự báo, chủ động kết nối, kiến tạo cơ hội và hướng tới các kết quả cụ thể, thực chất, lâu dài. Chìa khóa mới cho ngoại giao kinh tế

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu diễn ra mạnh mẽ, cùng với sự phát triển nhanh của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, Đại sứ Đặng Minh Khôi cho rằng, ngoại giao kinh tế cần có bước chuyển căn bản cả về tư duy và phương thức triển khai.

Trước hết, các Cơ quan đại diện cần chuyển từ tư duy xúc tiến truyền thống sang tư duy kiến tạo kết nối. Điều này có nghĩa là không chỉ dừng lại ở việc tổ chức hội chợ, diễn đàn hay hỗ trợ giao thương, mà phải chủ động tham gia vào việc định hình các chuỗi giá trị mới, kết nối doanh nghiệp Việt Nam với thế giới, định vị Việt Nam trong các chuỗi giá trị tương lai, trên bản đồ công nghệ của thế giới, nhất là trong các lĩnh vực then chốt.

Thứ hai, năng lực dự báo và phân tích thị trường cần được chú trọng. Các Cơ quan đại diện cần ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, dữ liệu lớn và các công cụ phân tích hiện đại để cung cấp thông tin kịp thời, chính xác và có giá trị cho doanh nghiệp và địa phương trong nước.

Thứ ba, cần đặt doanh nghiệp và địa phương ở vị trí trung tâm trong hoạt động phục vụ. Mọi hoạt động ngoại giao kinh tế phải hướng đến việc đáp ứng các nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp. Đồng thời, cần tăng cường phối hợp liên ngành giữa các bộ, ngành, địa phương và Cơ quan đại diện để tạo thành một hệ sinh thái hỗ trợ thống nhất và hiệu quả.

Một yếu tố then chốt khác là xây dựng đội ngũ cán bộ ngoại giao kinh tế có chuyên môn sâu, am hiểu thị trường, có khả năng phân tích, đàm phán và kết nối. Đây là điều kiện tiên quyết để các Cơ quan đại diện có thể thực hiện tốt vai trò cầu nối đó.

Cuối cùng, ngoại giao kinh tế cần tập trung vào các mục tiêu dài hạn như thu hút đầu tư chất lượng cao, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, mở rộng thị trường xuất khẩu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Việc kết nối với các trung tâm khoa học - công nghệ, các quỹ đầu tư và các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ là chìa khóa để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Với định hướng đó, ngoại giao kinh tế sẽ tiếp tục là một trong những động lực quan trọng phục vụ sự phát triển của đất nước. Các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, trong đó có Đại sứ quán Việt Nam tại LB Nga, sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối chiến lược, đồng hành cùng doanh nghiệp và địa phương, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của Việt Nam trong giai đoạn mới.