Châu Á tăng kho dự trữ dầu để bảo đảm nguồn cung

Khi xung đột tại Trung Đông nổ ra, nhiều quốc gia châu Á áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng, từ cho xe lưu thông theo ngày chẵn lẻ đến yêu cầu công chức làm việc tại nhà.

Bên cạnh các biện pháp trước mắt, nhiều nước châu Á cũng đang tăng năng lực dự trữ dầu khí tại chỗ.

Theo bà Parul Bakshi, chuyên gia tại Viện Năng lượng Oxford, các nước trong khu vực nhìn chung đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung và tuyến vận chuyển năng lượng.

“Giờ đây, việc quan tâm đến nguồn gốc của thùng dầu tiếp theo là chưa đủ. Chúng ta còn phải đặt câu hỏi dầu đến với ta bằng cách nào, chúng ta có thể vận hành bao lâu nếu thiếu nguồn dầu đó, và liệu chúng ta có thể hoàn toàn không cần nguồn dầu đó hay không”, bà Bakshi đánh giá với Al Jazeera.

Tăng cường dự trữ dầu khí tại chỗ

Nhật Bản hiện sở hữu một trong những hệ thống dự trữ năng lượng lớn trên thế giới. Nước này đã chú trọng xây dựng năng lực dự trữ sau cuộc khủng hoảng năng lượng những năm 1970, sự kiện từng ảnh hưởng đáng kể tới tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng muốn tăng khả năng dự trữ của khu vực xung quanh nước này. Hồi tháng 4, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi công bố sáng kiến Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á (POWERR Asia) trị giá 10 tỷ USD nhằm hỗ trợ các nền kinh tế châu Á tăng khả năng bảo đảm nguồn cung năng lượng.

Tại Đông Nam Á, Philippines cũng đang xem xét mở rộng năng lực dự trữ. Hồi tháng 3, năng lực dự trữ của Philippines là khoảng 50-60 ngày, đều nhờ vào khu vực tư nhân. Trong khi đó, IEA đặt ra mức dự trữ dầu khẩn cấp tương đương ít nhất 90 ngày nhập khẩu ròng đối với các thành viên của tổ chức.

Căng thẳng tại eo biển Hormuz thúc đẩy các nước châu Á tăng cường dự trữ dầu khí chiến lược. Ảnh: Reuters.

Manila đang hướng đến mục tiêu bảo đảm nguồn dự trữ năng lượng chiến lược do nhà nước kiểm soát. Hồi tháng 8, một ủy ban của Quốc hội Philippines đã phê chuẩn dự luật thiết lập kho dự trữ 60 ngày của chính phủ.

Trong nội bộ ASEAN cũng đã có những ý tưởng về việc xây dựng kho dự trữ chung của khối. Trong đó, Indonesia đã đề xuất đăng cai cơ sở này, Channel News Asia đưa tin.

Tại Nam Á, Ấn Độ cũng đang đánh giá lại năng lực dự trữ chiến lược của quốc gia này. Theo đánh giá của hãng tư vấn S&P Global hồi tháng 5, năng lực dự trữ của Ấn Độ ở mức 74 ngày sử dụng. Trong đó, hơn 90% được nắm giữ bởi các doanh nghiệp nhà nước.

Hồi tháng 7, Tập đoàn Dầu khí Ấn Độ (ONGC) công bố kế hoạch xây dựng kho dữ trữ quy mô 1,75 triệu tấn, tương đương 13 triệu thùng dầu, ở miền Nam nước này. Trước đó, ONGC đã có kế hoạch tăng tổng khả năng dự trữ thêm 6,5 triệu tấn.

Các thỏa thuận dự trữ chiến lược

Một trong những cách thức được nền kinh tế tại châu Á áp dụng là ký kết các thỏa thuận dự trữ dầu khí trực tiếp với các nhà cung cấp vùng Vịnh.

“Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore từ lâu đã có quan hệ đối tác với các nước Trung Đông nhằm đưa các kho dự trữ gần hơn với quốc gia mình”, bà Clara Gillispie, chuyên gia về khí hậu và năng lượng tại tổ chức nghiên cứu Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR), nói.

“Tôi đã thấy sự quan tâm từ cả ba quốc gia này đối với việc mở rộng trữ lượng hiện có, cũng như ký các bản ghi nhớ mới”, bà Gillispie nói thêm. “Ngoài ra, cũng đã có các cuộc thảo luận về mở rộng quan hệ đối tác với Ấn Độ”.

Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã vận hành cơ sở lưu trữ dầu tại Singapore, Ấn Độ, Hàn Quốc và Nhật Bản. Trong khi đó, Kuwait và Saudi Arabia cũng có kho dự trữ tại Hàn Quốc và Nhật Bản.

Một kho dự trữ dầu tại Ulsan, Hàn Quốc. Ảnh: Yonhap.

ADNOC có kế hoạch tăng tổng quy mô lưu trữ tại Ấn Độ lên 30 triệu thùng. Bên cạnh đó, New Delhi cũng đang xem xét xây dựng kho dữ trữ chiến lược tại cảng Fujairah của UAE bên vịnh Oman, nơi không bị ảnh hưởng bởi điểm nghẽn tại eo biển Hormuz. Trong khi đó, truyền thông Hàn Quốc cho biết nước này đang cân nhắc việc tăng khả năng dự trữ dầu thêm 30-40 triệu thùng, thay vì 20 triệu như kế hoạch ban đầu.

Trung Quốc - quốc gia tiêu thụ dầu lớn thứ hai thế giới - cũng có kế hoạch tăng năng lực bảo đảm nguồn cung năng lượng. Quy hoạch dầu khí của Trung Quốc giai đoạn 2026-2030 đặt yêu cầu tăng cường mạng lưới đường ống, mở rộng quy mô lưu trữ khí thiên nhiên, cũng như tăng cường khai thác.

Nhiều kế hoạch đã được xây dựng từ trước xung đột tại Trung Đông, song những biến động gần đây khiến việc tăng năng lực dự trữ nhận được nhiều sự quan tâm hơn.

“Các băn khoăn trong nội bộ trước đây về chi phí xây dựng các khoản dự trữ năng lượng có khả năng bị dư thừa, đến nay đều đã hoàn toàn tan biến”, ông David Fishman, chuyên gia về chính sách năng lượng Trung Quốc tại hãng tư vấn Lantau Group, nói.

Việc mở rộng dự trữ cũng đòi hỏi nguồn lực tài chính đáng kể.

“Năng lực dự trữ 90 ngày tương đối đắt đỏ”, bà Adoracion Navarro, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Phát triển Philippines, nói với New York Times. “Đây là mức độ của IEA, trong khi chúng tôi chưa là nền kinh tế phát triển”.